Dáil Éireann

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Dáil Éireann
Wetgevend orgaan van Vlag van Ierland Ierland
Logo van de Oireachtas
Logo van de Oireachtas
Algemene informatie
Aantal leden 158
Ontmoetingsplaats Leinster House, Dublin
Huidige legislatuur
Voorzitter Seán Ó Fearghaíl
Zetelverdeling Dáil Éireann 10-03-16.svg
Portaal  Portaalicoon   Politiek
Leinster House, waar de Dáil vergadert

Dáil Éireann (uitgesproken als "dool" of "doil" "eer-rinn") is het lagerhuis van de Oireachtas, het parlement van Ierland. Het houdt zijn vergaderingen sinds 1922 in Leinster House in Dublin.

Verkiezing[bewerken]

Bij de verkiezingen voor de Dáil hebben Ierse en Britse burgers die 18 jaar of ouder zijn en in de Republiek wonen stemrecht. De verkiezingen worden ten minste eens per vijf jaar gehouden. In de praktijk bepaalt de Taoiseach (de premier) wanneer er verkiezingen zijn door de president te verzoeken de Dáil te ontbinden. In dat geval dienen er binnen dertig dagen verkiezingen plaats te vinden.

Het Ierse kiessysteem is een combinatie van evenredige vertegenwoordiging en een districtenstelsel. Het gehele land is opgedeeld in districten, waarbij per district meerdere kandidaten worden gekozen. Bijzonder aan het systeem is het principe van de simple transferable vote. Dit principe houdt in dat de kiezer op de kieslijst zelf een volgorde aanbrengt. De kandidaat die hem/haar het meeste aanspreekt wordt dan bovenaan gezet, en vervolgens kan worden aangegeven wat de tweede en verdere voorkeur van de kiezer is.

Bij het tellen van de stemmen worden eerst van alle kandidaten het aantal eerste voorkeurstemmen geteld. Als een of meer van de kandidaten voldoende eerste voorkeurstemmen heeft gehaald dan worden zij verkozen verklaard. Meestal zijn dan nog niet alle zetels in het district vergeven. De kandidaat met de minste eerste voorkeurstemmen valt dan af. Zijn stemmen worden dan verdeeld naar de tweede voorkeur die zijn kiezers hadden aangegeven. Zijn er na de tweede telronde nog steeds zetels open dan valt vervolgens de kandidaat af die dan de minste stemmen (eigen eerste voorkeur+tweede voorkeur van de al afgevallen kandidaat) heeft. Dit proces gaat net zo lang door tot alle zetels zijn gevuld.

Een opmerkelijk effect van dit systeem is dat kandidaten van dezelfde partij in de praktijk elkaars grootste concurrenten zijn.

Samenstelling[bewerken]

De huidige (2016) 32e Dáil heeft 158 leden. Lidmaatschap van de Dáil is open voor burgers van 18 jaar en ouder. Een lid van de Dáil staat bekend als een Teachta Dála (TD). De Grondwet bepaalt dat de zittende voorzitter, de Ceann Comhairle, automatisch herkozen is. Hij geldt niet als verkozene voor de partij waarvan hij lid is. De verdeling over de partijen bij de laatste verkiezingen was:

partij 2002 2007 2011 2016
Fine Gael 32 51 76 49
Fianna Fáil 78 77 20 44
Sinn Féin 5 4 14 23
Labour 21 20 37 7
Social Democrats - - - 3
Green Party 6 6 0 2
Onafhankelijke leden 14 5 15 19
Solidarity - People Before Profit - - - 6
I4C - - - 4
United Left Alliance* - - 5 -
Socialist Party 1 0 - -
Progressive Democrats 8 2 - -
Ceann Comhairle 1 1 1 1

Zie ook[bewerken]

Lijst van kiesdistricten in Ierland