Senaat (Frankrijk)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Senaat
Sénat
Wetgevend orgaan van Frankrijk
Logo van de Senaat
Logo van de Senaat
Algemene informatie
Opgericht in 1799
Aantal leden 348
Ontmoetingsplaats
Het amfitheater van de Senaat

L'hémicycle du Sénat français en septembre 2009.jpg Palais du Luxembourg, Parijs

Huidige legislatuur
Verkozen op 28 september 2014
Voorzitter Gérard Larcher (Groupe Les Républicains)
Zetelverdeling French Senate 2014.svg
Partijen
Portaal  Portaalicoon   Politiek

De Senaat (Frans: le Sénat) is het hogerhuis van het Franse parlement. Ook tijdens het Consulaat (1799-1804) was er een Senaat.

Samenstelling[bewerken]

Het Palais du Luxembourg in de negentiende eeuw (foto genomen tussen 1851 en 1870)

De Franse Senaat bestond tot september 2004 uit 321 senatoren die voor een periode van negen jaar waren gekozen. Sindsdien is de ambtstermijn van de senatoren verkort tot zes jaar. Gezien de veranderende demografische verhoudingen steeg het aantal senatoren in 2010 wel nog tot 348 verkozenen.

De senatoren worden trapsgewijs gekozen ("getrapte verkiezingen") door ongeveer 150.000 representanten van de lokale Franse overheden en leden van de Franse Nationale Vergadering (Assemblée nationale). Dit systeem is vooral bevorderlijk voor het platteland. Men ziet dit als een verklaring waarom de Senaat sinds de instelling van de Vijfde Franse Republiek (1958) altijd conservatief bleef, tot aan 2011 toen de Parti socialiste voor het eerst de Senaat beheersten. Sinds 2014 echter hebben de rechtse, oppositionele partijen (Les Républicains 144 zetels, Union Centriste 42 zetels) er opnieuw de meerderheid.

In de traditie van de Franse Revolutie zitten de leden van de "rechtse" partijen, gezien van de zetel van de voorzitter, rechts en de leden van de "linkse" partijen links.

Er hebben ook afgevaardigden van de Franse overzeese gebiedsdelen zitting in de Senaat. Ook 12 in het buitenland levende Fransen hebben zitting in de Senaat.

Rol in het wetgevingsproces[bewerken]

Beide kamers van het parlement moeten (net als in Nederland) een wet goedkeuren alvorens deze van kracht kan worden.

Als een wetsvoorstel door de Franse Nationale Vergadering (Assemblée nationale) is geloodst mag de Senaat de wet echter inhoudelijk wijzigen – wat in Nederland de Senaat (Eerste Kamer) niet mag. In dat geval moet de Assemblée de gewijzigde wet in een tweede lezing opnieuw behandelen en goedkeuren. Maar als dan de Assemblée de wet weer wijzigt, moet de wet weer terug naar de Senaat, voor tweede lezing daar. Maar ook dan kan de Senaat opnieuw de wet wijzigen. In theorie kan dit pingpongspel eindeloos duren.[1] Uiteindelijk kan de regering er, na een ingewikkelde procedure, voor kiezen om een wetsvoorstel alleen nog aan de Nationale Vergadering voor te leggen. Dit gebeurt echter zelden.

Overige macht van de Senaat[bewerken]

De Senaat controleert de regering, maar kan haar niet ten val brengen. In dat opzicht is zijn macht beperkter dan die van de Assemblée. Wel heeft de Senaat net als de Assemblée het recht van enquête. Hij maakt daarvan regelmatig gebruik en heeft zo aanzienlijke misstanden aan het licht gebracht.

De machtigste persoon in de Senaat is de voorzitter. Volgens de Franse grondwet is de Senaatsvoorzitter interim-president van de republiek, wanneer de post van president tussentijds vacant komt. Dit is gebeurd in 1969 en 1974. Beide keren was het Alain Poher die tijdelijk het Élysée betrok.

Benamingen van de Senaat[bewerken]

Benaming Nederlandse vertaling tijdvlak
Conseil des Anciens Raad van Oudsten Thermidoriaanse reactie (1795-1799)
Sénat Conservateur Conservatieve Senaat Consulaat en Eerste Franse Keizerrijk (1799-1814)
Chambre des Pairs Kamer van Pairs Restauratie en Juli-monarchie (1814-1848)
Sénat Senaat Tweede Franse Keizerrijk en Derde Franse Republiek (1851-1940)
Conseil de la République Raad van de Republiek Vierde Franse Republiek (1946-1958)
Sénat Senaat Vijfde Franse Republiek (1958-heden)

Huisvesting[bewerken]

De Senaat is gehuisvest in het Palais du Luxembourg, in het VIe Arrondissement van Parijs. Het Palais du Luxembourg wordt bewaakt door de Republikeinse Garde. De tuinen, Jardin du Luxembourg, van het Palais du Luxembourg zijn opengesteld voor het publiek.

Samenstelling van de Senaat na de verkiezingen van 2014[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Franse Senaatsverkiezingen 2014 voor het hoofdartikel over dit onderwerp.
Parlementaire groepering partijen 2014
Serie 2
Totaal
Serie 1 + Serie 2
  Groupe Union pour un Mouvement Populairea UMPb
RUMP
Union des démocrates et indépendantsc
DVD
90 144
  Groupe Union des démocrates et indépendants - Union Centriste PRV
MoDem
NC
AC
FED
Tapura Huiraatira
UDId
24 43
  Groupe RDSEe UMPf 0 1
  Totaal Centrum + Rechts (oppositie) 193
  Groupe RDSEe PRG
PS-dissidents
DVG
6 12
  Groupe Socialiste PS
Divers Gauche
49 111
  Groupe CRC-PGC PCF
PG
PCR
2 18
  Groupe écologiste EELV
Parti Écologiste
MoDemg
PS-dissidents
DVG
0 10
  Totaal Links (regering) 151
  Niet-Ingeschrevenen NI 7 9
  Totaal 348

a V.a. mei 2015: Groupe Les Républicains
b V.a. mei 2015: Les Républicains
c Minderheid, meerderheid lid van de fractie Groupe UMP (LR)
d Rechtstreekse leden
e Onafhankelijke fractie met zowel centrum-rechtse (1) als centrum-linkse leden (12)
f Minderheid, 1 lid, v.a. mei 2015 partijloos
g Minderheid, meerderheid van deze partij lid van fractie Groupe UDI-UC

Samenstellingen na de verkiezingen van 2004, 2008 en 2011[bewerken]

Parlementaire groepering partijen 2004 2008 2011
  Groupe Union pour un Mouvement Populaire UMP
PRV
CNI
RPF
159 151 132
  Groupe Union Centriste MoDem
NC
Alliance Centriste
30 29 31
  Totaal Rechts 189 180 163
  Groupe Socialiste PS
Les Verts
95 116 130
  Groupe CRC-PGC PCF
PG
PCR
23 23 21
  Groupe écologiste EELV 10
  Totaal Links 118 139 161
  Groupe RDSE PRG
LGM
MRC
PRV
17 17 17
  Niet-Ingeschrevenen NI 6 7 7
  Totaal 331 343 348

Senaatsvoorzitters sinds 1958[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Lijst van voorzitters van de Franse Senaat voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Zie ook[bewerken]

Externe link[bewerken]