Economie van Japan

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Shinjuku, Japan

Japan is de derde grootste economie ter wereld.[1]

Economische sectoren[bewerken]

Visserij[bewerken]

De visindustrie is al eeuwenlang van groot belang in Japan. Japanners consumeren meer dan vier keer zoveel vis dan het wereldgemiddelde. Verder zijn naar schatting tussen de één en twee miljoen Japanners op directe of indirecte wijze afhankelijk van vis als bron van inkomsten. Tot de visserij behoren onder meer vissers, inkopers en verkopers, inpakkers, visslagers en transporteurs. Ook is Japan, na China, de tweede grootste producent van vis ter wereld. Langs de Japanse kustlijn liggen er zo’n 5000 kleine vissersdorpen. Dit betekent dat er ongeveer elke 6 km eentje gesitueerd is.

Walvisvaart[bewerken]

De walvisvaart en -vangst bestaat over heel de wereld sinds de prehistorie. Vooral de Europese landen, Amerika en een beperkt deel van Azië, waaronder Japan, hebben actief enkele honderden jaren lang jacht op walvissen gemaakt. Zelfs nu al enkele walvissoorten voornamelijk hierdoor zijn uitgestorven of met uitsterven zijn bedreigd, wordt er nog steeds door enkele landen op de dieren gejaagd. Japan is een van die landen, samen met Noorwegen en IJsland. Tegenwoordig zijn de walvisjagers zelf nog sneller in aantal gedaald dan de walvissen. In Japan zijn er nu nog zo’n duizendtal walvisjagers over, maar desondanks slagen ze erin om de voor Japan vastgelegde quota per jaar te bereiken. Dit gebeurt naar eigen zeggen nog altijd voor wetenschappelijke doeleinden. De tonnen vlees die ze daarmee winnen worden echter bijna volledig ingevroren. Over de jaren heen heeft Japan een voorraad van enkele duizenden ton aan walvisvlees opgebouwd, die ze nu probeert weg te werken door campagnes op te starten in de lagere scholen, die het eten van walvisvlees promoten.[2] De meerderheid van de Japanners steunt ook de jacht op walvissen.[3]

Nationale Spoorwegen[bewerken]

De Japanse Nationale Spoorwegen (日本国有鉄道, Nippon Kokuyū Tetsudō of Kokutetsu) ontstonden in 1949 en bleven tot 1987 het nationale netwerk van de Japanse spoorwegen. Japan heeft ’s werelds grootste en meest geavanceerde spoorwegnetwerk. Het succes van de Tōkaidō Shinkansen is het resultaat van het doel van de JNS om het spoorwegsysteem te moderniseren. Een eerste belangrijk punt was het promoten van de elektrificatie van de hoofdspoorwegen. Voor en tijdens de oorlog mochten op deze sporen alleen maar stoomlocomotieven rijden, omdat gedacht werd dat een elektrisch systeem kwetsbaarder was voor aanvallen. Na de oorlog verviel dit argument en kon steenkool verplaatst worden naar andere industrieën zoals de staalindustrie. Een ander belangrijk punt was de langeafstandstreinen tot het EMU-systeem (Electric multiple unit) ombouwen. Dit systeem verdeelde de trein in verschillende wagons, met elektriciteit als drijfkracht.

Zijdehandel[bewerken]

Na de openstelling van Japan in 1854 zorgde de uitvoer van ruwe zijde voor een opleving van de Japanse economie. De opbrengst werd geïnvesteerd in de industrialisatie, waardoor Japan stapsgewijs ontwikkelde. Geleidelijk aan genoot het meer aanzien van de grootmachten, tot Japan uiteindelijk zelf een grootmacht werd. In dat proces evolueerde de handel in ruwe zijde van een economisch naar een politiek wapen.

