Slag bij Midway

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Slag bij Midway
Onderdeel van de Tweede Wereldoorlog
Midway Atoll.jpg
Datum 4 juni7 juni 1942
Locatie Midway
Resultaat Amerikaanse strategische en tactische overwinning
Strijdende partijen
US Naval Jack 48 stars.svg United States Navy Naval Ensign of Japan.svg Japanse Keizerlijke Marine
Commandanten
US Naval Jack 48 stars.svg Frank Jack Fletcher
US Naval Jack 48 stars.svg Raymond Spruance
US Naval Jack 48 stars.svg Chester Nimitz
Naval Ensign of Japan.svg Chuichi Nagumo
Naval Ensign of Japan.svg Isoroku Yamamoto
Troepensterkte
Drie vliegdekschepen,
±50 ondersteunende schepen
Vier vliegdekschepen,
±150 ondersteunende schepen
Verliezen
1 vliegdekschip,
1 destroyer,
307 doden
4 vliegdekschepen,
1 kruiser,
3.057 doden
Grote Oceaan

Pearl Harbor · Ambon · Marshall- en Gilberteilanden · Javazee (1) · Javazee (2) · Singapore · Doolittle · Koraalzee · RY · Aleoeten · Midway · Guadalcanal · Golf van Leyte · Iwo Jima · Okinawa

De slag bij Midway is een zeeslag die plaatsvond tijdens de Tweede Wereldoorlog op 4 juni 1942. De slag wordt door veel historici gezien als een keerpunt in de oorlog in de Grote Oceaan. Na de slag raakte de Japanse Marine langzamerhand haar overwicht kwijt en kwam in het defensief terecht.

Achtergrond[bewerken]

Nadat de Verenigde Staten op 7 december 1941 door de aanval op Pearl Harbor in de Tweede Wereldoorlog waren meegesleurd, barstte de strijd los met het Japanse Keizerrijk om de heerschappij over de Grote Oceaan. De Japanners rukten geleidelijk op en veroverden een gebied dat zich uitstrekte van Birma tot de Solomonseilanden. Na de Doolittle Raid op 18 april 1942 vonden de Japanners het noodzakelijk om hun greep op het Noordelijke en Centrale deel van de Grote Oceaan te verstevigen. Daartoe werd een gelijktijdige aanval ingezet op de Aleoeten (Slag om de Aleoeten) en het Amerikaanse eiland Midway.

Na de grote successen van de Japanse Keizerlijke Marine stond alleen het geïsoleerde atol Midway, enkel door Amerikaanse soldaten bewoond, een invasie van Hawaï in de weg. De Amerikaanse marine was dus genoodzaakt de aanval op Midway af te slaan en daarmee ook de aangenomen onoverwinnelijkheid van de Japanse Keizerlijke Marine te ontkrachten.

Deze aanvallen werden door de Amerikanen verwacht omdat ze de communicatiecode van de Japanse marine (JN-25) gekraakt hadden en zich dus konden voorbereiden.

Admiraal Yamamoto[bewerken]

De Japanners beschikten over een vloot van 16 onderzeeërs, 4 vliegdekschepen, 8 slagschepen, 4 kleinere schepen en 12 transport- en bevoorradingsschepen. De 16 onderzeeërs voeren voor de vloot uit en moesten, als ze de Amerikaanse vloot zagen, die zo snel mogelijk aanvallen en hun posities doorgeven. De 4 vliegdekschepen waren de Kaga, Akagi, Soryu en de Hiryu. Die stonden onder het bevel van Admiraal Yamamoto. Die schepen hadden 250 vliegtuigen aan boord. Hun taak was Midway aan te vallen en de Amerikaanse vliegdekschepen te vernietigen. De twaalf transport- en bevoorradingsschepen vervoerden meer dan 5.000 Japanse mariniers. Die werden vergezeld door twee slagschepen, zes grote slagschepen en wat kleinere schepen. Hun taak was om de mariniers aan land te zetten op Midway en ze eventueel te ondersteunen met artillerievuur. De Japanners hielden nog zeven slagschepen met een klein vliegdekschip achter de hand als reserve.

Admiraal Nimitz[bewerken]

Hier tegenover hadden de Amerikanen drie vliegdekschepen, de USS Enterprise, USS Hornet en de USS Yorktown. Verder beschikten ze over verschillende lichtere slagschepen, maar die zouden geen partij vormen voor de Japanse marine. Die stonden alle onder het bevel van Admiraal Nimitz.

Het grootste voordeel waarover de Amerikanen beschikten was het eilandje Midway. Op dit eiland stonden 115 gevechtsvliegtuigen en bommenwerpers klaar.

Strijd[bewerken]

Op 4 juni 1942 (In de VS) begon de strijd om Midway. De Japanse admiraal Nagumo viel aan bij zonsopgang. Hij liet de helft van zijn vliegtuigen van de vliegdekschepen opstijgen. De andere helft zette hij klaar met torpedobommen om de Amerikaanse vliegdekschepen aan te vallen zodra ze zouden worden ontdekt. De Japanse vliegtuigen bombardeerden het eiland Midway 20 minuten lang en richtten aanzienlijke schade aan. 15 Amerikaanse vliegtuigen werden neergehaald tegenover 30 Japanse. Als reactie hierop stegen er zware Amerikaanse bommenwerpers op om de Japanse vliegdekschepen aan te vallen. Een Amerikaans vliegtuig zag twee van de vier Japanse vliegdekschepen en de Amerikanen veranderden meteen van koers om ze te onderscheppen. Nagumo had de vliegdekschepen nog niet verwacht. Hij liet de tweede helft van zijn vliegtuigen wisselen van torpedobommen naar gewone bommen om Midway nogmaals te bombarderen. Rond diezelfde tijd stijgen 116 Amerikaanse duikbommenwerpers op van het Amerikaanse vliegdekschip de Hornet om de Japanners aan te vallen.

