Spoorlijn Stockholm - Göteborg

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Västra stambanan
Stockholm C - Göteborg C
Spoorlijn Stockholm - Göteborg op de kaart
Totale lengte 455,0 km
Spoorwijdte normaalspoor 1435 mm
Aangelegd door Statens Järnvägar
Geopend
Stockholm C - Stockholms Södra: 17 juli 1871
Stockholms Södra - Södertälje: 1 december 1860
Södertälje - Järna: 1 juni 1861
Järna - Gnesta: 1 oktober 1861
Gnesta - Björnlunda: 15 mei 1862
Björnlunda - Sparreholm: 1 augustus 1862
Sparreholm - Hallsberg: 8 november 1862
Hallsberg - Töreboda: 1 augustus 1862
Töreboda - Falköping: 1 september 1859
Falköping - Vårgårda: 5 oktober 1858
Vårgårda - Jonsered: 16 december 1857
Jonsered - Göteborg C: 1 december 1856
Flemingsberg - Järna: 9 januari 1995
Huidige status in gebruik
Geëlektrificeerd 1926
Aantal sporen
Stockholm C - Stockholms Södra: 2
Stockholms Södra - Järna: 4
Järna - Göteborg C: 2
Baanvaksnelheid 160 / 200 km/h
Beveiliging of treinbeïnvloeding Ebicab 700
Treindienst door SJ
Green Cargo
Traject
vSTR- Mälarbanan van Örebro C
vSTR Ostkustbanan van Uppsala C
BSicon .svgvÜSTutSTR Metro T13, T14, T17, T18 & T19
BSicon .svgmvKRZtutTHSTt T-Centralen Storstockholms Lokaltrafik
Metro T10 & T11
BSicon .svgvBHFutSTR 0,0 Stockholm Centraal Storstockholms Lokaltrafik
BSicon .svgvSTReutSTR << Sammanbindningsbanan
BSicon .svgWBRÜCKE1utWSTR Norrström
BSicon .svgSTRuHSTCCa Gamla Stan Storstockholms Lokaltrafik
BSicon .svgWBRÜCKE1uWBRÜCKE1 Söderström
BSicon .svgTUNNELauTUNNELa
BSicon .svgtSTRutHST Slussen Storstockholms Lokaltrafik
Saltsjöbanan
BSicon .svgtSTRutABZlf Metro T17, T18 & T19
BSicon .svgmtKRZtutSTRrf Metro T13, & T14
tBS2rftBS2lf
TUNNELeTUNNELe
TUNNELaTUNNELa
tBHF-LtBHF-R 2,0 Stockholm Södra Storstockholms Lokaltrafik
tSTRtABZlf aansluiting Saltsjöbanan buiten gebruik
TUNNELeTUNNELe
WBRÜCKEaWBRÜCKEa Årstabroarna
WBRÜCKEeWBRÜCKEe Årstabroarna
dWgldWX+lrdWgr
ddSTRdSTRlfdKRZudSTRlg
ddWgldWX+lrdWgrdSTR
udSTRqmdKRZodBHFmdKRZomdKRZo Årstaberg Storstockholms Lokaltrafik
Tvärbanan, Tramlijn 22
dvSTRdSTRdDST Älvsjö goederenterrein Älvsjö]]
dSTRqdKRZodKRZodKRZodABZlg van Liljeholmen
alleen goederen
dvSTRdWg+ldXr
ddSTRdABZlfdKRZodSTRlg
ddSTRdBHFdSTRdBHF Älvsjö Storstockholms Lokaltrafik
dvSTRdSTRdABZlf Nynäsbanan naar Nynäshamn Storstockholms Lokaltrafik
dvSTRdSTRdDST
dvSTRdSTRdTUNNEL2
ddSTRdABZrgdKRZodSTRrf
dSTRdHSTdSTR Stuvsta Storstockholms Lokaltrafik
dSTRdHSTdSTR Huddinge Storstockholms Lokaltrafik
dBHFrdBHFmdBHFl 15,0 Flemingsberg Storstockholms Lokaltrafik
ddWgldWg+lrdWXlrdX+r
ddSTRlfdKRZodSTRqdABZlg Grödingebanan naar Järna
BSicon .svgSTRTUNNEL1 Björnkulla B 385m
BSicon .svgSTRTUNNEL2 Björnkulla D 239m
BSicon .svgSTRTUNNEL1 Tullingeskogstunneln A 577m
BSicon .svgSTRTUNNEL2 Tullingeskogstunneln B 146m
BSicon .svgHSTSTR Tullinge Storstockholms Lokaltrafik
BSicon .svgHSTSTR Tumba Storstockholms Lokaltrafik
BSicon .svgSTRTUNNEL1 Lidatunneln 1.785m
BSicon .svgSTRTUNNEL2 Nolingetunneln 47m
BSicon .svgSTRBRÜCKE
BSicon .svgSTRTUNNEL1 Karlslundtunneln 1.296m
BSicon .svgSTRTUNNEL2 Kyrktorpstunneln 118m
BSicon .svgSTRTUNNEL1 Malmsjötunneln 895m
BSicon .svgHSTSTR Rönninge Storstockholms Lokaltrafik
BSicon .svgTUNNEL2STR
BSicon .svgTUNNEL2STR
BSicon .svgTUNNEL2STR
BSicon .svgHSTSTR Östertälje Storstockholms Lokaltrafik
BSicon .svgWBRÜCKEWBRÜCKEa Södertäljekanaal
