Göteborg (stad)
 |
|||
  |
|||
|
|
|||
| Landschap | Bohuslän en Västergötland | ||
| Län | Västra Götalands län | ||
| Gemeente | Göteborg, Mölndal, Partille en Härryda | ||
| Coördinaten | 57°42'N 11°58'E | ||
|
|
|||
| Oppervlakte | 198,16 km² | ||
| Inwoners (2005) | 510.491[1] | ||
|
|
|||
 |
|||
| De jachthaven Lilla Bommen in Göteburg. | |||
|
|||
Göteborg (
/jœte'bɔrj/ (info·uitleg); Nederlands: Gotenburg) is een stad in Zweden. Het is de hoofdplaats van de gemeente Göteborg en een plaats in de gemeenten Mölndal, Partille en Härryda in de landschappen Bohuslän en Västergötland. Het is ook de hoofdstad van de provincie Västra Götalands län in Zweden.
De plaats heeft 510.491 inwoners (2005) en een oppervlakte van 19.816 hectare. De stad is na Stockholm de grootste stad van Zweden en heeft de grootste haven van het land.
Inhoud |
Geschiedenis [bewerken]
De stad is gesticht in 1621 door Gustaaf II Adolf van Zweden, nadat eerder in de delta van de Göta Älv gestichte steden steeds in de oorlogen tussen Denemarken, Zweden en Noorwegen verwoest waren. Het punt was van groot strategisch en economisch belang. De grens met Noorwegen lag toen een stuk zuidelijker, terwijl de zuidpunt van het huidige Zweden toen Deens was. Dit was het enige stuk kust dat het hele jaar door ijsvrij was.
De Zweedse koning riep voor de bouw en de organisatie van de stad de hulp in van de Hollanders, Duitsers en Schotten. De Hollanders kregen een overwegende invloed en maakten het stadsplan. Ook kregen de Hollanders deel aan het stadsbestuur. De Nederlandse taal was lange tijd officieel erkend naast het Zweeds. De tweede burgemeester sinds de aanstelling van het stadsbestuur was de Nederlander Jakob van Dijck.
Demografie [bewerken]
Göteborg heeft een grote immigrantenbevolking, ongeveer 43% van de bevolking. Deze mensen komen vooral uit Iran, Finland, Irak en voormalig Joegoslavië. Deze bevolking is vooral geconcentreerd in de voorsteden in het noordoosten, Angered als bekendste. De mensen in deze wijken vertonen steeds meer tekenen van segregatie.
De gehele regio rond de stad wordt ook wel Stor-Göteborg (Groot-Göteborg) genoemd. Hier wonen ongeveer 930.000 mensen (2011).
Economie [bewerken]
Bedrijvigheid [bewerken]
Het huidige Göteborg is een grote en moderne havenstad met veel industrie.
Winkelen [bewerken]
Winkelen is mogelijk in het overdekte winkelcentrum Nordstan en de winkelstraten Östra Hamngatan, Västra Hamngatan, Haga, Kungsportsavenyn en omliggende winkelgebieden. Tegenover Kungsportsplatsen ligt de Saluhallen waar men voornamelijk delicatessen kan kopen.
Cultuur [bewerken]
Bezienswaardigheden [bewerken]
- Diverse kerken:
- Fiskhamnen, visafslag
- Saltholmen
- Ullevi, stadion
- Hard Rock Cafe
- Liseberg, amusementspark
- Kunstwerk tegen militarisme
Musea [bewerken]
- Diverse musea in Göteborg zijn:
- Historiska museet
- Göteborgs arkeologiska museum
- Naturhistoriska museet
- Sjöfartsmuseet (Het zeevaartsmuseum, maar ook zeeleven)
- Göteborgs konsthall
- Göteborgs konstmuseum (Zeer groot kunstmuseum, aan Götaplatsen)
- Röhsska museet (museum voor design en toegepaste kunst)
- Museum of World Culture (Världskulturmuseet) (vrije entree)
- Universeum Göteborg (natuur- en wetenschapsmuseum, vooral erg leuk voor kinderen)
- Historische gebouwen en plaatsen:
Uitgaansleven [bewerken]
Alcoholische drank is in Zweden zeer duur door de hoge accijns. In de kroegen zie je voornamelijk mensen van boven de dertig. Ten eerste omdat die de alcohol wel kunnen betalen, maar ook omdat, vooral in het centrum de minimum toegangsleeftijd in het algemeen boven de eenentwintig jaar ligt. Jongeren zie je 's avonds wel op straat. Zij gaan echter niet de kroegen binnen maar hangen rond. Desondanks is openbare dronkenschap in Zweden totaal niet vreemd; er zwermen grote groepen dronken lui rond in Göteborg in de nachten van vrijdag op zaterdag en zaterdag op zondag.
