Steenarend

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Steenarend
IUCN-status: Niet bedreigd[1] (2013)
Steenarend
Steenarend
Taxonomische indeling
Rijk: Animalia (Dieren)
Stam: Chordata (Chordadieren)
Klasse: Aves (Vogels)
Orde: Accipitriformes
Familie: Accipitridae (Havikachtigen)
Geslacht: Aquila
Soort
Aquila chrysaetos
(Linnaeus, 1758)
Verspreidingsgebied van de Steenarend
Verspreidingsgebied van de Steenarend
Afbeeldingen Steenarend op Wikimedia Commons Wikimedia Commons
Steenarend op Wikispecies Wikispecies
Portaal  Portaalicoon   Biologie
Vogels

De steenarend (Aquila chrysaetos) is een roofvogel uit de familie van havikachtigen (Accipitridae).

Uiterlijke kenmerken[bewerken]

De steenarend heeft een lengte van 80 cm tot 93 cm met een spanwijdte van 1,90 tot 2,25 m[2] en is daarmee een van de grootste landarenden op het noordelijk halfrond. Zijn poten zijn bezet met grote klauwen. Zijn maximale leeftijd in de natuur is circa 25 jaar, in gevangenschap kan deze vogelsoort wel rond de 60 jaar worden. Het verenkleed is grotendeels donkerbruin, met in de nek iets verlengde, goudkleurige veren. Dit verenkleed is bij beide geslachten gelijk.

Leefwijze[bewerken]

De steenarend heeft net zoals alle roofvogels een zeer goed gezichtsvermogen. De steenarend kan een konijn zien vanaf een hoogte van twee kilometer. Niet alleen konijnen worden gegeten, maar ook marmotten, eekhoorns, hoenders schildpadden, slangen en aas. De prooien worden meestal gevangen na een lange, lage glijvlucht.

Steenarenden zijn opportunistische jagers die allerlei diersoorten aanvallen. In zeer zeldzame gevallen vallen ze ook grote dieren aan, zoals herten en coyotes. In 2013 werd vastgelegd hoe een sikahert gedood en opgegeten werd[3][4] en in 2004 werd een berenjong aangevallen.[5][6] Er zijn geen aanvallen op mensen bekend.[7]

Voortplanting[bewerken]

Het nest van wel twee meter doorsnede wordt op een rotsrichel of in een boom gebouwd. Een legsel bestaat meestal uit twee eieren en de kuikens wegen rond de 100 gram als ze uit het ei komen. Het tweede kuiken komt later uit dan het eerste. Zo ontstaat er een verschil in grootte en zal in de meeste gevallen (rond de 80% van de nesten gebeurt dit) het oudste jong het jongste al na een paar dagen doodmaken, zonder dat de volwassen vogels ingrijpen. Dat tweede ei is een soort extra zekerheid, voor het geval een ei kapot zou gaan of het oudste jong niet zou overleven. De eieren zijn ongeveer 76 bij 59 mm groot en de broedduur is 43 tot 45 dagen. Het jong (of jongen) blijft ongeveer 70 dagen in het nest en zal dan zijn eerste vlucht maken. De jongen zijn na drie jaar geslachtsrijp en kunnen dan hun eigen nest gaan grootbrengen.

De jongen worden door hun ouders gevoerd met afgescheurde stukjes vlees, zelfs nog maanden nadat ze zijn uitgevlogen. Desondanks sterven er veel in hun eerste levensjaar. Het duurt vier tot vijf jaar voordat ze volwassen zijn.

Verspreiding[bewerken]

Steenarenden komen voor op bijna het gehele noordelijk halfrond. In Nederland komen ze echter vrijwel nooit voor. In België zijn er vier waargenomen in de Ardennen. In Noord-Amerika broeden ze van Alaska tot Mexico, voornamelijk aan de westzijde van het continent, maar via Canada komen ze voor tot aan Nova Scotia, tussen de Hudsonbaai en de Grote Meren door. In Azië komen ze bijna overal ten noorden van de Himalaya voor, maar in Europa broeden ze alleen in Scandinavië, Schotland, Noord-Rusland, Spanje, Zwitserland, Italië, Griekenland en de Alpen. In Afrika zijn ze beperkt tot Tunesië, Algerije en Marokko.

De soort telt 6 ondersoorten:

Bescherming[bewerken]

In het verleden werden deze vogels afgeschoten, omdat men ze ten onrechte voor veerovers aanzag, maar tegenwoordig is de soort in vele landen beschermd.

Externe link[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. (en) Steenarend op de IUCN Red List of Threatened Species.
  2. Svensson, L. et al., 2012. ANWB Vogelgids van Europa, Tirion, Baarn. ISBN 978 90 18 03080 3
  3. Scientias.nl: Adembenemende kiekjes: steenarend valt hert aan (en wint de strijd) Geraadpleegd 19 oktober 2013
  4. Hoe zeldzaam een dergelijke gebeurtenis is, wordt aangegeven door Dr. Kerley, een onderzoeker die gespecialiseerd is in doodsoorzaken bij herten in Russisch gebied. Dit was het eerste geval dat hem gedurende zijn 18 onderzoeksjaren in Rusland bekend werd.
  5. (en) USA Today: Eagle caught on camera in rare attack on a deer Geraadpleegd 27 september 2013
  6. (en) WCS.org: PHOTOS: Eagle vs. Deer (Spoiler Alert: Eagle Wins) Geraadpleegd 27 september 2013
  7. (en) NBC News.com: Golden eagle's rare attack on deer caught on camera Geraadpleegd 27 september 2013