KHSTaSTRhSTR Södertälje centrum Storstockholms Lokaltrafik
AKRZuSTRhSTR E4E20
ABZgl+lABZrfhSTR
HST-LHST-RhSTR Södertälje hamn Storstockholms Lokaltrafik
KRWglKRWg+rhSTR
STRvENDEalhSTR
STRlfdKRZodABZrfhSTR
BSicon .svgvENDEelhSTR
BSicon .svgAKRZohAKRZo E4
STRrgABZrfhSTR
STRBHFhBHFe 36,0 Södertälje Syd Storstockholms Lokaltrafik
STRÜWulSTR3
STRSTR+1ÜWu+r
ABZ3rfABZrfSTR Svealandsbanan naar Valskog
BSicon .svgTUNNEL2STR Kvedestatunneln A 52m
BSicon .svgTUNNEL1STR Kvedestatunneln B 377m
BSicon .svgÜWulSTR3
BSicon .svgSTR+1ÜWu+r
BSicon .svgSTRTUNNEL2 Oxtunneln 185m
BSicon .svgSTRTUNNEL1 Gliatunneln A 657m
STRrgKRZoABZrf Grödingebanan van Flemingsberg
STRlfABZg+lrSTRrf
HST Järna Storstockholms Lokaltrafik
BSicon STRrg.svg
STRrg +
BSicon ABZrf.svg
ABZrf + kABZgl
BSicon .svg
+
STRlfkKRZulkABZql Nyköpingsbanan naar Åby
HST Mölnbo Storstockholms Lokaltrafik
eGRENZE grens Stockholms län - Södermanlands län
BHF 63,0 Gnesta Storstockholms Lokaltrafik
HST Björnlunda
eHST Stjärnhov
eHST Sparreholm
eHST Skebokvarn
kABZq+rkKRZu+rSTRq lijn van Sala naar Oxelösund
kABZg+r
BHF Flen
BHF 131,0 Katrineholm
BSicon .svgABZgl+lSTRq Södra stambanan naar Malmö C
BHF 152,0 Vingåker
eGRENZE grens Södermanlands län - Örebro län
eHST Pålsboda
STRlgABZrgSTRlg lijn van Storvik
KRWgl+lKRWgr+rSTR
BHF-LBHF-RSTR 197,0 Hallsberg
KRWgl+lKRWgr+rSTR
DSTSTRSTR Hallsberg
STRlfKRZuABZ3lf lijn naar Mjölby
eHST Östansjö
eHST Vretstorp
AKRZu E20
STRqABZgr+rBSicon .svg Värmlandsbanan naar/van Charlottenberg en Oslo
BHF 227,0 Laxå
AKRZo E20
eHST Finnerödja
eGRENZE grens Örebro län - Västra Götalands län
HST Gårdsjö
ABZrf Kinnekullebanan naar Håkantorp
eHST Älgerås
WBRÜCKE1 Götakanaal
BHF 272,0 Töreboda
exKHSTaBHFBSicon .svg Moholm
exSTRrfSTRBSicon .svg lijn naar Mariestad
WBRÜCKE1 Tidan
eHST Tidan
eHST Väring
WBRÜCKE1 Ösan
BSicon .svgeABZrgBSicon .svg lijn van Karlsborg buiten gebruik
BHF 311,0 Skövde
STRqABZrfBSicon .svg lijn naar Skara
BSicon .svgSTRexSTRrg lijn van Hjo opgebroken
exKHSTaHSTexKHSTe 327,0 Stenstorp
exSTRrfSTRBSicon .svg lijn naar Lidköping opgebroken
BHF 341,0 Falköping
ABZlf Jönköpingsbanan naar Nässjö
HST 355,0 Floby
eHST Fåglavik
STRqeKRZ+rexSTRlg Älvsborgsbanan van Uddevalla
BSicon .svgABZlfxABZg+lr Älvsborgsbanan naar Borås
BSicon .svgBHF-LBHF-R 375,0 Herrljunga
BSicon .svgABZrgSTRrf
BHF 389,0 Vårgårda
AKRZo E20
WBRÜCKE1 Säveån
eHST Lagmansholm
WBRÜCKE1 Säveån
WBRÜCKE1 Säveån
BHF 410,0 Alingsås
HST Västra Bodarna
WBRÜCKE1 Sävelången
HST Norsesund
TUNNEL2
TUNNEL2
HST Floda
HST Stenkullen
WBRÜCKE1 Säveån
HST Lerum
HST Aspedalen
BSicon .svgHSTBSicon .svg Aspen
TUNNEL2
WBRÜCKE1 Säveån
TUNNEL1 Jonseredtunneln 187m
HST Jonsered
HST Partille
KBSTlvSTRlg{{{3}}}
vWBRÜCKE Säveån
vÜST
dDSTdHST Sävenäs
vÜST
BSicon .svgmvKRZouSTRlg tram 4, 6, 7, 8, 9 & 11
BSicon .svgvSTRuABZlf tram 6 & 8
dX+ldWgrvSTRuSTR Vänerbanan van Kil
dABZql+rdKRZuvABZgr-STRuSTR Bohusbanan van Strömstad
vSTRevSTRuSTR
KRWgl+lvABZgr+r-STRuSTR
ABZlfvKRZuumKRZu aansluiting Västkustbanan en Kust till kustbanan
AKRZovAKRZouAKRZo E6
BSicon ABZlf.svg
ABZlf +
BSicon vABZg+l-KRZu.svg
vABZg+l-KRZu + vSTR+r-
BSicon umKRZu.svg
umKRZu +
Västkustbanan
Kust till kustbanan
STRvSTRuABZrg tram 1
KDSTevÜSTuSTR Göteborg Norre
BSicon .svgvKBHFeuHST 455,0 Göteborg C
BSicon .svgBSicon .svguSTR tram 1, 4, 7, 9 & 11

