Teplice

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Teplice
Teplitz
Gemeente in Tsjechië Vlag van Tsjechië
Wapen
Teplice
Teplice
Situering
Regio (kraj) Ústí nad Labem Regiovlag
District (okres) Teplice
Coördinaten 50° 38′ NB, 13° 49′ OL
Algemeen
Oppervlakte 23,78 km²
Inwoners (2005) 51.193
Politiek
Burgemeester Jaroslav Kubera
Overig
Postcode(s) 415 01
Gemeentenummer 567442
Website http://www.teplice.cz/
Portaal  Portaalicoon   Tsjechië
Ortsansicht um 1870
Rathaus

Teplice (Duits: Teplitz) is een stad in het noorden van het Boheemse deel van Tsjechië, in de regio Ústí nad Labem. De naam is afgeleid van teplý, wat "warm" betekent. Teplice ligt aan de voet van het Ertsgebergte.

Kernen[bewerken] Tot de gemeente Teplice horen ook de kernen Hudcov (Hundorf), Nová Ves (Neudörfel), Prosetice (Prasseditz), Řetenice (Settenz), Sobědruhy (Soborten) en Trnovany (Turn). De namen tussen haakjes zijn de oude Duitse namen. Trivia[bewerken] Teplice is tevens de naam van de plaatselijke voetbalclub FK Teplice, die in 2003 Feyenoord uitschakelde in het toernooi om de UEFA-cup.

Geschiedenis[bewerken]

Teplice kwam voor het eerst op de wereldkaart doordat er in de 8e eeuw volgens een sage in de 8e eeuw bronnen zouden zijn ontdekt die zouten en koolzuur bevatten welke tegen reumatiek en jicht heilzaam werken. In 1156 werd door Judith van Thüringen, vrouw van koning Vladislav II van Bohemen, ter plaatse een benedictijns klooster gesticht voor nonnen. Na verwoesting door de Hussieten kregen de graven Kinsky von Wchinitz und Tettau (zie Boheemse adel) toen het alleenrecht over dit gebied. Wilhelm von Kinsky werd vermoord door de keizergezinde partij en vervolgens kwam het gebied in handen van graaf Johann von Aldringen, waarna de familie Clary-Aldringen tot 1918 als ‘heren van Teplitz’ zouden gelden. Op de dag van de grote aardbeving in Lissabon (1 november 1755) schijnen de bronnen gedurende enkele uren droog te hebben gestaan. In 1879 bij een aardbeving in het naburige Osek schenen de bronnen ook van slag te zijn geweest. In 1793 legde een grote brand de stad in de as, waarna zij in klassicistische stijl groots werd herbouwd. De vorsten van de drie grote rijken – Rusland, Oostenrijk en Pruisen – troffen elkaar in de 19de eeuw herhaaldelijk voor diplomatiek overleg in Teplitz. Onder de kuurgasten behoorden ook Ludwig von Beethoven, Giacomo Casanova, Frédéric Chopin, Franz Liszt en Johann Wolfgang von Goethe. Aan het eind van de Oostenrijkse tijd zouden 20.000 kuurgasten jaarlijks de stad bezoeken, evenveel als er inwoners waren. De stad zou zich ook verder ontwikkelen als industriecentrum voor de productie van metaal, porselein, en sierglaswerk.

In 1918 werd de stad met het overige Sudetenland bij de nieuw gestichte republiek Tsjechoslowakije gevoegd. In 1930 telde ze 30.799 inwoners waarvan 23.100 Sudetenduitsers en 5.300 Tsjechen). Het secretariaat van de ‘Deutschen Sozialdemokratischen Arbeiterpartei’ was hier gevestigd. In 1938 werd het gehele Sudetenland volgens het Verdrag van München bij Duitsland gevoegd. Joden en Tsjechen werden uitgewezen of geïnterneerd hoewel een aantal tweetalige Tsjechen konden blijven door de Duitse nationaliteit aan te nemen.

In 1945 werd het Duitse gezag verdreven maar ook de Duitstalige bevolking uitgewezen volgens de Benes-decreten. De nieuwe bevolking werd voor een deel uit Sowakije gehaald waar men met name de Roma dwong zich hier te vestigen en aan een assimilatieprogramma te laten onderwerpen. Door een overmaat aan woningen werden veel huizen gesloopt.

Bezienswaardigheden[bewerken]

Het centrale plein van Teplice, Benešovo, ligt in een winkelcentrum. In het centrum vindt men verder het Ertsgebergtetheater, gebouwd in Art Decostijl in 1922-1924 als 'Erzgebirgisches Theater', en een sanatorium. Bij het 'Zámecké námĕstí' (vroeger de Schlossplatz) liggen twee kerken, waarvan de 'Zámecký kostel Povýšení sv. Kříže' (Schlosskirche zum Heiligen Kreuz) uit 1586, vernieuwd aan het einde van de 18de eeuw, de voornaamste is. Het kasteel (16de eeuw, stamt uit de 16de eeuw en is in de 18de eeuw barok omgebouwd (voorheen Schloss Teplitz, stamslot van het geslacht Clary-Aldringen), een museum en het Prince de Ligne-hotel. Op het 'Plein van de Vrijheid' (vroeger Marktplatz) staat een pestzuil gewijd aan Johannes de Doper. Op het centrale plein van Teplice, Benešovo, ligt in een winkelcentrum.

Kernen[bewerken]

Tot de gemeente Teplice horen ook de kernen Hudcov (Hundorf), Nová Ves (Neudörfel), Prosetice (Prasseditz), Řetenice (Settenz), Sobědruhy (Soborten) en Trnovany (Turn). De namen tussen haakjes zijn de oude Duitse namen.

Trivia[bewerken]

Teplice is tevens de naam van de plaatselijke voetbalclub FK Teplice, die in 2003 Feyenoord uitschakelde in het toernooi om de UEFA-cup.

geboren in Teplitz/Teplice[bewerken]

  • Joseph Freiherr von Smola (1764–1820), generaal in het Oostenrijks-keizerlijke leger
  • Julius von Payer (1842–1915), hoogleraar cartografie, Alpen- en poolonderzoeker
  • Otto Perutz (1847–1922), chemicus en industrieel ondernemer
  • Franziska zu Hohenlohe-Waldenburg-Schillingsfürst (1897–1989), echtgenote van aartshertog Maximilian Eugen van Oostenrijk
  • Hugo Hantsch (1895–1972), door nationaal-socialisten vervolgde roomskatholiek geestelijke en hoogleraar
  • Humbert Achamer-Pifrader (1900–1945), SS-Standartenführer en commandant van de Sondergruppe A (vernietigingscommando in het noordelijk deel van de bezette Sovjet-Unie)
  • Paul Kohner (1903–1988), filmproducent in Duitsland en Amerika
  • Herbert Werner (* 1941), CDU-politicus in de Duitse Bondsdag
  • Wolfgang Kunert (* 1943), regeringspresident van de Oberpfalz
  • Helmut Pfleger (* 1943), schaak-grootmeester
  • Jaromír Kohlíček (* 1953), Tsjechisch lid van het Europarlement
  • Robert Lang (* 1970), Tsjechisch ijshockeyer
  • Jakub Mareš (* 1987), Tsjechisch voetballer