Gaming-industrie[bewerken]

Met veel videogameproducenten, kan men wel zeggen dat er in Japan een videogamecultuur heerst. Dit gaat onafscheidelijk samen met de opkomst van deze games begin de jaren ’70. Daarnaast is het een distinctieve cultuur die lijdt onder het “Galapagossyndroom”; het is een wereld op zich met andere woorden.[4]

Bank van Japan[bewerken]

Hoofdkwartier in Tokyo, Japan

De Bank van Japan (日本銀行, Nihon Ginkō of soms afgekort tot 日銀) is de centrale bank van Japan. De bank ontstond tijdens de Meiji- periode naar het model van de Belgische centrale bank. De taken zijn het slaan van de nationale munt, handhaven van de prijsstabiliteit en vormen van een stabiele factor in het financiële systeem. Sinds 2013 is Haruki Kuroda de nieuwe voorzitter van de centrale bank en in het kader van Abenomics heeft de Bank van Japan een inflatiedoelstelling van twee procent.
De beleidscommissie ('policy board') werd opgericht als het hoogste bestuursorgaan van de bank. Zij leggen de richtlijnen neer voor de controle van de munteenheid en de monetaire controle, bepalen de basisprincipes voor het uitvoeren van de verrichtingen van de bank en houden toezicht op de medewerkers van de bank. De stafmedewerkers van de bank zijn de leden van de beleidsraad (inclusief de gouverneur en de vicegouverneurs), uitvoerende auditoren, uitvoerende directeuren en de raadsleden.[5] Binnen de organisatie zijn er vijftien afdelingen op het hoofdkantoor. Die afdelingen bestaan uit het secretariaat van de beleidsraad, kantoor van de interne auditor, departement van monetaire zaken, departement van het financiële systeem en controle op kwaliteit van de banken, departement van het betalingssysteem en vereffeningssysteem, departement van de financiële markten, departement onderzoek en statistiek, de internationale departement, departement van de uitgifte van valuta, departement van operaties, departement van de diensten van het informatie systeem, PR-afdeling, de administratieve afdeling, departement van personeelszaken en het instituut voor monetaire en economische studies.[6] De centrale bank heeft tweeëndertig takken en veertien lokale bureaus in Japan en zeven representatieve bureaus overzee.

Zaibatsu[bewerken]

Een zaibatsu (財閥) is een groep conglomeraten met verschillende specialisaties, exclusief in het bezit van één familie. De zaibatsu beheerde de Japanse kapitaal in zijn geheel tot en met het einde van de Tweede Wereldoorlog door het gebruik van eigen banken. Het heeft een enorme bijdrage geleverd in de industrialisatie en de economische groei van Japan tijdens de vooroorlogse periode. In 1946, onder de Amerikaanse bezetting, begon de ontmanteling van de zaibatsu. Na de ontmanteling, volgde er een opkomst van keiretsu (系列). Het verschil met de vooroorlogse zaibatsu is namelijk het eigenaarschap van een conglomeraat. Dit is niet meer in handen van een familie, maar wordt geregeld door het principe van mutual shareholding, waardoor de verschillende bedrijven in een groep elkaars aandelen beheren via kruisparticipaties.

Belangrijke bedrijven[bewerken]

Panasonic[bewerken]

Konosuke Matsushita (松下 幸之助, 27 november 1894 – 27 april 1989) was een Japanse industrieel, filosoof en schrijver. Panasonic werd door hem opgericht, alsook de "Matsushita Institute of Government and Management", waardoor er vaak naar hem verwezen wordt als de "God van het Management". Hij speelde een aanzienlijke rol in de Tweede Wereldoorlog door het Japanse leger met elektronica te bevoorraden en kreeg diverse onderscheidingen voor zijn werk.

Mitsubishi[bewerken]

Mitsubishi (三菱) is een conglomeraat dat opgericht is in 1870 door Iwasaki Yatarō (岩崎 弥太郎). Het bestaat uit honderden autonome bedrijven, die samen het merk Mitsubishi gebruiken. Zij stammen af van de Mitsubishi-zaibatsu, die ontbonden werd na de Tweede Wereldoorlog tijdens de bezetting van Japan. Sinds 1954 vormen ze samen de Mitsubishi-groep of Mitsubishi-keiretsu (三菱系列).

Mitsui[bewerken]

Mitsui Group (三井グループ Mitsui Gurūpu), een van de grootste Japanse conglomeraten (Keiretsu) tijdens begin eenentwintigste eeuw, werd in 1673 opgericht door Mitsui Takatoshi (1622 - 1694). Met zijn talent voor het bedrijfsleven kon het bedrijf snel groeien en uitbreiden in en rond Tokio. Na de Meiji-restauratie verhoogde Mitsui zich tot een zaibatsu en na de Tweede Wereldoorlog staat het bekend als een keiretsu (系列).

