Talmoed

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Een complete uitgave van de Talmoed Bavli

De Talmoed (תלמוד) (= mondelinge leer) is na de Tenach (voor christenen (een gedeelte van) het Oude Testament) het belangrijkste boek binnen het jodendom. Het bevat de commentaren van belangrijke rabbijnen en andere schriftgeleerden op de Tenach, veelal in de vorm van discussies tussen voor- en tegenstanders van een bepaald standpunt. Door deze aanvankelijk mondelinge traditie van uitlegging en verklaring van de Wet en profeten vanaf de tijd van Mozes is er zo een zeer uitgebreid samenstelsel van alle mogelijke uitleggingen, wetsprecedenten, anekdotes, legenden en mythen verzameld.

Vorm en onderdelen[bewerken]

Bladzijde uit het tractaat "Berachot". Centraal in en onder het versierde vakje staat de tekst van de Misjna, gevolgd door de Gemara. Daaromheen staan commentaren van belangrijke middeleeuwse geleerden.

De Talmoed wordt vanwege zijn omvang meestal als een serie boeken uitgegeven. De Talmoed bestaat uit:

  1. de Misjna; dit zijn de commentaren op de Tenach, schriftelijk vastgelegd rond 200 na Christus.
  2. de Gemara; dit zijn de commentaren op de Misjna.

Jeruzalemse en Babylonische Talmoed[bewerken]

Men maakt onderscheid tussen de Babylonische Talmoed (Talmoed Bawlie) en de Jeruzalemse Talmoed (Talmoed Jeroesjalmie). Hoewel ze allebei dezelfde misjna als kern hebben zijn de commentaren hierop, de gemara's, verschillend.

  • De Babylonische Talmoed wordt het meest gebruikt, en is tussen ca. de jaren 500 en 1000 vastgelegd in Mesopotamië, waar in die periode vele bloeiende joodse gemeenschappen gevestigd waren. Deze is verreweg de uitgebreidste en populairste Talmoed. In de Middeleeuwen zijn nog commentaren toegevoegd van belangrijke rabbijnen. De joodse mystieke traditie vastgelegd in de Kabbala put voornamelijk uit de Talmoed Bawlie.
  • De Jeruzalemse Talmoed is in of rond Jeruzalem ontstaan en vastgelegd rond 350. Deze gaat voornamelijk in op commentaren over de Mozaïsche wetten die handelen over het agrarische landgebruik en de reinigingswetten in de tempeldienst.

Huidige gebruik van de Talmoed[bewerken]

De manier waarop in de Talmoed wordt gediscussieerd is kenmerkend voor het jodendom: leren door discussie. In de synagogen en leerscholen van vooral orthodoxe joden kan men nog altijd felle discussies waarnemen over de vele mogelijke interpretaties van de Talmoed.

Onder orthodoxe joden wordt veel het Daf Jomi (= de dagelijkse bladzijde) leesprogramma gevolgd. Hierbij wordt iedere dag een pagina van de Talmoed gelezen zodat in 2711 dagen (7,5 jaar) de hele Talmoed wordt behandeld.

Externe links[bewerken]

Hebreeuwstalig[bewerken]

Engelstalig[bewerken]

Wikisource Meer bronnen die bij dit onderwerp horen, kan men vinden op de pagina Talmud op de Engelstalige versie van Wikisource.