Slimme meter
Een slimme meter is een elektriciteitsmeter met ingebouwde informatie- en communicatietechnologie. Het zijn digitale apparaten, in tegenstelling tot de analoge draaistroommeters. Een slimme meter vervangt de oude analoge kilowattuurmeter. Daarnaast wordt de bestaande gasmeter voorzien van een digitaal afleesapparaat, zodat ook het gasverbruik digitaal bemeterd wordt.
Inhoud |
[bewerken] De aanduiding "slim"
Het apparaat kan op afstand bediend en uitgelezen worden. Het complete systeem kan maximaal elke 15 minuten de meterstanden doorgeven aan de netbeheerder. Daarnaast bevat het apparaat poorten waarmee op afstand andere apparatuur bediend kan worden. Zo kan via een signaal de elektriciteit afgesloten worden, bijvoorbeeld bij wanbetaling of bij (dreigende) overbelasting van het net.
Wat er met de meetgegevens gebeurt, is niet geregeld. Ook niet hoe de privacy van de klanten beschermd moet worden. Door elke 15 minuten te meten kan beter op afstand worden beoordeeld wat klanten doen en of ze thuis zijn of afwezig. Dit is gevoelige informatie die niet in handen van criminelen mag komen. Hoewel de meetgegevens technisch elke 15 minuten kunnen worden uitgelezen, is niet afgesproken dat dat ook gebeurt, wel dat de energiebedrijven elke dag per klant één meetwaarde gratis krijgen. Energiebedrijven zouden bijvoorbeeld hun klanten kunnen helpen met het verhogen van het energiebewustzijn.
[bewerken] Voor- en nadelen
Huishoudens en andere kleinverbruikers kunnen met meetgegevens van de slimme meter meer inzicht krijgen in hun energieverbruik. Ook kunnen zij besparingstips krijgen die speciaal op hun situatie zijn toegesneden. Andere veronderstelde voordelen zijn:
- Door actuele meterstanden online wordt de eindafrekening betrouwbaarder. Het is nu mogelijk terug te zien wanneer er veel energie is verbruikt, hierdoor kun je je eindafrekening ook beter inschatten.[bron?]
- Het kost minder moeite om te verhuizen en over te stappen van aanbieder, de meterstanden worden digitaal doorgegeven en er hoeven dus geen meterstandenkaartjes meer worden ingevuld. Hierdoor kan er marktwerking ontstaan en kunnen tarieven misschien naar beneden gaan.[bron?]
- De netbeheerder kan de voorzieningszekerheid beter waarborgen, door groepen klanten af te sluiten en andere klanten daardoor te vrijwaren van uitval van de elektriciteit.[bron?]
- Koppeling met decentrale opwekkers zoals zonnepanelen en een micro-warmtekrachtkoppeling. Door deze systemen te koppelen aan de slimme meter (en hier bijvoorbeeld een flexibele tarievenstructuur aan te verbinden) ontstaat er meer gedetailleerd inzicht in financiële gevolgen van opwekking van de energie door de consument zelf. Helaas zijn de huidige generatie 'slimme' meters hier niet op voorbereid en ziet de eigenaar van de zelf opgewekte energie hier helaas nog geen voordeel voor terug.[bron?]
- energiebedrijven kunnen het gas en de elektriciteit van buiten af en op afstand afsluiten, bijvoorbeeld bij calamiteiten en als de klant te laat betaalt.[bron?]
Nadelen zijn:
- de meter zelf, het verzamelen, opslaan en ter beschikking stellen van de meetgegevens kost op zichzelf weer energie.[bron?]
- de meetgegevens kunnen de privacy van de burger schaden.
- de meters communiceren via het lichtnet. Deze techniek heet PLC. PLC veroorzaakt hevige storingen in het kortegolf gebied van 2 tot 30 MHz. Vooral radioamateurs ondervinden hier ernstige hinder van maar ook overheid, militair en vliegverkeer maakt gebruik van korte golf radio.
[bewerken] Werking
Huishoudens en zakelijke energieverbruikers kunnen voordeel hebben van de slimme meter indien zij frequent inzage krijgen in het energieverbruik. Dit inzicht zou moeten leiden tot bewustwording en dientengevolge een lager energieverbruik. Voor die bewustwording zijn drie categorieën functionaliteiten voorhanden, t.w.: de lokale In Home Display, de factuur gebaseerd op het werkelijke verbruik en intelligente webapplicaties.
Een in Home Display is een soort energie display voor in de woning. Een display die elke tien seconden de meterstanden/het verbruik van de verschillende energiedragers in de woning (Elektriciteit, Gas, Water, Warmte) aangeeft. Als dit verbruik gekoppeld wordt aan de op dat moment geldende tarieven ziet de bewoner bijna direct het effect van zijn of haar verbruik op de kosten. Deze In Home Display kan direct, bedraad of draadloos, worden aangesloten op de digitale slimme meter. De verbruiksgegevens van die slimme meter zijn alleen beschikbaar in die woning (lokaal). Op dit moment worden er bij bijna alle grote energie aanbieders testen gedaan met verschillende beschikbare In Home Displays. Als het nut van de In Home Display voldoende aangetoond kan worden verwachten sommigen dat deze standaard meegeleverd gaan worden bij de installatie van de slimme meter bij de consument. Er zijn ook mogelijkheden om nu al zelf een energiedisplay aan de bestaande ("domme kWh meters") te koppelen. Deze werken met een sensor op de draaischijf of puls-meter. Uit onderzoek van Kema blijkt dat indirect feedback (alleen online) veel minder resultaat oplevert dan directe feedback met een energiedisplay. Ook de informatie is relevant, alleen killowats is minder effectief dan een combinatie van kosten in euro's en killowats. Doel van het energiedisplay is bewustwording waardoor men het gedrag gaat veranderen. Het gevolg is dan minder energieverbruik CO2 uitstoot en kosten. Zjools is bijvoorbeeld een leverancier van dit soort energiedisplays.
Voor de factuur (gebaseerd op het werkelijke verbruik) of de intelligente webapplicaties moeten de verbruiksgegevens van dat adres worden getransporteerd vanaf de woning naar een server/backoffice. Hiervoor registreren de slimme meters het energieverbruik met tussenpozen van 15 minuten voor elektriciteit en 60 minuten voor gas (en eventueel water en warmte). Gangbare technieken voor communicatie tussen de woning en de back office zijn GPRS (Mobiele telefonie netwerken) en PLC (Power Line Carrier). Daarnaast is er over grote delen van de wereld een beweging richting meshed radio (in het Nederlands draadloos Vermaasd netwerk) als communicatietechnologie te zien. Deze techniek kreeg eerder in Europa moeilijk voet aan de grond vanwege de strenge radio regulaties voor vrij te gebruiken frequenties. Tegenwoordig is de technologie voor draadloze componenten zo ver door ontwikkeld (en zijn er grootschalig betaalbare componenten beschikbaar met goede reikwijdte en datasnelheid) dat zelfs met de beperkte mogelijkheden in Europa een slimme meterinfrastructuur opgezet kan worden.
Slimme meters zijn in heel Europa in opkomst en worden door diverse energiebedrijven aangeboden.
[bewerken] Nederland
[bewerken] Voorwaarden
In Nederland geldt dat de wettelijke voorwaarden waaraan een slimme meter moet voldoen beschreven zijn in het 30 april 2007 tot stand gekomen rapport NTA 8130[1] van het Nederlands Normalisatie Instituut (NEN). Vooral geeft het een technische beschrijving van de functies van de slimme meter. Enkele voorbeelden. De meter moet op afstand uitleesbaar zijn. De gebruiker moet op afstand kunnen worden aan- of afgesloten van stroom en gas. De maximale doorlaatwaarde kan zowel collectief als individueel worden aangepast, waardoor bij gebrek aan opwekcapaciteit gemakkelijk beperkende maatregelen kunnen worden genomen, maar ook wanbetalers makkelijker stroom kan worden ontzegd. Verder moet de meter bewustwording van energieverbruik bevorderen, prepaid moet mogelijk zijn en de meters moeten het monitoren van het distributienet mogelijk maken.
[bewerken] Invoering
Op initiatief van het ministerie van Economische Zaken is besloten dat alle consumenten (kleinverbruikers) in Nederland op vrijwillige basis een slimme meter kunnen laten installeren.
Het installeren van slimme meters is al geruime tijd mogelijk. Zo heeft energieleverancier Oxxio bij 100.000 klanten een slimme meter geïnstalleerd.
Vanaf 2009 kunnen de bestaande gas- en elektriciteitsmeters in Nederland geleidelijk door slimme meters vervangen worden. Het ministerie heeft bepaald dat de regionale netbeheerders deze installatie moeten verzorgen.
Medio 2008 is het wetsvoorstel "Wijziging van de Elektriciteitswet 1998 en de Gaswet ter verbetering van de werking van de elektriciteits- en gasmarkt (31374)", met enkele amendementen, aangenomen[2]. Onderdeel daarvan is de invoering van de slimme meter. In april 2009 bepaalde de Eerste Kamer dat de invoering op vrijwillige basis zou dienen te geschieden[3].
[bewerken] Zie ook
[bewerken] Externe links
- Slimme meter loket van ConsuWijzer
- Slimme meter, rijksoverheid.nl
- Slimme energiemeter voor iedereen, persbericht 14 september 2007 van de Nederlandse rijksoverheid.
- Slimme meter van Oxxio
- Google Powermeter, innovatieve oplossing van Google om energieverbruik van apparaten te meten. Opgeheven per 16-sept-2011.
- Onderzoek UvA naar veiligheid
Bronnen, noten en/of referenties:
