Entrepotdoksluis

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Entrepotdoksluis
Entrepotdoksluis (mei 2017)
Entrepotdoksluis (mei 2017)
Algemene gegevens
Locatie Amsterdam
Overspant Oude Entrepotdoksluis
Doorvaarthoogte 3.02 m
Doorvaartbreedte 13.44 m
Monumentale status Rijksmonument
Monumentnummer 518397
Brugnummer 80
Bouw
Bouwperiode 1902/1903
Gebruik
Huidig gebruik Hoogte Kadijk
Architectuur
Type Ophaalbrug
Architect(en) Wichert Arend de Graaf
Dienst der Publieke Werken
Materiaal ijzer/staal
Portaal  Portaalicoon   Verkeer & Vervoer

De Entrepotdoksluis (brug nr. 80) is een brug in Amsterdam-Centrum. De brug ligt in de Hoogte Kadijk en overspant de noordzijde van de Oude Entrepotdoksluis, die van het Entrepotdok naar de Nieuwe Vaart leidt. Sinds 2001 is de brug een rijksmonument. De brug beschikt over een doorvaartopening van 13.44 meter breed en met een doorvaarthoogte van 3.02 meter. De brug gaf toegang tot het Entrepotdok, een in 1827 aangelegde binnenhaven waar geïmporteerde goederen worden opgeslagen tot de invoerrechten waren betaald.

Geschiedenis[bewerken | brontekst bewerken]

De huidige Entrepotdoksluis werd in 1840 geopend. Er kwam vervolgens een dubbele houten ophaalbrug overheen. Aangezien er nog drukke scheepvaart was, kon de brug bij vernieuwing nog niet vervangen worden door een vaste brug. De gemeente koos in circa 1902 voor een ijzeren/stalen ophaalbrug. In september 1902 werd de eerste aanbesteding gedaan, er moest 16 m³ graniet geleverd worden deze brug. De brug werd volgens het Monumentenregister en Frank V. Smit gebouwd in 1903. Het monumentenregister omschreef de brug in augustus 2017 als volgt: een enkele wip- of ophaalbrug met doorvaart, zij is ontworpen door de Dienst der Publieke Werken. Ze heeft landhoofden van bak- en natuursteen, een val met eenvoudige stalen randliggers en een (nog) gedeeltelijk houten brugdek. De hameipoort en balans zijn van geklonken staal met vakwerk. De hefkabels zijn eveneens van staal. Het bewegingswerk is in een kwadrant uitgevoerd. In tegenstelling tot het vele staal, zijn de balustrades uitgevoerd in siersmeedwerk. De brug werd gemaakt door Werkspoor op het Oostenburg. In 1911 werd de bediening elektrisch gemaakt met een aandrijving van de NB Haarlemsche Machinefabriek v/h/ Gebr. Figee. In 1936 moesten er enige herstelwerkzaamheden verricht worden, maar eigenlijk deed de brug sinds haar plaatsing haar werk perfect. Echter heden ten dage is de brug net als de naastgelegen brug 327 uit de bediening, hetgeen bijvoorbeeld een besparing opleverde op de smeerfrequentie (normaliter 10 keer per maand, nu eens per kwartaal).

Het ontwerp was volgens Smit van Wichert Arend de Graaf en behoort tot “zijn” eerste generatie ophaalbruggen. Daarvan zijn er nog zeer weinig over. Dit komt omdat ze uit de tijd raakten, maar ook een enigszins lomp uiterlijk hadden. Gedurende de jaren na plaatsing van deze brug werden de ophaalbruggen van De Graaf enigszins sierlijker, zo werd het bewegingswerk open (bij brug 80 nog gesloten). Pas rond 1915 kreeg de definitieve ophaalbrug van De Graaf onder invloed van bouwkundig ingenieur Adriaan Dwars haar gestalte. Het eindresultaat van alle verbeteringen kan teruggevonden worden in brug 307, het resultaat van een samenwerking met Piet Kramer.

Afbeeldingen[bewerken | brontekst bewerken]

Zie de categorie Brug 80, Entrepotdoksluis van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.