Zeearend

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf Zeearend (vogel))
Ga naar: navigatie, zoeken
Zie het artikel Dit artikel gaat over de soort Haliaeetus albicilla. Zie de pagina zeearenden voor andere soorten uit het geslacht Haliaeetus of de pagina zeearend (doorverwijspagina) voor andere betekenissen van zeearend.
Zeearend
IUCN-status: Niet bedreigd[1] (2013)
Seeadler-flug.jpg
Taxonomische indeling
Rijk: Animalia (Dieren)
Stam: Chordata (Chordadieren)
Klasse: Aves (Vogels)
Orde: Accipitriformes
Familie: Accipitridae (Havikachtigen)
Geslacht: Haliaeetus (Zeearenden)
Soort
Haliaeetus albicilla
(Linnaeus, 1758)
Voorkomen als: jaarvogel (donkergroen), zomergast (lichtgroen) en wintergast (blauw)
Voorkomen als: jaarvogel (donkergroen), zomergast (lichtgroen) en wintergast (blauw)
Vliegende zeearend (volwassen)
Vliegende zeearend (volwassen)
Afbeeldingen Zeearend op Wikimedia Commons Wikimedia Commons
Zeearend op Wikispecies Wikispecies
Portaal  Portaalicoon   Biologie
Vogels

De zeearend (Haliaeetus albicilla), soms Europese zeearend genoemd, is een arend uit het geslacht der zeearenden (Haliaeetus). Het is de grootste arend van Europa.[2]

Uiterlijke kenmerken[bewerken]

De lengte van een volwassen zeearend bedraagt 70 tot 92 cm, de vleugelspanwijdte is 200 tot 250 cm en het gewicht 3,1 tot 7,5 kg. Een zeearend kan tot 20 jaar oud worden.

Vanwege de grote spanwijdte wordt de zeearend ook wel de vliegende deur genoemd. Buiten zijn enorme spanwijdte vallen zijn grote gele snavel, de diep gevingerde vleugels en zijn witte staart op. Jonge exemplaren hebben die witte staart overigens niet.

Voedsel[bewerken]

Het voedsel van de zeearend bestaat uit meerkoeten, eenden, vis, aas en voedsel dat ze roven van andere roofvogels.

Een zeearend eet van een gevangen gans

Vijanden[bewerken]

Zeearenden hebben eigenlijk geen vijanden, alleen de mens kan eventueel een vijand zijn.

Voortplanting[bewerken]

Zeearenden zijn sociaal levende dieren zonder territorium. Ze kunnen rustig naast elkaar broeden. Ook leggen ze eieren in hoge nesten, meestal in bomen bij moerasgebieden of op een steile rotswand langs kustgebieden. Het legsel bestaat meestal uit twee of drie witte eieren.

Zeearenden van verschillende leeftijden

Verspreiding[bewerken]

Oorspronkelijk kwam de zeearend in geheel Europa voor, maar vooral in Midden- en Zuid-Europa is de soort verdwenen. Wel nemen de laatste jaren de aantallen weer toe. De zeearend komt ook voor in een band over Rusland naar Azië, waar hij van de Golf van Anadyr tot het noordoosten van China leeft.

De soort telt 2 ondersoorten:

  • H. a. albicilla: van Europa en noordelijk Azië tot India en China.
  • H. a. groenlandicus: Groenland.
Europees land Aantal broedparen
Albanië 0-1
Azerbeidzjan 5-10
Bosnië en Herzegovina 25-50
Bulgarije 12-14
Denemarken 12
Duitsland 575
Estland 90
Europees Rusland 1000-2000
Finland 250
Georgië 1-2
Griekenland 6
Groot-Brittannië 31
Hongarije 97-105
IJsland 43
Kroatië 80-100
Letland 25
Litouwen 65
Macedonië 0
Montenegro 0
Nederland 5 (incl. pogingen)
Noorwegen ca. 2000
Oekraïne 80-100
Oostenrijk 4
Polen 660
Roemenië 28-33
Servië 40-60
Slovenië 1-3
Slowakije 2-5
Tsjechië 25-30
Turkije 8-15
Wit-Rusland 85-105
Zweden 500

Nederland[bewerken]

Na een afwezigheid van meerdere eeuwen werd het eerste broedsucces in 2006 in de Oostvaardersplassen geconstateerd.[3] Het zeearendenpaar heeft zich blijvend in de Oostvaardersplassen gevestigd; sinds 2006 werd er ieder jaar succesvol gebroed. Aangezien vrouwelijke zeearenden meestal in het gebied waar ze zijn opgegroeid blijven, is de verwachting dat het aantal broedparen zich snel zal gaan uitbreiden. In 2010 hebben ook in het Zwarte Meer (Flevoland/Overijssel) en in het Lauwersmeergebied (Friesland/Groningen) zeearendparen een broedpoging gedaan. Deze beide pogingen zijn echter niet gelukt.[4]In 2011 bleek dat het paar in het Lauwersmeergebied teruggekomen was en een nest maakte.[5] In mei 2011 werd duidelijk dat dit zeearendpaar één mannelijk jong heeft voortgebracht.[6][7]

Als wintergast, maar tegenwoordig ook in de zomer, wordt hij eveneens waargenomen in bijvoorbeeld de Biesbosch, Tiengemeten en de Gelderse Poort. Eind 2011 werd bekend dat ook in de Biesbosch een paartje zeearenden een nest heeft gebouwd.

Nestlocaties (en pogingen daartoe; jaartal meest recente poging): Oostvaardersplassen (2013), Lauwersmeer (2013), Biesbosch (2013, twee jongen), Zwarte Meer (2010) en Roggebotzand (2013).

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties