Eneco

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Eneco
Eneco
Bouw Eneco windpark in Halderberge
Bouw Eneco windpark in Halderberge
Sleutelfiguren Jeroen de Haas (voorzitter RvB)
Guido Dubbeld (CFO, lid RvB)
Frans van de Noort (lid RvB)
Kees Jan Rameau (lid RvB)[1]
Land Vlag van Nederland Nederland, Vlag van België België
Hoofdkantoor Marten Meesweg 5, Rotterdam
Omzet 3,6 miljard (2016)[2]
Winst € 199 miljoen (2016)[2]
Website www.eneco.nl
Portaal  Portaalicoon   Economie

Eneco Beheer N.V., gesproken alleen Eneco, is een Nederlandse energieonderneming met ruim 3.000 medewerkers. Eneco is actief in Nederland, Groot-Brittannië, Duitsland, Frankrijk en België. Het hoofdkantoor van de Eneco Groep staat in Rotterdam. De aandelen van Eneco Groep zijn in handen van drieënvijftig Nederlandse gemeenten waarvan de gemeente Rotterdam de grootste is.[3]

Binnen Eneco Groep is energiebedrijf Eneco het grootste onderdeel. Het netwerkbedrijf Stedin en infraspecialist Joulz zijn per 1 februari 2017 afgesplitst. Eneco is verder aandeelhouder van duurzame energie-leveranciers Greenchoice[4] (30 %), Lichtblick (50 %)[5] en AgroEnergy.

Geschiedenis[bewerken]

Eneco werd opgericht op 1 januari 1995 onder de naam ENECO, als een fusie van de energiebedrijven van Den Haag, Dordrecht en Rotterdam. ENECO staat voor "Energie en Communicatie". In juli 2000 fuseerde ENECO N.V. als gevolg van het liberaliseringsbeleid van de Nederlandse overheid met zes andere regionale energiebedrijven. Omdat in hetzelfde jaar de kabelactiviteiten werden verkocht aan UPC, werd de naam veranderd in ENECO Energie. In 2000 nam Eneco Energiebedrijf Midden-Holland EMH uit Gouda en Gasdistributie Zeist en Omstreken (GZO) over. In 2003 lijfde Eneco het Utrechtse energiebedrijf REMU in. Dit werd mogelijk gemaakt door het kapitaal dat was vrijgekomen door de verkoop van de kabelactiviteiten aan UPC. ENECO Energie werd in grootte de derde energiemaatschappij van Nederland en leverancier in drie van de vier grote steden.

Medio 2008 begon het bedrijf meer aandacht te schenken aan duurzame energie. Op 15 juni 2009 werd bekend dat Eneco Holding delen van het failliete Econcern overnam. Eneco Holding kocht delen van de bedrijven Evelop met windmolenparken en een deel van de biomassa-activiteiten, Ecostream voor zonne-energie en Ecofys voor advies op het gebied van duurzaamheid. Hiermee werd een duurzaam activiteitenpakket in Nederland, Duitsland, België, Frankrijk en Verenigd Koninkrijk aan het bedrijf toegevoegd. Ecofys werd in een apart (vierde) kernbedrijf geplaatst om de onafhankelijkheid bij de advieswerkzaamheden te waarborgen.[6] Met de overname kwamen 400 personeelsleden mee.

In maart 2011 werd bekend dat Oxxio voor 72 miljoen euro werd gekocht van het Britse Centrica. Hiermee groeide het klantenbestand van Eneco met 426.000 tot 2,1 miljoen.[7] Oxxio blijft als zelfstandig merk op de consumentenmarkt opereren.

Sinds augustus 2011 is Eneco in België ook actief op de particuliere markt voor levering van elektriciteit en gas.


