Aywaille

**Aywaille**
Gemeente in België
	(Details)
	;
Geografie
Gewest	Wallonië
Provincie	Luik
Arrondissement	Luik
Oppervlakte; – Onbebouwd; – Woongebied; – Andere	79,92 km² (2023); 82,44%; 6,05%; 11,51%
Coördinaten	50° 28' NB, 5° 41' OL
Bevolking (bron: Statbel)
Inwoners; – Mannen; – Vrouwen; – Bevolkingsdichtheid	12.969 (01/01/2025) ; 49,41% ; 50,59% ; 162,28 inw./km²
Leeftijdsopbouw; – 0-17 jaar; – 18-64 jaar; – 65 jaar en ouder	(01/01/2025); 18,73%; 60,27%; 21%
Politiek en bestuur
Burgemeester	Thierry Carpentier (Ensemble)
Bestuur	Ensemble
Zetels; Ensemble; Les Engagés; AltA; Progrès	23; 13; 7; 2; 1
Economie
Gemiddeld inkomen	21.666 euro/inw. (2022)
Werkloosheidsgraad	10,75% (jan. 2019)
Overige informatie
Postcode; 4920; 4920; 4920; 4920	Deelgemeente; Aywaille; Ernonheid; Harzé; Sougné-Remouchamps
Zonenummer	04
NIS-code	62009
Politiezone	Secova
Hulpverleningszone	Warche Amblève Lienne
Website	www.aywaille.be
Detailkaart
	ligging binnen het arrondissement Luik; in de provincie Luik
Foto('s)
	Uitzicht met brug over de Amblève
Portaal	België

Aywaille (Waals: Aiwêye) is een plaats en gemeente in de provincie Luik, België. De gemeente telt ruim 12.000 inwoners. In deze gemeente ligt het dieren- en safaripark Le Monde Sauvage.

Geografie

De plaats ligt aan de rivier de Amblève en aan de N30 van Luik naar Bastenaken, die de belangrijkste verbinding was tussen deze plaatsen tot de aanleg van de A26.

Geschiedenis

Aywaille lag net ten zuiden van de Hoogbank Sprimont van het historische hertogdom Limburg in het hertogdom Luxemburg. In 1794 vond hier een van de beslissende veldslagen van de Eerste Coalitieoorlog plaats: in de Slag bij Sprimont braken de Franse troepen op 18 september bij Aywaille door de Oostenrijkse linies. In 1795 werd Aywaille ingelijfd bij het Franse departement Ourthe.

Kernen

Deelgemeenten

#	Naam	Opp. (km²)	Inwoners (2025)	Inwoners per km²	NIS-code
1	Aywaille	20,32	5.829	287	62009A
2	Sougné-Remouchamps	35,91	4.591	128	62009B
3	Harzé	19,20	2.107	110	62009C
4	Ernonheid	4,49	441	98	62009D

Algemeen

In dit dunbevolkte gebied is Aywaille een van de plaatsen waar een aanbod aan winkels en horeca is te vinden.

Bezienswaardigheden

De Sint-Pieterskerk (Église Saint-Pierre) is voortgekomen uit een priorij die afhankelijk was van de Abdij van Cluny. In 1785 werd de priorij geseculariseerd en de gebouwen openbaar verkocht. Een deel van de voormalige kerk, aangevuld met natuursteen uit de streek, werd gebruikt om een nieuwe kerk te bouwen die in 1960 gereed kwam.
Het Château d'Amblève is een kasteelruïne die zich bevindt op een rots ten westen van Aywaille. Het werd in de 10e eeuw gebouwd maar verviel later door oorlogen.
Het Château d'Emblève ligt iets ten oosten van de ruïne, en is ook wat lager gelegen. Het werd in 1776 gebouwd op de plaats waar eerst een glasblazerij in werking was.

Natuur en landschap

Aywaille ligt aan de Amblève. Op de rechteroever daarvan vindt men een aantal rotspartijen en beboste hellingen. De hoogte aan de kerk bedraagt 122 meter.