Sony[bewerken]

Sony logo.svg

Sony Corporation (ソニー株式会社, Sonī Kabushiki-gaisha), beter bekend als Sony, is een Japans conglomeraat waarvan het hoofdgebouw van de firma in Minato, Tokyo is gelegen. Sinds de oprichting van het bedrijf in 1946 heeft Sony een hele reeks van revolutionaire producten op de markt gebracht waaronder: de transistorradio, de Trinitron-televisie, de Walkman en de Playstation. Sony is een van de leidende producenten in de elektronica- en entertainmentsector. Daarbuiten houdt het concern zich ook bezig met financiële dienstverlening aan (Japanse) consumenten.

Studio Ghibli[bewerken]

Studio Ghibli (株式会社スタジオジブリ, Kabushiki-gaisha Sutajio Jiburi) is een Japanse filmstudio die bekend staat om zijn vele animatiefilms. Het bedrijf is gelokaliseerd in Koganei, Tokio en werd opgericht in 1985. Studio Ghibli werd als dochteronderneming van Tokuma Shoten opgericht door regisseur Hayao Miyazaki, producer Toshio Suzuki en filmmaker Isao Takahata. Daarvoor werkten ze alle drie in een animatiestudio genaamd Topcraft die in 1985 failliet ging. Ze kochten het bedrijf op en veranderden de naam naar Studio Ghibli. De opbrengsten van de film Nausicaä of the Valley of the Wind, geregisseerd en geschreven door Hayao Miyazaki en geproduceerd door Toshio Suzuki in 1984, hebben de oprichting van het bedrijf mogelijk gemaakt. Ondanks het feit dat deze animatiefilm nog voor de oprichting van de studio gemaakt werd is het nog steeds opgenomen in diens repertoire[7].

Sumitomo[bewerken]

Sumitomo (住友) werd opgericht aan het einde van de zestiende eeuw en begon toen als een klein familiebedrijf. Het werd voornamelijk bekend dankzij de kopersmelterij. Langzaamaan groeide het bedrijf en begon het zich te engageren in andere domeinen van de economie. Uiteindelijk groeide de Sumitomo Group (住友グループ) uit tot een van de grootste zaibatsu (財閥) in Japan.

Toyota[bewerken]

Logo van Toyota

Toyota Motor Corporation (トヨタ自動車株式会社 Toyotajidōsha kabushikigaisha), afgekort Toyota, is een Japanse autofabrikant opgericht in 1933 door Kiichiro Toyoda, zoon van Sakichi Toyoda en stichter van Toyoda Automatic Loom works. In juli 2014 was Toyota het grootste beursgenoteerde bedrijf in Japan, en in november 2014 het twaalfde grootste bedrijf in de wereld door de inkomsten. Toyota is tevens ’s werelds eerste autofabrikant die meer dan 10 miljoen voertuigen per jaar[8] kan produceren en is daarmee groter dan de Volkswagen-groep[9] en General Motors[10]. Het hoofdkwartier van Toyota ligt in Toyota-shi 豊田市, Aichi 愛知県, Japan.

Sinds 2007 is Toyota de grootste autofabrikant ter wereld, en brengt zo General Motors naar de tweede plaats. Door deelname in NASCAR- en andere racewedstrijden, sponsoring bij vele evenementen, en public relations probeert Toyota zich voor te doen als een gewoon Amerikaans bedrijf om zoveel mogelijk succes te hebben.

Yasuda[bewerken]

Yasuda was een Japans financieel concern, opgericht aan het einde van de Tokugawa-periode (1603-1868) door Yasuda Zenjirō (安田 善次郎, 25 november 1838 – 28 september 1921). In 1880 werd het uitgebreid tot een zaibatsu (財閥). Het was een industriële en financiële combinatie die de Japanse economie domineerde tot het einde van de Tweede Wereldoorlog. Daarnaast behoorde Yasuda tot de "Big Four"(四大財閥, shidai zaibatsu), oftewel de vier grootste vooroorlogse zaibatsu. Nu staat deze vroegere zaibatsu beter bekend als de Fuji Bank (株式会社富士銀行, Kabushiki-gaisha Fuji Ginkō).