In februari 2014 nam Eneco het Nederlandse verkoopkantoor van Dong Energy over, inclusief de 90.000 klanten. De overeenkomst heeft de goedkeuring gekregen van de Autoriteit Consument en Markt (ACM).[8]

In januari 2017 nam Eneco een aandelenbelang van 50% in het Duitse LichtBlick.[9] Het bedrijf uit Hamburg levert groene energie aan 645.000 klanten en ontwikkelt ook software op energiegebied. LichtBlick heeft zelf geen productie-installaties en biedt elektriciteit van Zuid-Duitse waterkrachtcentrales aan. LichtBlick realiseerde in 2015 een omzet van 670 miljoen euro.[9] De overnamesom is niet bekendgemaakt.[9]

Op 10 juli 2017 nam Eneco de Belgische tak van Eni over.[10]. De overname zorgde ervoor dat het totale klantenbestand van het bedrijf op 1,1 miljoen particulieren kwam te staan. Eneco mag de merknaam Eni nog voor een jaar gebruiken.

Aandeelhouders[bewerken]

Eneco kent 53 Nederlandse gemeenten die aandeelhouder zijn. De drie grootste hiervan zijn Rotterdam (31,7% van de aandelen), Den Haag (16,6%) en Dordrecht (9,1%).[11] Op 7 juli 2017 maakte de gemeente Den Haag bekend dat ze haar belang in Eneco wil verkopen, nadat eerder Rotterdam al een zelfde uitspraak had gedaan.[11] Medio augustus heeft Dordrecht, met ruim 9% de derde aandeelhouder van Eneco, te kennen gegeven de aandelen te willen verkopen.[12] De overige 50 gemeentelijke aandeelhouders moeten vóór 31 oktober 2017 een besluit nemen over hun belang.[11]

Activiteiten[bewerken]

Energiebedrijf Eneco[bewerken]

Stroometiket van Eneco over 2009

Het energiebedrijf richt zich op productie, handel en levering van energie en energiegerelateerde zaken. Ongeveer twee miljoen Nederlandse huishoudens en circa 40.000 grootzakelijke afnemers zijn klant. Daarnaast zijn er ook activiteiten in België, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk. Het energiebedrijf behaalde in 2009 een omzet van 4,2 miljard euro. Eneco heeft in Duitsland, in Epe, twee lege zoutkoepels gehuurd en slaat daar aardgas in op. Dit Gasspeicher-project gaf Eneco sinds medio 2012 meer ruimte om de prijzendynamiek van het aardgas op te vangen.

Centrales[bewerken]

Energiecentrale van Eneco in Utrecht

In 2011 kwam de gasgestookte centrale Enecogen in bedrijf met een capaciteit van 870 MW. Dit is een project in samenwerking met het Deense energiebedrijf DONG. Beide partners hebben een belang van 50%, Eneco's aandeel in de investering is 350 miljoen euro. Eneco wil zo schoon mogelijke elektriciteit leveren. Het energiebedrijf heeft middels zijn werkmaatschappij Sprint een afnamecontract met de Pergen-gascentrale (eigendom van Air Liquide) en had het een afnamecontract met Rijnmond Energie vanaf medio 2004, wat echter per april 2015 is gestopt. Europoort Utility Partners was een 50/50%-samenwerkingsverband met Air Products, maar is inmiddels door Indorama overgenomen. Het belang van 50% van Eneco in Eurogen en Enecal zou worden afgestoten, zo werd op 17 juni 2014 bekendgemaakt. Dit zijn gasgestookte installaties om stoom op te wekken voor de industrie middels gasturbines met afgassenketels. Deze WKC's staan in het Botlekgebied op het terrein van Huntsman.

Per 1 januari 2015 zijn de centrales Lage Weide en Merwedekanaal in Utrecht van Nuon overgenomen. Eneco nam de elektriciteit (inclusief de Black start faciliteit) en vooral de stadswarmte al af en zou dan ook eigenaar van het gehele stadswarmte-net in Utrecht worden. Eneco heeft vergevorderde om een nieuwe Biomassa gestookte installatie neer te zetten.

Duurzame energie[bewerken]

In 2008 en 2009 is Eneco door Greenpeace uitgeroepen als energieleverancier met het meest duurzame beleid in Nederland.[13]

In 2011 beloofde Eneco aan het Wereld Natuur Fonds verdere stappen te zullen nemen met betrekking tot CO2-reductie en de productie van meer schone energie. De Eneco Groep richt zich op:[14]

  • energie besparen: praktische oplossingen waarmee klanten hun energieverbruik kunnen terugdringen;
  • samen duurzame energie opwekken: oplossingen waarmee klanten zelf duurzame energie kunnen opwekken voor eigen gebruik en kunnen terugleveren aan het net;
  • duurzaam afnemen: het opwekken, verhandelen, transporteren en leveren van duurzame energie uit eigen of duurzame bronnen van derden.

In november 2013 is de BioEnergieCentrale Golden Raand Delfzijl B.V in bedrijf genomen.[15] Dit is een 49 MW biomassa centrale waar Eneco 330.000 ton houtsnippers omzet in elektriciteit. Deze houtsnippers worden per schip, trein of vrachtwagen naar Delfzijl vervoerd. De besparing op de CO2 uitstoot is ongeveer 250.000 ton in vergelijking met een traditionele centrale die op steenkool of gas gestookt wordt. In deze berekening is rekening gehouden met de uitstoot die het transport met zich meebrengt. De centrale heeft een investering gevergd van € 175 miljoen.

Eneco streeft naar een duurzame elektriciteitsvoorziening. In 2012 moest ten minste 20% van de elektricteitsafzet duurzaam zijn opgewekt en in 2020 70%. Uiteindelijk moet de gehele productie duurzaam worden verkregen. Eneco investeert in het Prinses Amaliawindpark voor de Nederlandse kust in de Noordzee en de aanleg en exploitatie van warmtenetten waarin onder andere restwarmte en aardwarmte wordt gebruikt. Per eind 2009 had Eneco 805 MW aan duurzaam vermogen opgesteld.[16] Per eind 2014 was dit gestegen naar 1680 MW, waarvan 1507 MW aan windenergie, 72 MW aan zonne-energie en 101 MW aan bio-energie.

In september 2015 werd Windpark Delfzijl Noord, het grootste windpark op land van Nederland, officieel in gebruik genomen.[17] Er staan 19 windmolens met een opgesteld vermogen van 63 MW die per jaar zo'n 175 miljoen kWh groene stroom leveren.[17] Vanaf begin 2016 neemt Google voor een periode van 10 jaar de volledige productie af voor een nieuw datacenter in de Eemshaven. Met deze opening kwam het totaal opgesteld duurzaam vermogen uit op 1919 MW per jaareinde 2015.

Voormalige activiteiten[bewerken]

Het netwerkbedrijf Stedin en infraspecialist Joulz zijn per 1 februari 2017 afgesplitst.

Netbeheerder Stedin[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Stedin voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Stedin richt zich op transport van voornamelijk elektriciteit en gas, maar ook CO2 en stoom. Daartoe exploiteert het energienetten in Amstelland, Delfland, Drechtsteden, Haaglanden, Kennemerland, Merwedestreek, Midden-Holland, Noordoost-Friesland, Rotterdam Rijnmond, Weert, de provincie Utrecht en de Zuid-Hollandse eilanden. In 2007 zijn de oorspronkelijke regionale netbeheerders in deze regio's, juridisch gefuseerd tot één netbeheerbedrijf.

In het kader van de Wet onafhankelijk netbeheer moesten energiebedrijven voor 1 januari 2011 diverse netbeheeractiviteiten afsplitsen in een aparte onderneming (het groepsverbod). Deze splitsing heeft bij Eneco grotendeels op 1 juli 2008 plaatsgevonden, tegelijkertijd heeft Eneco NetBeheer een nieuwe naam gekregen: Stedin. Op 1 februari 2017 splitst Eneco zich op door het netbedrijf Stedin af te stoten.[18] De Nederlandse Splitsingswet verplicht Eneco daartoe. Stedin heeft een omzet van ongeveer 1 miljard euro, waardoor een kleiner Eneco achterblijft met gascentrales, windparken en duurzame projecten.[18]

Stedin heeft een belangrijke publieke taak, namelijk het beheren van gas- en elektriciteitsnetwerken. Het bedrijf is een monopolist en daarom heeft de overheid de NMa Energiekamer als toezichthouder aangesteld. De toezichthouder stelt maximale tarieven vast waarbinnen Stedin alle kosten moet terugverdienen en een rendement kan verdienen op het geïnvesteerde vermogen.

