Gəncə

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Gəncə
Stad in Azerbeidzjan Vlag van Azerbeidzjan
Wapen van Gəncə
Gəncə
Gəncə
Situering
District (Rayon) Gəncə şəhər ə/d
Coördinaten 40° 41′ NB, 46° 21′ OL
Algemeen
Oppervlakte 110[1] km²
Inwoners (01-01-2012) 321.100 (2919 inw/km²)
Hoogte 408 m
Politiek
Burgemeester Eldar Azizov
Gesticht 5e eeuw
Overig
Postcode AZ1000
Portaal  Portaalicoon   Azerbeidzjan

Gəncə (bijwijlen gespeld als Gäncä of Gandja; IPA: [gændʒæ]) is een stad in het noordwesten van Azerbeidzjan. Met 321.100 inwoners (01-01-2012)[2] is het de tweede grootste stad van het land.

Namen[bewerken]

De naam Gəncə is afgeleid van het Perzische woord ganj (گنج: schat).[3] In de Russisch-Perzische Oorlog van 1804-1813 werd de stad veroverd door Rusland en kreeg de naam Jelisavetpol (Russisch: Елизаветполь), naar de vrouw van tsaar Alexander I, Elisabeth Aleksejevna. Naast de Azerbeidzjaanse bevolking was er ook een Armeense gemeenschap in Gəncə. Onder de Armeniërs, is de stad bekend als Gandzak (Armeens: Գանձակ). In 1918 werd Azerbeidzjan Democratische Republiek onafhankelijk en werd de stad weer omgedoopt naar Gəncə. In 1920 werd het land veroverd door de Sovjet-Unie en de Azerbeidzjaanse Socialistische Sovjetrepubliek veranderde de naam van Gəncə, van 1935 tot 1989, naar Kirovabad (Russisch: Кировабад), naar de Sovjet-politicus Sergej Kirov.

Geschiedenis[bewerken]

Gəncə werd waarschijnlijk in de 5e eeuw na Christus gesticht. Van de 9e tot 12e eeuw stond het gebied, waarin Gəncə gelegen was, bekend als Arran.[4][5] In dezelfde periode was de stad een bloeiende handelsplaats aan de transkaukasische zijderoute naar Tbilisi.

Historisch gezien was Gəncə een belangrijke stad in de Kaukasus, de stad maakte deel uit van Sassanidische rijk, Groot-Seltsjoekse Rijk, Atabegs van Azerbeidzjan, Khwarezmid Empire, Il-Khans,[6] Timoeriden,[7] Jalayirids,[8] Qara Koyunlu,[9] Ak Koyunlu,[10][11] en in 1747 werd Gəncə de hoofdstad van een Gəncə kanaat. Vervolgens is Gəncə ook de geboorteplaats van de beroemde dichter Nizami Ganjavi.

In 1138 werd de stad door een aardbeving verwoest en werd het ingenomen door koning Demetrius I van Georgië. De poorten van Gəncə werden als trofeeën genomen. Vervolgens werd de stad verwoest na de Mongoolse invasie in 1231. Gəncə werd opnieuw het leven ingeblazen na de Azerbeidzjaanse Safawiden aan de macht kwam.[12] De stad werd ook beheerd door de Ottomanen tussen 1578-1603 en 1724-1735.

In 1988 vond in deze stad een massamoord plaats op Armeense inwoners. Circa 130 Armeniërs komen om het leven.

Geboren in Gəncə[bewerken]

Voetbal[bewerken]

Gəncə heeft een eigen voetbalclub: Kəpəz PFK. Kəpəz heeft veel succes gehad (onder andere drie keer landskampioen) maar is afgezakt naar het tweede niveau.