Terwijl de Japanners nog steeds bezig waren met voorbereiden, vond een Japans patrouillevliegtuig de Amerikaanse vloot en verzond meteen een bericht. Nagumo besloot om de Amerikanen aan te vallen en veranderde koers om ze te onderscheppen. Hierdoor kon een groot deel van de vliegers van het Amerikaanse vliegdekschip de Hornet de Japanse schepen niet vinden. Slechts een klein deel van de Amerikanen lukte het om de Japanners te vinden en aan te vallen. Omdat de bommenwerpers niet werden geëscorteerd door hun eigen jagers, werden ze meteen aangevallen. De Amerikaanse piloten hadden minder ervaring dan hun Japanse tegenstanders. Hierdoor verloren de Amerikanen veel vliegtuigen. Het lukte de Amerikaanse bommenwerpers niet om treffers te plaatsen op de Japanse vliegdekschepen, velen werden neergeschoten. Nagumo waande zich al winnaar van de strijd: hij had Midway Island een zware slag toegediend, veel Amerikaanse vliegtuigen neergeschoten en de aanval van de Amerikanen afgeslagen.

Twee minuten nadien veranderde de situatie echter dramatisch. De Japanse jagers die hun vliegdekschepen moesten verdedigen, vlogen op geringe hoogte, sommige waren zelfs al geland omdat ze zonder brandstof zaten. Opeens verschenen er 37 Amerikaanse Dauntless duikbommenwerpers van het vliegdekschip de Enterprise hoog boven de Japanse schepen.

De scheepsdekken van de Japanse vliegdekschepen lagen vol met bommen en brandstofvaten, de monteurs waren druk bezig de vliegtuigen opnieuw klaar te maken voor de strijd. De 37 Amerikaanse vliegers vielen aan. Één groep viel het vliegdekschip Kaga aan en de andere groep Nagumo's schip de Akagi. Slechts zes bommen troffen doel, maar dit bleek genoeg, want al snel stonden beide schepen in lichterlaaie.

Een paar minuten hierna vielen nogmaals 17 Amerikaanse duikbommenwerpers aan van het Amerikaanse vliegdekschip de Yorktown. Ze vielen het derde Japanse vliegdekschip aan, de Soryu. Het schip werd getroffen door drie bommen en moest hierna al snel worden verlaten. Later werd het tot zinken gebracht door een Amerikaanse onderzeeër.

Een brandende Yorktown
Een brandende en zinkende Hiryu

De korte maar hevige aanval van de Amerikanen was over. Nagumo had drie van de vier vliegdekschepen verloren. Hij liet 40 vliegtuigen van zijn laatste schip (de Hiryu) opstijgen. De Japanners vonden het Amerikaanse schip de Yorktown en vielen het aan. De Amerikanen waren echter klaar om de aanval af te slaan. De Japanners leden zware verliezen bij hun aanval. Toch lukte het zeven Japanse vliegers om door de verdediging heen te komen. De Yorktown werd getroffen door drie bommen. De Yorktown was zwaar beschadigd geraakt maar werd in een recordtijd van een uur opgekalefaterd. De bemanning van de Yorktown had daar ervaring mee: de Yorktown was in de eerdere Slag in de Koraalzee al zwaar beschadigd geraakt. Gaten in de stalen romp werden gedicht met blokken hout. In tegenstelling tot de Japanse vliegdekschepen waren de Amerikaanse vliegdekschepen uitgerust met automatische blusleidingen met kooldioxide. De Japanners wilden met een tweede golf de score gelijkmaken door nog een vliegdekschip tot zinken te brengen. Ze dachten dat de Yorktown al was gezonken en zagen het opgelapte vliegdekschip aan voor de Enterprise. Nu werd de Yorktown geraakt door twee torpedo's. Het schip moest worden verlaten, de vliegtuigen en bommenwerpers vlogen naar de Enterprise. De Japanners verkeerden nu in de waan, dat de stand nu gelijk was en dat de Amerikanen alleen de Hornet nog overhadden en dat ze bijna verslagen waren.

De twee overgebleven Amerikaanse vliegdekschepen maakten zich op voor de laatste aanval. Ze lieten 24 vliegtuigen opstijgen voor de aanval op het laatst overgebleven Japanse vliegdekschip: Hiryu. De Hiryu had al een groot deel van zijn vliegtuigen verloren bij de aanval op de Yorktown. De Hiryu werd gevonden en tot zinken gebracht door vier bommen.

De Japanse marine was nog steeds vele malen groter dan de Amerikaanse. Toch besloot admiraal Yamamoto de strijd om Midway Island te staken. Hij gaf er zich rekenschap van, dat hij zonder luchtoverwicht de strijd om het eiland niet kon beginnen en hij trok zijn vloot terug. De strijd om Midway was voorbij, de Amerikanen en Japanners hadden beiden een harde strijd geleverd maar de Amerikanen hadden gewonnen.

Zie ook[bewerken]

Akagi en USS Yorktown voor meer details over de slag.