De spoorlijn Stockholm - Göteborg, ook wel Zweeds: Västra stambanan genoemd is een Zweedse spoorlijn die de twee grootste steden Stockholm en Göteborg met elkaar verbindt. Het traject loopt over Södertälje - Katrineholm - Hallsberg -Skövde - Falköping en Alingsås.

Geschiedenis[bewerken]

De Västra stambanan werd in de periode 1853/55 ontwikkeld als een rechte spoorlijn die via Falköping ten noorden van Vättermeer en niet via de grote steden Prairie, Örebro en Batangas tussen Stockholm C en Göteborg C zou gaan lopen. In Falköping was voorzien in een aansluiting van de Södra stambanan uit Malmö C. De bouw van de Västra stambanan begon in 1855 tussen Lövekulle en Alingsås. In Stockholm werd het station Stockholms Södra in stadsdeel Södermalm als tijdelijk eindpund gebouwd.

Opening[bewerken]

Het traject van de Västra stambanan werd in fases tussen Stockholms Södra en Göteborg C geopend tussen 1856 en 1862. In 1958 werd het tweede spoor over het hele traject geopend.

Het aansluitende traject tussen Stockholm C en Stockholms Södra werd als Sammanbindningsbanan op 17 juli 1871 geopend. Dit traject werd enkelsporig aangelegd en het tweede spoor werd in 1908 geopend.

In 1921 werd een nieuwe brug over het Södertälje kanaal aangelegd. Hierbij werd het station Södertelge öfre vervangen door het station Södertälje Södra.

