Naar inhoud springen

Eduskunta

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Eduskunta (Fins)
Riksdag (Zweeds)
Wetgevend orgaan van Vlag van Finland Finland
Eduskunta
Algemene informatie
Aantal leden 200
Ontmoetings­plaats Helsinki
Huidige legislatuur (2019-heden)
Verkozen op 2 april 2023
Voorzitter Jussi Halla-aho (Finnenpartij)
Zetelverdeling
Partijen Regering (109)

Oppositie (91)

Andere
Website Officiële website
Portaal  Portaalicoon   Politiek
Het Finse Parlement
De Finse parlementszaal
Alexander I opent de Landdag te Porvoo

De Eduskunta (Fins) of Riksdag (Zweeds) is het eenkamerparlement van Finland.

De Eduskunta bestaat uit 200 zetels en beschikt over de wetgevende macht. Zij kan ook grondwetsartikelen wijzigen en het kabinet ontslaan. De Eduskunta wordt om de vier jaar gekozen door alle volwassen burgers.

Er bestaat in Finland ook de zogenaamde Grote Commissie die uit 45 leden bestaat. Zij bezit een adviserende functie.

Åland heeft een eigen parlement. De inwoners van deze autonome regio kiezen ook één afgevaardigde in de Eduskunta.

In 1809, bij het ontstaan van het Grootvorstendom Finland, kwam voor het eerst een Fins parlement bijeen onder naam Landdag. Afgevaardigden van de geestelijkheid, de adel, de burgerij en de boerenstand werden door tsaar Alexander I van Rusland bijeengeroepen. Op 28 maart zwoeren de leden van de Landdag trouw aan de tsaar (de grootvorst van Finland) in de Kathedraal van Porvoo. De tsaar beloofde op zijn beurt de Finse grondwet te respecteren. (Finland had als enige landsdeel van Rusland een grondwet.)

De volgende Landdag vergaderde pas weer in 1863. Tsaar Alexander II van Rusland beloofde toen grondwettelijke hervormingen door te voeren en persvrijheid mogelijk te maken in het grootvorstendom. In de jaren zeventig van de negentiende eeuw werden er verkiezingen voor de Landdag gehouden en werden er onder andere liberalen in de Landdag gekozen. Onder de tsaren Alexander III (1881-1894) en Nicolaas II (1894-1917) werden de rechten van de Landdag en het Finse volk ernstig aangetast. In 1899 tekende tsaar Nicolaas II een wet die de macht van de Landdag in het autonome Grootvorstendom Finland inperkte. De door de tsaar aangestelde gouverneur-generaal van Finland (Nikolai Bobrikov) regeerde als de facto dictator.

Na de Eerste Russische Revolutie (1905) werd de autonomie van Finland en de wetgevende macht van de Landdag hersteld. In 1906 werd de eerste kamer van de Landdag, de Kamer van Adel, afgeschaft. Vrijheid van meningsuiting, persvrijheid en vrijheid van vereniging werden ingevoerd. Tijdens de Eerste Wereldoorlog (1914-1918) werd de macht van de Landdag, vanwege de bijzondere omstandigheden, opnieuw ingeperkt.

Na de Februarirevolutie (1917) werd die macht hersteld en de Senaat (regering van Finland) riep in november 1917 de Staat Finland uit. In 1919 werd de Landdag vervangen door de via enkelvoudig, democratisch kiesrecht gekozen Eduskunta.

In het Finse parlement wordt simultaan en consecutief getolkt tussen Fins en Zweeds. [2]

Parlementssamenstelling

[bewerken | brontekst bewerken]

Op 2 april 2023 werden er in Finland verkiezingen gehouden. Dit was de uitslag[3]:

Partij Percentage Zetels
Nationale Coalitiepartij 20,8% 48
Finnenpartij 20,1% 46
Sociaaldemocratische Partij 19,9% 43
Centrumpartij 11,3% 23
Groene Liga 7,0% 13
Linkse Alliantie 7,1% 11
Zweedse Volkspartij 4,3% 9
Christendemocraten 4,2% 5
Beweging Nu 2,4% 1

* Vertegenwoordiger van Åland.

