Kelmis

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Kelmis
La Calamine
Gemeente in België Vlag van België
Vlag van Kelmis Wapen van Kelmis
Kelmis
Kelmis
Geografie
Gewest Vlag Waals Gewest Wallonië
Provincie Vlag Luik (provincie) Luik
Arrondissement Verviers
Oppervlakte
– Onbebouwd
– Woongebied
– Andere
18,12 km² (2011)
79,61%
11,81%
8,57%
Coördinaten 50° 43' NB, 6° 1' OL
Bevolking (Bron: ADSEI)
Inwoners
– Mannen
– Vrouwen
– Bevolkingsdichtheid
10.869 (01/01/2014)
49,34%
50,66%
599,77 inw./km²
Leeftijdsopbouw
0-17 jaar
18-64 jaar
65 jaar en ouder
(01/01/2013)
19,26%
63,61%
17,13%
Buitenlanders 36,71% (01/01/2013)
Politiek en bestuur
Burgemeester Louis Goebbels
Zetels

21
Economie
Gemiddeld inkomen 13.794 euro/inw. (2011)
Werkloosheidsgraad 11,70% (jan. 2009)
Overige informatie
Postcode
4720
4721
4728
Deelgemeente
Kelmis
Neu-Moresnet
Hergenrath
Zonenummer 087
NIS-code 63040
Politiezone Weser-Göhl
Website www.kelmis.be
Detailkaart
Kelmis Liège Belgium Map.png
ligging binnen het arrondissement Verviers
in de provincie Luik
Foto's
Tweetalig plaatsnaambord
Tweetalig plaatsnaambord
Portaal  Portaalicoon   België

Kelmis (Frans: La Calamine, Platdiets: Kelemis) is een Duitstalige gemeente in de Belgische provincie Luik. De gemeente telt ruim 10.000 inwoners.

Geografie[bewerken]

Kelmis ligt op enkele kilometers afstand van de Duitse stad Aken en eveneens dicht bij de Nederlands-Limburgse plaats Vaals. Het grenst aan het drielandenpunt met Nederland en Duitsland.

De huidige gemeente Kelmis bestaat uit de deelgemeenten Kelmis, Hergenrath en Neu-Moresnet, die sinds 1977 één gemeente vormen.

De aanwezigheid van een zinkmijn heeft voor een verhoogde concentratie zink in de bovengrond gezorgd. Hierdoor kennen Kelmis en Moresnet op enkele plaatsen een opvallende zinkflora. De Geul werd voor de zinkwinning gebruikt, waardoor de bovenloop van de Geul in de Nederlandse provincie Limburg eveneens een bijzondere zinkflora kent.

Tevens ligt een groot gedeelte van het Belgische deel van het Preusbos op het grondgebied van de gemeente Kelmis. Een kleiner deel van dit bos ligt net over de Belgisch-Duitse grens en een nog kleiner deel ligt in Nederland; ten zuiden van Vaals. De naam "Preusbos" betekent overigens "Grensbos" in het lokale Platdietse dialect.

Uitzicht over Kelmis

Demografische ontwikkeling[bewerken]

Alle historische gegevens hebben betrekking op de huidige gemeente, inclusief deelgemeenten, zoals ontstaan na de fusie van 1 januari 1977.

  • Bronnen:NIS, Opm:1920 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari

Geschiedenis[bewerken]

Tot de opheffing van het hertogdom Limburg hoorde het gebied van het huidige Kelmis tot de Limburgse hoogbank Montzen. Net als de rest van het hertogdom werd Kelmis bij de annexatie van de Zuidelijke Nederlanden door de Franse Republiek in 1795 opgenomen in het toen gevormde Ourthedepartement. De huidige deelgemeenten Kelmis en Neu-Moresnet behoorden toen tot de gemeente Moresnet.

De deelgemeente Kelmis vormde, vanwege de aanwezigheid van de belangrijke zinkspaatmijn Vieille Montagne aldaar, onder de naam Neutraal Moresnet tussen 1815 en 1919 een neutrale zone of condominium tussen het Koninkrijk der Nederlanden (later België) en Pruisen. Als gevolg van het verdrag van Versailles werd het gebied een Belgische gemeente onder de nieuwe naam Kelmis/La Calamine (naar kalamijn, een andere naam voor zinkspaat of smithsoniet). (Zie ook artikel Neutraal Moresnet).

Deze gemeente was aanvankelijk officieel Franstalig, hoewel uit talentellingen bleek dat de grote meerderheid van de bevolking Duits sprak. Pas door de taalwetten van 1962 werd het een Duitstalige gemeente, met faciliteiten voor de Franstaligen. In 1977 volgde de samenvoeging met Hergenrath en Neu-Moresnet, die hetzelfde taalstatuut hadden.

Taal[bewerken]

Naast het in het onderwijs en door de plaatselijke overheid gebruikte Duits, spreekt de plaatselijke bevolking het regionale dialect Platdiets, een Limburgs dialect.

Politiek[bewerken]

Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976[bewerken]

Partij 10-10-1976[1] 10-10-1982 9-10-1988 9-10-1994 8-10-2000 8-10-2006[2] 14-10-2012[3]
Stemmen / Zetels % 19 % 19 % 19 % 21 % 21 % 21 % 21
ECOLO - 7,37 0 12,6 2 11,75 2 11,11 2 11,29 2 12,72 2
SP-PFFA / KGI-ICC1 / SP-GI2 / SP-PS3 / SP4 35,7A 6 20,811 4 23,162 4 27,712 6 21,713 4 20,954 4 16,774 3
SP-PFFA / PFF-PRL1 / PFF-MR2 23,231 4 13,781 2 - 7,781 1 16,632 3 38,192 9
CSP-PSC1 / PSC-CSP2 / CSP3 / CSP-cdH4 62,661 13 48,591 11 50,472 11 46,931 11 50,881 13 51,133 12 32,314 7
BNB 1,64 - - - - - -
GA-AC - - - 13,61 2 8,51 1 - -
Totaal stemmen 4883 5083 5200 4988 5140 5168 5181
Opkomst % 94,17 92,25 91,57 90,27 86,39
Blanco en ongeldig % 5,22 11,69 9,15 8,06 9,49 12,62 10,35

Bestuur 2013-2018[bewerken]

De volgende personen maken deel uit van het bestuur:

College van burgemeester en schepenen
Burgemeester Louis Goebbels
Schepenen Erik Janssen
Jean Ohn
Veronique Gentges Barth
Nadine Rotheudt
Rosi Kreusch-Ohn

Zie ook[bewerken]

Literatuur[bewerken]

  • Philip Dröge: Moresnet, Opkomst en ondergang van een vergeten buurlandje. Houten/Antwerpen: Uitgeverij Unieboek/Het Spectrum, 2016; 271 blz., ISBN 978-9-00034-960-9.

Externe links[bewerken]