Het nieuwe traject van de Grödingebanan tussen Flemingsberg en Järna werd op 9 januari 1995 officieel geopend.

Geschiedenis Sammanbindningsbanan[bewerken]

Het traject van de Sammanbindningsbanan loopt tussen Stockholm C en Stockholm Södra is sinds 1912 een onderdeel van de Västra stambanan. De Västra stambanan en de toekomstige Götalandsbanan lopen eveneens over dit traject.

1rightarrow blue.svg Zie Sammanbindningsbanan voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Plannen Citybanan[bewerken]

In de jaren '90 werden er plannen ontwikkeld voor een Citybanan bestaande uit een tunnel met twee sporen. Het traject zal gebruikt worden door pendeltreinen. Deze oplossing biedt een veel hogere capaciteit. Het traject zou echter door historisch gevoelig gebied gaan lopen dat van nationaal belang is omdat in Riddarholmskyrkan veel van de Zweedse koningen begraven liggen.

De oplossing van Citybanan is als gevolg van sterk stijgende kosten in 2006 weer uitgesteld. Het plan gaat er nu vanuit dat de bouw in 2008 van start kan gaan en tussen 2013 en 2016 worden opgeleverd.

Het toekomstige traject van de Citybanan gaat tussen Tomteboda over Stockholm C naar Stockholm Södra lopen en ligt parallel aan een deel van de huidige Västra stambanan.

1rightarrow blue.svg Zie Citybanan Stockholm voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Geschiedenis Grödingebanan[bewerken]

Het traject van de Grödingebanan loopt tussen Flemingsberg en Järna is sinds 1994 een onderdeel van de Västra stambanan. De Västra stambanan en de toekomstige Götalandsbanan lopen eveneens over dit traject.

1rightarrow blue.svg Zie Grödingebanan voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Plannen Götalandsbanan[bewerken]

Het toekomstige traject van de Götalandsbanan gaat tussen Göteborg C over Jönköping C en Linköping C en Södertälje naar Stockholm C lopen en maakt hierbij gebruik van een deel van de huidige Södra stambanan.

1rightarrow blue.svg Zie Götalandsbanan voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Trajecten[bewerken]

Het traject tussen Stockholm en Göteborg C bekend als Västra stambanan liep in het verleden over verschillende trajecten.

  • Medegebruik door Södra stambanan:
    • De langeafstand treinen naar Malmö en Kopenhagen, gebruiken de Västra stambanan tot Katerineholm.

Treindiensten[bewerken]

SJ[bewerken]

De Statens Järnvägar verzorgt het personenvervoer op dit traject met X 2000 treinen. De treindienst werd uitgevoerd met treinstellen van het type X 2.

  • 60: Stockholm C - Katrineholm C - Skövde C - Göteborg C

De Statens Järnvägar verzorgt het personenvervoer op dit traject met Intercity en stop treinen.

  • 60: Stockholm C - Katrineholm C - Skövde C - Göteborg C

De Statens Järnvägar verzorgt het personenvervoer op dit traject sinds juli 2008 de slaap treinen.

  • 40: Luleå C - Boden C (K) - Umeå C - Örnsköldsvik C - Sundsvall C - Gävle C - Uppsala C - Stockholm C / Gävle C - Avesta Krylbo - Västerås C - Örebro C - Hallsberg - Skövde C - Herrljunga - Göteborg C

Storstockholms Lokaltrafik[bewerken]

De Storstockholms Lokaltrafik verzorgt in opdracht van de provincie Stockholms län het personenvervoer op dit traject met Pendeltåg stoptreinen. De treindienst wordt uitgevoerd met treinstellen van het type X 1, X 10 en inmiddels afgevoerde X 420. Vanaf 2005 werden een aantal van deze treinstellen vervangen door treinstellen van het type Coradia Nordic X 60.

  • 108: Märsta - Stockholm C - Södertälje centrum
  • 111: Bålsta - Stockholm C - Västerhaninge - Nynäshamn
  • 115: Södertälje centrum - Gnesta

Op de viersporige trajecten worden de middensporen gebruikt voor de lokale diensten. Op stations waar alleen stoptreinen stoppen is er meestal alleen middenperron tussen de twee middelste sporen.

Veolia[bewerken]

De Veolia verzorgt tot december 2010 in opdracht van Västtrafik het personenvervoer op dit traject met Pendeltåg stoptreinen. De treindienst werd uitgevoerd met treinstellen van het type X 11 en X 12. Vanaf 2010 worden deze treinstellen vervangen door treinstellen van het type Coradia Nordic X 61.

  • 131: Alingsås - Göteborg

De Veolia verzorgde tot juli 2008 het personenvervoer op dit traject met stop en slaap treinen.

  • 40: Luleå C - Boden C (K) - Umeå C (K) - Vännäs - Ånge - Gävle C - Uppsala C - Stockholm C / Gävle C - Avesta Krylbo - Västerås C - Örebro C - Hallsberg - Skövde C - Herrljunga - Göteborg C

Opmerking:

(K) Trein maakt kop op dit station.

Aansluitingen[bewerken]

In de volgende plaatsen was of is er een aansluiting op de volgende spoorlijnen:

Stockholm[bewerken]

Stockholm Centraal[bewerken]

De hoofdingang van Stockholm Centraal aan de Vasagatan

Het station Stockholm C is gelegen in het stadsdeel Norrmalm.

Stockholm Södra[bewerken]

Het station Stockholm Södra in het stadsdeel Södermalm loopt een industrispoor naar Hammarbyhamnen en Stadsgården via Södersjukhuset. Deze spoor is buiten gebruik maar er kun voor een lokaldienst (de buslijn 2 richting Centraal station en wn wijter naar Solna) heropend zijn. Maar dergelijk planen makt niet vinden.

Älvsjö[bewerken]

Flemingsberg[bewerken]

  • Grödingebanan, spoorlijn tussen Flemingsberg en Järna
  • Hier stoppen sommige lange afstandtreinen

Södertälje[bewerken]

Järna[bewerken]

Skebokvarn[bewerken]

Flen[bewerken]

Katrineholm C[bewerken]

Pålsboda[bewerken]

Hallsberg[bewerken]

centraal station te Hallsberg

Laxå[bewerken]

  • Värmlandsbanan, spoorlijn tussen Laxå en Charlottenberg naar de Noorse hoofdstad Oslo

Gårdsjö[bewerken]

Moholm[bewerken]

Skövde[bewerken]

Stenstorp[bewerken]

Falköping (Ranten)[bewerken]

Herrljunga[bewerken]

Ten oosten van het station in Herrljunga was een gelijkvloerse kruising in het traject van de Västra stambanan en de Älvsborgsbanan tussen Uddevalla en Borås met kopmaken in Herrljunga. Deze kruising was nodig om twee verschillende spoorbreedtes van elkaar gescheiden te houden. Het ging hierbij om de Uddevalla - Vänersborg - Herrljunga Järnväg (UWHJ) met een spoorbreedte van 1217 mm en de Statens Järnvägar (SJ) met een spoorbreedte van 1435 mm. Het traject van de Borås Järnväg (BJ) spoorlijn tussen Borås en Herrljunga met een spoorbreedte van 1217 mm sloot hierop aan.

Göteborg[bewerken]

In Göteborg waren vier stations voor lokale en interlokale treinen.

Göteborg C[bewerken]

het oudste deel van Centraalstation Göteborg

Göteborg BJ[bewerken]

Het Bergslagernas station in Göteborg bevond zich bij het Göteborg Centraal Station.

Göteborg VGJ[bewerken]

Het VGJ station in Göteborg bevond zich bij het Göteborg Centraal Station.

Göteborg GSJ[bewerken]

Het GSJ station in Göteborg bevond zich aan het Karlsroplatsen.

Elektrische tractie[bewerken]

Het traject werd in fases geëlektrificeerd met een spanning van 15.000 volt 16 2/3 Hz wisselstroom.

  • Katrineholm - Falköping (Ranten), 209 km: geopend op 15 maart 1926
  • Södertälje Södra - Katrineholm, 98 km: geopend op 30 april 1926
  • Falköping (Ranten) - Göteborg C, 114 km: geopend op 10 mei 1926
  • Stockholm C - Södertälje Södra (Saltskog), 36 km: geopend op 15 mei 1926

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]

  • (en) SJ - Officiële site
  • (sv) Banverket - Officiële site (Zweedse spoorwegbeheerder)
Bronnen, noten en/of referenties