Stedin is tevens actief betrokken bij de ontwikkeling van de energieinfrastructuur op de Tweede Maasvlakte.

Het meetbedrijf 'Stedin Meetbedrijf' staat conform de meetcode elektriciteit vermeld in het MV-register elektriciteit van TenneT TSO B.V.

Infrabedrijf Joulz[bewerken]

Het infrabedrijf heet sinds 1 januari 2009 Joulz. De naam Joulz is afgeleid van Joule, de eenheid van energie. De activiteiten van Joulz liggen op het vlak van aanleg en onderhoud van energieinfrastructuren, zowel voor Stedin als voor derden. Het hoofdkantoor van Joulz staat in Rotterdam en bij het bedrijf werken circa 2.500 personen (fte's, per ultimo 2009).

Ook Citytec is onderdeel van Joulz. Citytec onderhoudt onder andere straatverlichting, verkeerslichten en buitenreclame. Inmiddels is de afdeling buitenreclame van Citytec verkocht. Dit bedrijf heet nu City Outdoor Media.

In juni 2014 werd bekend dat Joulz en Stedin samen gaan. Bij de Eneco dochterbedrijven werken in totaal 4000 mensen. Er is veel overlap in functies waardoor zo’n 400 mensen hun baan zullen verliezen.[19]

Splitsingswet[bewerken]

In 2006 is de Wet Onafhankelijk Netbeheer (WON, ook wel de Splitsingswet genoemd) ingevoerd. Deze wet verplicht alle Nederlandse geïntegreerde nutsbedrijven de activiteiten te splitsen in drie aparte onderdelen, voor productie, transmissie en distributie. Eneco heeft samen met DELTA en Essent diverse rechtszaken tegen de Nederlandse staat aangespannen om de Splitsingswet tegen te gaan. In laatste instantie heeft de Hoge Raad op 26 juni 2015 beslist dat de wet niet in strijd is met het Europees recht op het gebied van het vrij verkeer van kapitaal en de vrijheid van vestiging.[20] Hoger beroep is in deze zaak niet meer mogelijk.

Door de dreigende splitsing heeft Eneco per direct 400 miljoen euro aan voorgenomen investeringen in duurzame energie geschrapt omdat het investeringen niet meer kan betalen.[21] Voorstanders van de splitsing betogen dat dit besluit een aanwijzing is dat Eneco profiteert van de netwerkactiviteiten. Daarmee zouden de netwerkactiveiten meer risico lopen, hetgeen de splitsingswet juist tracht te voorkomen.

Tegenstanders van de splitsing voeren aan dat Eneco's belangrijkste concurrenten niet hoeven te splitsen. De grootste concurrenten zijn Nuon (onderdeel van Vattenfall), Essent (onderdeel van RWE), Electrabel (onderdeel van GDF-Suez) en E.ON. Nuon, die al gesplitst is, werd na splitsing direct weer onderdeel van het niet-gesplitste Vattenval, wat netwerken in thuisland Zweden heeft. En Essent werd na splitsing direct onderdeel van het ongesplitste RWE A.G. en kan dus profiteren van de stabiele inkomstenstroom die RWE's netbeheeractiviteiten in Duitsland met zich mee brengen. Ook de Electrabel (GDF-Seuz groep) en E.on hebben netwerken binnen de holding. Op deze wijze ontstaat er een ongelijk speelveld waarbij het gesplitste Eneco een zwakke positie krijgt, tegen opzichte van de ongesplitste concurrentie.

Essent (onderdeel van RWE) heeft bij ACM een handhavingsverzoek ingediend dat het splitsingsbesluit ook daadwerkelijk wordt uitgevoerd bij Eneco.[22] ACM heeft bekendgemaakt dat Eneco op 1 februari 2017 moet voldoen aan de WON. Eneco en zijn netwerkbedrijf Stedin stonden organisatorisch al los van elkaar, en zijn per 1 februari 2017 ook officieel gesplitst.

Het afstoten van Stedin betekent een belangrijke financieel verlies. Van het totale bedrijfsresultaat van 334 miljoen euro in 2015 was 286 miljoen afkomstig van Stedin en 82 miljoen euro van de productie en handelsactiviteiten.

Resultaten[bewerken]

Eneco realiseert op jaarbasis een omzet van ongeveer € 5 miljard. De belangrijkste activiteit is Stedin. Deze leverde gemiddeld driekwart van het totale bedrijfsresultaat over de periode 2008 tot en met 2012. In 2012 was de volledige winst van Eneco zelfs toe te schrijven aan Stedin. De resultaten van het energiebedrijf fluctueren fors; in 2008 leverde deze activiteit nog een bijdrage van € 173 miljoen aan het bedrijfsresultaat, maar dat is gestaag gedaald en bedroeg in 2013 nog slechts € 41 miljoen.

bedragen luiden in miljoenen
Jaar Omzet Bedrijfsresultaat Nettoresultaat Dividend Aantal werknemers
per jaareinde (in FTE)
2008 € 4943 € 404 € 272 € 212 5563
2009 € 5245 € 268 € 177 € 136 6628
2010 € 4922 € 274 € 141 € 89 6622
2011 € 5007 € 388 € 204 € 71 6596
2012 € 5256 € 335 € 233 € 102 6839
2013 € 5251 € 395 € 241 € 117 7018
2014 € 4590 € 325 € 206 € 103 7023
2015 € 4282 € 334 € 208 - 6711
2016 € 3629 € 320 € 199 - -

Sponsoring[bewerken]

Eneco was naamgevend sponsor van de Eneco Tour en de Eneco Ronde van het Groene Hart. Daarnaast sponsort Eneco het NK Tegenwindfietsen.

Educatie[bewerken]

Eneco opende op 10 juni 2013 in de gemeente Etten-Leur een 'windlab', bedoeld als voorlichtingsplek over duurzame energie voor kinderen van de basisscholen uit de omgeving. Op 12 mei 2015 werd het windlab verplaatst naar de Afrikahaven in Amsterdam.

ADM Europoort · Air Liquide Industrie bv · Air products Nederland · Akzo Nobel Base Chemicals · Alcoa Chemie Nederland · Aluminium & Chemie Rotterdam · Atofina Rotterdam · AVR Holding · BAM Industrie service · Basell Polypropylene · Borax Rotterdam · Borden Chemical UK · Cabot · Caldic Europoort · Carbon Black Nederland · Cargill Hardings Divisie · Chevron Oronite Technology · Climax Molybdenum · Cytec Manufacturing · DSM Resins · DSM Special Products Rotterdam · DSM Transport Mij. · DuPont de Nemours (Nederland) · Eastman Chemical Netherlands · Enci Rotterdam · Eneco · Eon Benelux · Ertsoverslagbedrijf Europoort · Esso Nederland · Europe Combined Terminals · Europees Massagoed Overslagbedrijf · Exxon Chemicals Holland · Heijmans Industrie Services · Linde Gas Benelux · Hoyer Nederland · Hydro Agri Rotterdam · Huntsman Holland · Ineos Acrylies · Kemira Agro Rozenburg · Kerr-McGee Pigments (Holland) · Koch HC Partnership · Koole Tankstorage Pernis · Kuwait Petroleum Europoort · Kuwait Petroleum Research and Technology · Lbc Rotterdam · Van Leer Nederland · Lever Fabergé Europe · Lyondell Chemie Nederland · Maasvlakte Olieterminal · Maatschap Europoort Terminal · Nacap Nederland · Nederlandse Benzol Mij. · Nederlandse Aardolie Mij. · Nederlandse Gasunie · Nerefco · Neste Resins · Odfjell Terminals (Rotterdam) · Quest International Nederland · Risc Fire and safety · Rotterdam · Antwerpen pijpleiding · Rotterdam Rijn pijpleiding Mij. · Shell Nederland Raffinaderijen · Shell Nederland Raffinaderij · Shin Etsu VCM · Team terminal · Tessenderloo Chemie Rotterdam · Troost Pernis Groep · Verolme Botlek · Verwerking bedrijfsafvalstoffen Maasvlakte · Vpoak logistic Vopak logistic Services · Vopak Chemicals Logistic · Vopak Oil Logisticks · VosLogistics Uithoorn · Watco Ecoservice Rotterdam · Watco EcoTechniek Rotterdam