Demografische ontwikkeling

Demografische ontwikkeling voor de fusie

Bron:NIS - Opm:1831 t/m 1970=volkstellingen; 1976= inwoneraantal op 31 december
1836: aanhechting van de gehuchten Sécheval, Sougné en Sur la Heid (4,91 km² met 503 inwoners) die van Sprimont afgescheiden werden
1919: afscheiding van Sougné-Remouchamps (19,29 km² met 2068 inwoners) dat een zelfstandige gemeente werd

Demografische ontwikkeling van de fusiegemeente

Alle historische gegevens hebben betrekking op de huidige gemeente, inclusief deelgemeenten, zoals ontstaan na de fusie van 1 januari 1977.

Bronnen:NIS, Opm:1831 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari

Inwoners van jaar tot jaar op 1 januari 1992 tot heden
jaar	Aantal^[1]	Evolutie: 1992=index 100
1992	9.276	100,0
1993	9.417	101,5
1994	9.580	103,3
1995	9.628	103,8
1996	9.723	104,8
1997	9.755	105,2
1998	9.808	105,7
1999	9.926	107,0
2000	10.065	108,5
2001	10.186	109,8
2002	10.386	112,0
2003	10.471	112,9
2004	10.565	113,9
2005	10.669	115,0
2006	10.910	117,6
2007	11.094	119,6
2008	11.222	121,0
2009	11.345	122,3
2010	11.460	123,5
2011	11.590	124,9
2012	11.689	126,0
2013	11.825	127,5
2014	11.914	128,4
2015	11.988	129,2
2016	12.257	132,1
2017	12.277	132,4
2018	12.405	133,7
2019	12.436	134,1
2020	12.394	133,6
2021	12.607	135,9
2022	12.667	136,6
2023	12.783	137,8
2024	12.880	138,9
2025	12.969	138,9

Politiek

Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976

Partij	10-10-1976^[2]		10-10-1982		9-10-1988		9-10-1994		8-10-2000		8-10-2006^[3]		14-10-2012^[4]		14-10-2018		13-10-2024
Stemmen / Zetels	%	19	%	19	%	19	%	21	%	21	%	21	%	21	%	23	%	23
PS¹ / V.I.S.A.² / U.N.I.O.N^A / Progrès³	24,1¹	5	23,23¹	5	24,49¹	5	24,58²	5	28,25²	6	28,52^A	5	14,64¹	2	12,35³	2	9,66³	1
ECOLO¹ / U.N.I.O.N^A	-		6,38¹	0	5,77¹	0	9,44¹	1	13,4¹	2	28,52^A	5	9,79¹	1	14,15¹	3	-
UC¹ / UC-IC²/ E.C.^A / Ensemble³	31,55¹	6	44,12²	10	52,4^A	11	65,98^A	15	58,34^A	13	71,48^A	16	52,34³	13	42,52³	12	45,59³	13
PSC¹/ UC² / CDH³ / Aywail'Demain⁴ / Les Engagés⁵	24,7¹	5	22,52¹	4	17,35²	3	65,98^A	15	58,34^A	13	71,48^A	16	23,23³	5	25,18⁴	6	28,61⁵	7
Intco	17,6	3	-		-		-		-		-		-		-		-
AltA	-		-		-		-		-		-		-		-		10,86	2
PCB	2,04	0	-		-		-		-		-		-		-		-
ESPOIR	-		3,76	0	-		-		-		-		-		-		-
Stop & Change	-		-		-		-		-		-		-		5,80	0	-
MCB	-		-		-		-		-		-		-		-		5,28	0
Totaal stemmen	5443		5721		6249		6528		6855		7854		8094		8440		8696
Opkomst %					94,87		90,14		88,55		92,91		89,49		87,93		85,63
Blanco en ongeldig %	2,06		4,6		4,26		8,27		8,91		8,40		4,89		5,79		6,70