Vanguard 1

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Vanguard 1
Vanguard 1
Vanguard 1
Datum lancering 17 maart 1958
Gelanceerd met Vanguard
Ruimtehaven Cape Canaveral
Overige namen Vanguard TV4 / 00005
Fysische gegevens
Massa 1,47 kg
Baangegevens
Periode 134,2 minuten
Excentriciteit 0,1909
Inclinatie 34,25°
Perigeum 654 km
Apogeum 3969 km
Portaal  Portaalicoon   Astronomie

Vanguard 1 (ook wel: Vanguard TV4 of 00005) was een van de eerste Amerikaanse kunstmanen, uit de eerste jaren van de ruimtevaart aan het eind van de jaren 1950. Het was de vierde kunstmatige aardsatelliet en tevens de eerste kunstmaan op zonnestroom. De lancering maakte deel uit van het Project Vanguard en was bedoeld om de lanceercapaciteiten van de draagraketten van die tijd te testen, evenals de invloed die de omstandigheden in de ruimte hadden op satellieten. Daarnaast werd de kunstmaan gebruikt voor het verrichten van geodetische metingen.

Het prille begin[bewerken]

De V.S. waren zeer verrast, toen de Russen met hun Spoetnik 1 een grote primeur binnenhaalden. Dat de toenmalige Amerikaanse meertrapsraketten veruit inferieur waren aan de Russische, bleek even later uit de lancering van Spoetnik 2. Beide wogen een veelvoud aan wat de Amerikanen omhoog konden brengen. Er was hun dan ook veel aan gelegen om, net als de Sovjet-Unie, enige kunstmanen te lanceren om het vertrouwen van het geschokte Amerikaanse publiek terug te winnen. Dit was de eerste lancering uit het Vanguard-programma die lukte; twee eerdere pogingen mislukten hopeloos en de V.S. zetten zich danig te kijk, toen de draagraket na een seconde er mee ophield, terugviel op het lanceerplatform en explodeerde, terwijl de kleine Vanguard losraakte van zijn draagraket en vervolgens over de grond rolde.

Uitrusting en gewicht[bewerken]

Deze kleine aluminium kunstmaan had een diameter van 16,5 cm woog slechts 1,47 kg. De Russen noemden hem in hun perscommuniqués daarom smalend "grapefruit". Het doel van deze vlucht was drieledig: als lanceerproef met een drietrapsraket, de gevolgen van de omstandigheden in de ruimte op de satelliet en boordinstrumenten en daarnaast geodesie. Vanguard 1 beschikte over een door een kwikbatterij gevoede 10 mW zender op een frequentie van 108 MHz; daarnaast voedden zes vierkantige zonnecellen van 5 x 5 cm een tweede zender met een vermogen van 5 mW op een golflengte van 108,03 MHz. Uit de bol staken zes antennes van 30 cm lengte en de eerste zestien dagen na lancering maten twee thermistors de binnentemperatuur om de kwaliteit van de isolatie te kunnen bepalen. Met behulp van de opgevangen signalen leidden wetenschappers tevens de hoeveelheid elektronen tussen de grondstations en kunstmaan af.

Lancering en vluchtverloop[bewerken]

De Vanguard 1 werd gelanceerd op 17 maart 1958 met behulp van een Vanguard draagraket vanaf Cape Canaveral. Het was de vierde kunstmaan in een baan om de Aarde. Slechts de Russische Spoetnik 1 en 2 en de Amerikaanse Explorer 1 gingen hem voor. Deze vlucht bewees dat zonnecellen een oplossing boden voor het opwekken van energie. Verder bleek de Aarde niet geheel rond, doch enigszins peervormig. Zo gaf Vanguard 1 het Internationaal Geofysisch Jaar extra glans.

De batterij gevoede zender gaf geen signalen meer medio juni 1958. De op zonne-energie functionerende zender hield er mee op in mei 1964, nadat een grondstation in Quito de laatste signalen opving. Hoewel men oorspronkelijk inschatte dat deze kunstmaan zo'n 2000 jaar om de Aarde zou cirkelen, veroorzaken de druk van zonnestraling en hogere luchtweerstand tijdens perioden van verhoogde zonneactiviteit, dat Vanguard 1 na ± 240 jaar zal verbranden in de dampkring. Zowel Explorer 1 als beide Spoetniks zijn al teruggevallen en verbrand in de atmosfeer. Dit maakt Vanguard 1 de oudste kunstmaan in de ruimte.

Bronnen