Sport [bewerken]
In 2003 vond het WK Allround langebaanschaatsen plaats in de stad (ijsbaan Ruddalen), en in 2006 de Europese kampioenschappen atletiek.
In 2010, eind juli tot 8 augustus was er in de stad Goteborg en Boras het Wereldkampioenschap Masterzwemmen wat vanuit de FINA tweejaarlijks wordt georganiseerd. Het is een evenement waarbij zwemmers vanuit de gehele wereld strijden om de wereldtitel. Het woord master betekent in dit verband niet "groot" of "beste" maar oudere (25+).
Evenementen [bewerken]
- Göteborgs kulturkalas is een groot festival, altijd rond de eerste of tweede week van augustus, duurt 6 dagen.
- Cortège is een optocht van chalmeristen op Walpurgis-avond (30 april). Zowel wagens met politieke statements als komische wagens rijden mee.
- Clandestino Festival, multicultureel muziekfestival met internationale acts uit alle werelddelen. Vindt jaarlijks plaats in juni.
Vervoer [bewerken]
Göteborg is per trein bereikbaar. Deze komen aan op de Nils Ericson Terminalen, het centraal station waar ook de langeafstandsbussen aankomen. Het vervoer in de stad zelf gaat via de elektrische tram en bussen. Västtraffik is de maatschappij die de bussen en trams in Göteborg exploiteert. Op het centraal station en in de kiosken in de stad zijn dag-, maand- en gewone strippenkaarten te verkrijgen. Ook de veerboten in en rondom Göteborg zijn van Västtraffik, en dus kan men op een maandkaart bijvoorbeeld naar de eilanden voor de kust reizen (neem daartoe tram 11 naar Saltholmen).
Het hoofdvliegveld van Göteborg is Landvetter Airport. Dit ligt 20 km ten oosten van Göteborg aan de autosnelweg naar Borås. Het is na Arlanda Airport bij Stockholm het grootste vliegveld van Zweden. Tussen het vliegveld en het centrum van Göteborg is er een busverbinding met Flygbussarna ("Vliegtuigbussen"). De KLM vliegt rechtstreeks van Schiphol op Landvetter Airport. Het tweede vliegveld, Göteborg City Airport (Säve), wordt voornamelijk gebruikt door goedkope luchtvaartmaatschappijen.
De E45 loopt dwars door de stad, langs de Göta älv.
Door haar ligging aan de monding van de Göta älv is Göteborg is ook goed per boot bereikbaar. Zo heeft onder andere de Stena Line in het stadscentrum een terminal.
Onderwijs [bewerken]
De Universiteit van Göteborg is met 60.000 studenten de grootste universiteit van Zweden en heel Scandinavië. De stad heeft ook een technische universiteit, de Technische Universiteit Chalmers.
Beroemdheden uit Göteborg [bewerken]
- Andreas Hallén (22 december 1846 - 11 maart 1925), componist, dirigent en resencent
- Eric Lemming (22 februari 1880 - 5 juni 1930), speerwerper
- Knut Lindberg (2 februari 1882 - 6 april 1961), sprinter en speerwerper
- Fritz Victor Hasselblad (8 maart 1906 – 5 augustus 1978), industrieel, maker van de naar hem genoemde fotocameras.
- Marianne Fredriksson (28 maart 1927 - 11 februari 2007), journaliste en schrijfster
- Björn Ulvaeus (25 april 1945), ABBA-lid
- Ricky Bruch (2 juli 1946 - 30 mei 2011), acteur en atleet
- Stellan Skarsgård (1951), acteur
- Marlies Veldhuijzen van Zanten-Hyllner (29 september 1953), politica
- Thomas Ravelli (13 augustus 1959), keeper
- Anders Frisk (18 februari 1963), voetbalscheidsrechter
- Patrik Sjöberg (5 januari 1965), hoogspringer
- Marcus Allbäck (5 juli 1973), voetballer
- Håkan Hellström (2 april 1974), Zanger
- Magnus Petersson (17 juni 1975), handboogschutter
- Christian Olsson (25 januari 1980), atleet en olympisch kampioen
- Josefin Lillhage (15 maart 1980), zwemster
- Helena Paparizou (31 januari 1982), winnares Eurovisiesongfestival 2005
- Emma Green (8 december 1984), atlete
- Joline Höstman (24 september 1988), zwemster
- Tobias Sana (11 juli 1989), voetballer
Bands uit Göteborg [bewerken]
Externe links [bewerken]
- Haven
- Chalmers - homepage van de TU Chalmers
- Göteborgs universitet - homepage van de Universiteit Göteborg
- IT University of Göteborg - homepage van de IT Universiteit
Bronnen, noten en/of referenties
|