Parlementsvoorzitters

[bewerken | brontekst bewerken]
Jarennaampartij
1907-1912Pehr Evind SvinhufvudOud-Finse Partij
1913Oskar TokoiSociaaldemocratische Partij
1914Kaarlo Juho StåhlbergOud-Finse Partij
1917Kullervo MannerSociaaldemocratische Partij
1917Johannes LundsonJong-Finse Partij
1918Lauri IngmanOud-Finse Partij
1918Ernst NevanlinnaOud-Finse Partij
1918Paavo VirkkunenOud-Finse Partij
1919-1920Lauri Kristian RelanderFinse Agrarische Partij
1920Kyösti KallioFinse Agrarische Partij
1921Wäinö WuolijokiSociaaldemocratische Partij
1922Kyösti KallioFinse Agrarische Partij
1922Wäinö WuolijokiSociaaldemocratische Partij
1923Paavo VirkkunenNationale Coalitiepartij
1924-1925Kyösti KallioFinse Agrarische Partij
1925Wäinö WuolijokiSociaaldemocratische Partij
1926Paavo VirkkunenNationale Coalitiepartij
1927Kyösti KallioFinse Agrarische Partij
1928Paavo VirkkunenNationale Coalitiepartij
1929Kyösti KallioFinse Agrarische Partij
1929-1930Paavo VirkkunenNationale Coalitiepartij
1930Juho Emil SunilaFinse Agrarische Partij
1930-1936Kyösti KallioFinse Agrarische Partij
1936-1944Väinö HakkilaSociaaldemocratische Partij
1945-1947Karl-August FagerholmSociaaldemocratische Partij
1948-1950Urho KekkonenFinse Agrarische Partij
1951956Karl-August FagerholmSociaaldemocratische Partij
1956-1957Vieno Johannes SukselainenFinse Agrarische Partij
1957Karl-August FagerholmSociaaldemocratische Partij
1958Vieno Johannes SukselainenFinse Agrarische Partij
1958-1961Karl-August FagerholmSociaaldemocratische Partij
1962-1965Kauno KleemolaFinse Agrarische Partij/Centrumpartij
1965Karl-August FagerholmSociaaldemocratische Partij
1966Rafael PaasioSociaaldemocratische Partij
1966-1968Johannes VirolainenCentrumpartij
1968-1969Vieno Johannes SukselainenCentrumpartij
1970-1972Rafael PaasioSociaaldemocratische Partij
1972-1975Vieno Johannes SukselainenCentrumpartij
1976-1977Veikko HelleSociaaldemocratische Partij
1978-1979Ahti PekkalaCentrumpartij
1979-1982Johannes VirolainenCentrumpartij
1983-1986Erkki PystynenNationale Coalitiepartij
1987Ikka SuominenNationale Coalitiepartij
1987-1988Matti AhdeSociaaldemocratische Partij
1989-1990Kalevi SorsaSociaaldemocratische Partij
1991Esko AhoCentrumpartij
1991-1993Ikka SuominenNationale Coalitiepartij
1994Riita UosukainenNationale Coalitiepartij
1995Paavo LipponenSociaaldemocratische Partij
1995-1998Riita UosukainenNationale Coalitiepartij
1999Jukka MikkolaSociaaldemocratische Partij
1999-2002Riita UosukainenNationale Coalitiepartij
2003Anneli JäätteenmäkiCentrumpartij
2003-2007Paavo LipponenSociaaldemocratische Partij
2007Timo KalliCentrumpartij
2007-2011Sauli NiinistöNationale Coalitiepartij
2011Ben ZyskowiczNationale Coalitiepartij
2011-2015 Eero Heinäluoma Sociaaldemocratische Partij
2015 Juha Sipilä Centrumpartij
2015-2018 Maria Lohela Finnenpartij/Blauwe Toekomst
2018-2019 Paula Risikko Nationale Coalitiepartij
2019-2020 Matti Vanhanen Centrumpartij
2020-2022 Anu Vehviläinen Centrumpartij
2022-2023 Matti Vanhanen Centrumpartij
2023 Petteri Orpo Nationale Coalitiepartij
2023-heden Jussi Halla-aho Finnenpartij
[bewerken | brontekst bewerken]
  • (fi) (sv) (en) (fr) www.eduskunta.fi
  • (fi) (sv) (en) Geschiedenis van de Eduskunta
Zie de categorie Parliament of Finland van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.

Overgenomen van "https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Eduskunta&oldid=70311259"