Zandraket

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Zandraket
hauwen
hauwen
Taxonomische indeling
Rijk: Plantae (Planten)
Stam: Embryophyta (Landplanten)
Klasse: Spermatopsida (Zaadplanten)
Clade: Bedektzadigen
Clade: 'nieuwe' Tweezaadlobbigen
Clade: Malviden
Orde: Brassicales
Familie: Brassicaceae (Kruisbloemenfamilie)
Geslacht: Arabidopsis
Soort
Arabidopsis thaliana
(L.) Heynh. (1842)
Epidermis met sterhaar
Epidermis met sterhaar
Arabidopsis thaliana.jpg
Portaal  Portaalicoon   Biologie

Zandraket (Arabidopsis thaliana) is een eenjarige plant uit de kruisbloemenfamilie (Brassicaceae). Het aantal chromosomen in een diploide cel is 10 (2n = 10).

Beschrijving[bewerken]

Bladrozet

De plant bloeit in april en mei. De meeste bladeren staan onderin in een wortelrozet. Ze variëren van eirond tot lancetvormig en hebben geen slippen.

De vier witte kroonblaadjes zijn niet groter dan 0,5 cm. Soms is het onderscheid met herderstasje moeilijk te zien. Onderzoek met een loep brengt dan uitkomst. Op de bladeren zitten dan alleen gegaffelde en enkelvoudige haren. Herderstasje bezit naast enkelvoudige ook sterharen.

De kleine hauwen (een soort zaaddoosje dat typisch is voor de kruisbloemenfamilie) zijn smal en lijnvormig.

Voortplanting[bewerken]

Zandraket plant zich vooral voort door middel van zelfbestuiving. De zaden kiemen in het najaar. De plant brengt de winter door met een wortelrozet. De plant gaat in het voorjaar bloeien en zet zaad voordat het zomer is.

Ecologische betekenis[bewerken]

De plant komt overal in de Benelux op open zandgronden voor. Daar hoort de soort tot de pioniersplanten die verdwijnen zodra de vegetatie zich gaat sluiten. In de duinen komen in dit milieu een aantal andere eenjarige voorjaarsbloeiers voor: kandelaartje, kleine veldkers, kluwenhoornbloem, klein tasjeskruid, zandhoornbloem, vroegeling en ruw vergeet-mij-nietje. In dit milieu is de droge, hete zomer de moeilijkste tijd van het jaar en deze planten komen die door als zaad.

Toepassingen[bewerken]

Zandraket wordt gebruikt in genetisch onderzoek als een modelorganisme omwille van:

ELO (elongata; smalle, lange blaadjes met lange bladstelen, 1/1/99, Micol), ELP (ectopic lignin in pith, 1/8/98, Ye), DRL (deformed roots and leaves, 1/9/93, Dean)

Het Deense biotechnologiebedrijf Aresa heeft zandraket genetisch gemodificeerd zodat ze geschikt zijn om landmijnen mee op te sporen. Wanneer er uit de bodem stikstofoxide ontsnapt kleuren de bladeren van groen naar rood. Uit veel mijnen lekt deze stof. In 2005 werd in samenwerking met het Deense leger op een proefveld het concept uitgetest met drie verschillende types landmijnen. Hieruit bleek dat de planten daadwerkelijk verkleurden als ze zich in de nabijheid van een landmijn bevonden. In 2006 zijn in samenwerking met een Kroatische organisatie nieuwe velden bij het onderzoek betrokken. Op deze velden worden meerdere typen landmijnen getest en onderzoek verricht naar klimatologische effecten.

Externe links[bewerken]