Turku
|
|
||
|
|
||
|
|
||
| Voormalige provincie | West-Finland | |
| Regio (landskap) | Varsinais-Suomi | |
|
|
||
| Oppervlakte | 243 km² | |
| Inwoners (31 december 2007) | 175.286 (718,6 inw/km²) | |
| bron: Fins Bureau voor Statistiek | ||
Turku (Zweeds: Åbo) is een stad in het zuidwesten van Finland, gelegen aan de monding van de rivier de Aura in de Oostzee en is de hoofdstad van de regio Varsinais-Suomi. Ze vierde in 1979 haar 750-jarig bestaan, onder meer met een uitvoering van de vierde symfonie van Aulis Sallinen. Met ongeveer 175.000 inwoners is Turku op vier na de grootste gemeente van Finland, maar het stedelijk gebied geldt na Helsinki en Tampere als op twee na het belangrijkste van het land.
Turku is een tweetalige gemeente met Fins als meerderheidstaal (± 89%) en Zweeds als minderheidstaal.
Turku was de hoofdstad van de provincie West-Finland tot de provincies van Finland opgeheven werden in 2010. In de stad wordt met Kerstmis de Finse 'Kerstvrede' uitgeroepen. In de voorstad Naantali bevindt zich de zomerresidentie van de Finse president. Voor de kust van Turku ligt de Finse archipel, een belangrijke toeristische bestemming. Vanuit Turku vertrekken dan ook regelmatig veerboten (in allerlei maten) naar de eilanden, maar ook naar Stockholm in Zweden; deze laatste doet dan ook de Ålandseilanden aan. Turku bezit ook een internationaal vliegveld.
In 2011 was Turku samen met Tallinn de culturele hoofdstad van Europa.
Inhoud |
Geschiedenis [bewerken]
Turku ontwikkelde zich in de 13e eeuw tot de eerste stad van Finland. De Zweden gebruikten de stad vervolgens eerst als bruggenhoofd en later als administratief centrum voor het ingelijfde Finse gebied. In de 13e eeuw werd Turku ook de eerste bisschopszetel van Finland. Turku is eeuwenlang de belangrijkste en grootste stad van het land geweest, een positie die pas midden 19e eeuw aan de nieuwe hoofdstad Helsinki werd afgestaan. De enige universiteit van het land was in Turku gevestigd van 1640 tot aan 1827, toen een brand bijna de volledige stad vernietigde en de universiteit met de nog resterende overheidsfuncties werd overgeplaatst naar Helsinki. De Vrede van Åbo, waarmee Zweden een deel van Zuidoost-Finland aan Rusland afstond, werd in 1743 in de stad ondertekend.
Bezienswaardigheden [bewerken]
- De grote kathedraal in de stad werd in 1300 ingewijd.
- Het eveneens 13e-eeuwse kasteel, dat in 1614 werd vernietigd door een brand en in 1961 werd hersteld, is nu een historisch museum.
Economie [bewerken]
Turku is nog altijd een van de grootste steden van Finland en kent een veelzijdige economie. De belangrijkste werkgever is de dienstensector, maar de stad is tevens een belangrijke zeehaven en centrum van landbouw en industrie in Zuidwest-Finland. De belangrijkste producten die in Turku vervaardigd worden zijn machines en voedingsmiddelen. Er wordt veel aandacht besteed aan de ontwikkeling van hightechindustrie, het Turku Science Park telt een groot aantal ondernemingen in de bio- en informatietechnologie. Daarnaast is toerisme een belangrijke inkomstenbron.
Onderwijs [bewerken]
Turku heeft twee universiteiten: de Finstalige Universiteit van Turku, opgericht in 1920, en de enige Zweedstalige universiteit van het land, Åbo Akademi, opgericht in 1918. Daarnaast telt de stad enkele hogescholen (waaronder de grootste van Finland) en de Turku School of Economics and Business Administration.
Stedenbanden [bewerken]
Aarhus (Denemarken), sinds 1946
Bergen (Noorwegen), sinds 1946
Bratislava (Slowakije), sinds 1976
Constanţa (Roemenië), sinds 1963
Florence (Italië), sinds 1992
Gdańsk (Polen), sinds 1958
Göteborg (Zweden), sinds 1946
Keulen (Duitsland), sinds 1967
Rostock (Duitsland), sinds 1963
Sint-Petersburg (Rusland), sinds 1953
Szeged (Hongarije), sinds 1971
Tartu (Estland) sinds 1996
Tianjin (China), sinds 2000
Varna (Bulgarije), sinds 1963
Opmerkelijk is dat de partnersteden van Turku bijna allemaal de tweede stad in hun eigen land zijn. Dit komt doordat Turku vroeger de Finse hoofdstad was, maar dan is ingehaald door Helsinki (dat in 1812 de titel van hoofdstad kreeg), Espoo, Vantaa en Tampere; vandaar dat de stad vooral partnerschap aangaat met andere steden die ook "een bankje achteruit zijn geschoven".
Daarnaast zijn er samenwerkingsakkoorden met:
Kaliningrad (Rusland)
Kuressaare (Estland)
Tallinn (Estland)
Geboren in Turku [bewerken]
- Johan Gadolin (1760-1852), scheikundige, natuurkundige en mineraloog
- Rafael Erich (1879-1946), politicus, diplomaat en hoogleraar
- Paavo Nurmi (1897-1973), atleet
- Olavi Laaksonen (1921-2004), voetballer en voetbalcoach
- Mauno Koivisto (1923), politicus
- Tomi Jalo (1958-2009), voetballer
- Pertti Jalava (1960), componist en musicus
- Dan-Ola Eckerman (1964-1994), voetballer
- Erkka Petäjä (1964), voetballer
- Mika Aaltonen (1965), voetballer
- Marko Kitti (1970), schrijver
- Saku Koivu (1974), ijshockeyer
- Peter Enckelman (1977), voetballer
- Niklas Moisander (1985), voetballer
- Kasper Hämäläinen (1986), voetballer
- Jukka Lehtovaara (1988), voetballer
- Riku Riski (1989), voetballer
| Zie de categorie Turku van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |