Henk Wesseling

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Henk Wesseling
Wesseling overhandigt Beatrix het boek Constanter (1987)
Persoonlijke gegevens
Volledige naam Hendrik Lodewijk Wesseling
Geboortedatum 6 augustus 1937
Geboorteplaats Den Haag
Overlijdensdatum 18 augustus 2018
Overlijdensplaats Oegstgeest
Nationaliteit Nederlands
Werkzaamheden
Vakgebied Geschiedenis
Universiteit Universiteit Leiden
Proefschrift Soldaat en krijger : Franse opvattingen over leger en oorlog, 1905-1914
Soort hoogleraar gewoon hoogleraar
Beroep historicus
Dbnl-profiel
Portaal  Portaalicoon   Onderwijs

Hendrik Lodewijk (Henk) Wesseling (Den Haag, 6 augustus 1937Oegstgeest, 18 augustus 2018) was een Nederlands historicus.

Levensloop[bewerken | brontekst bewerken]

Wesseling was de zoon van de katholieke journalist en politicus C.D. Wesseling. Zijn middelbareschooltijd bracht hij door op het Aloysius College in Den Haag. Hij studeerde geschiedenis aan de Universiteit Leiden. Van 1973 tot 2002 was hij aan deze universiteit hoogleraar Algemene Geschiedenis (na 1870) en directeur van het Instituut voor de Geschiedenis van de Europese Expansie. Hij was tevens van 1995 tot 2002 rector van het Netherlands Institute for Advanced Study in the Humanities and Social Sciences (NIAS) in Wassenaar en later fellow van ditzelfde instituut. Bovendien was hij lid van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW), de Academia Europaea en de Koninklijke Academie voor Overzeese Wetenschappen. Samen met Wim van den Doel en Freddy Heineken ontwierp hij het plan Eurotopia.

Wesseling begeleidde kroonprins Willem-Alexander tijdens diens geschiedenisstudie aan de Leidse Universiteit. Daarnaast heeft hij diverse malen in verband met staatsbezoeken koningin Beatrix advies gegeven. Eind 2004 ontving Wesseling op het Paleis Huis ten Bosch van koningin Beatrix de 21ste Eremedaille voor Kunst en Wetenschap van de Huisorde van Oranje. In 1996 hield Wesseling in Leiden de Huizingalezing onder de titel 'Zoekt Prof. Huizinga eigenlijk niet zichzelf? Huizinga en de geest van de jaren dertig'.

De ambassadeur van Frankrijk heeft op 15 april 2010 de versierselen van 'Commandeur de la Légion d'honneur uitgereikt aan prof. dr. Henk Wesseling, emeritus hoogleraar Algemene Geschiedenis aan de Universiteit Leiden. De onderscheiding is hem toegekend om zijn wetenschappelijke verdiensten en zijn bijdrage tot de Frans-Nederlandse samenwerking.

Kenmerkend is zijn uitspraak over de betekenis van geschiedenis: "Men kan niet breken met de geschiedenis, doch is veroordeeld haar voort te zetten, en om haar voort te zetten moet men trachten haar te begrijpen en zin te geven." (uit: Oorlog lost nooit iets op, 1995, p. 30).

Het soort geschiedenis dat hem het meest dierbaar was, waarmee hij zich verwant voelde, was "dat wat gebaseerd is op de reconstructie van de gedachtegangen van historische actoren uit het verleden" (uit: Daverende dingen dezer dagen, 2018, p. 31).

Toen Wesseling voor het eerst de nieuwe Franse Bibliothèque Nationale bezocht, ontdekte hij enigszins tot zijn verbazing dat de straat die er langs loopt de rue Fernand Braudel is genoemd. Hij was niet alleen verbaasd, maar ook een beetje geschokt. Straten en pleinen worden doorgaans genoemd naar vorstelijke personen en overledenen. Braudel was inderdaad alweer een aantal jaren dood maar het is toch moeilijk om hem als iemand uit het verleden te beschouwen. Dat komt, volgens hem, om zijn manier van geschiedenis beoefenen zozeer het karakter van een gesprek, een dialoog heeft dat je hem als je zijn werk leest als het ware direct weer voor je ziet. Het grappige is dat nu Wesseling zelf overleden is, over hem hetzelfde gezegd kan worden. Hij had immers al vrij vroeg besloten om niet te vaak voor vakgenoten te schrijven, maar in dialoog met het publiek. Hij verstond de kunst om moeilijke onderwerpen te beschrijven in een stijl die voor veel mensen goed leesbaar was. Bovendien vaak humoristisch zodat zijn verhandelingen ook vaak ontspannend zijn om te lezen. In zijn werk is hij nog volop aanwezig.

Werken (selectie)[bewerken | brontekst bewerken]

Henk Wesseling (2002)
  • Soldaat en krijger. Franse opvattingen over leger en oorlog, 1905-1914 (Assen, 1969; 2e editie: Amsterdam 1988)
  • (ed.) Expansion and Reaction. Essays on European Expansion and Reactions in Asia and Africa (Leiden 1978)
  • Vele ideeën over Frankrijk. Opstellen over geschiedenis en cultuur (Amsterdam 1987)
  • Indië verloren, rampspoed geboren en andere opstellen over de geschiedenis van de Europese expansie (Amsterdam 1988)
  • (ed. met J.A. de Moor) Imperialism and War. Essays on Colonial Wars in Asia and Africa (Leiden 1989)
  • Verdeel en heers. De deling van Afrika, 1880-1914, druk 1991, 527 blz., uitgeverij Bert Bakker - Amsterdam, ISBN 903512880X
  • Oorlog lost nooit iets op. Opstellen over Europese geschiedenis (Amsterdam 1993)
  • Onder historici. Opstellen over geschiedenis en geschiedschrijving (Amsterdam 1995)
  • Selecties uit de columns:
    • Algemene Zaken. Amsterdam, Bert Bakker, 1995, ISBN 90 351 1660 7 (eerste exemplaar was voor oud-premier Piet de Jong)
    • Lopende Zaken. Amsterdam, Bert Bakker, 1998, ISBN 90 351 1971 1 (bekroond met de Busken Huet Prijs voor essays)
    • Gedane Zaken. Amsterdam, Bert Bakker, 2001 ISBN 90 351 2264 X (derde selectie van columns, oorspronkelijk geschreven voor NRC Handelsblad in de periode 1993 tot 2000)
  • Alles naar wens. Tien voordrachten over cultuur, geschiedenis en politiek. Amsterdam, Bert Bakker, 1998, ISBN 90 351 2046 9
  • Frans met de Fransen. Kleine bijdragen tot de Frankrijkkunde. Amsterdam, Pockethuis / Bert Bakker, 2001, ISBN 90 461 4056 3
  • Bibliografie van de geschriften van prof. dr. H.L. Wesseling (Amsterdam, 2002)
  • Europa's koloniale eeuw. De koloniale rijken in de negentiende eeuw, 1815-1919, druk 2003, 396 blz., uitgeverij Bert Bakker - Amsterdam, ISBN 9035124219
  • Franser dan Frans. Amsterdam, Bert Bakker, 2004 (verschenen ter gelegenheid van de Boekenweek 2004 die aan Frankrijk was gewijd en voorzien van een autobiografische inleiding)
  • Wat iedereen moet weten van de wereldgeschiedenis, in: Zaterdags bijvoegsel van NRC Handelsblad, 28 mei 2005. Eveneens opgenomen in de bundel Een vredelievend volk
  • Frankrijk in oorlog, 1870-1962. De meest dramatische eeuw uit de Franse geschiedenis., druk 2006, 352 blz., uitgeverij Bert Bakker - Amsterdam, ISBN 9035130618
  • Plaatsen van herinnering (red.), 4 dln., Amsterdam, 2005-2007.
  • Zoon en vader, Vader en zoon Amsterdam 2008, ISBN 9789035131897
  • Een vredelievend volk (bundeling van twintig lezingen en artikelen over historische ontwikkelingen en geschiedschrijving) 2009, uitgeverij Bert Bakker - Amsterdam, ISBN 9789035134355
  • De man die nee zei (biografie Charles de Gaulle) 2012, uitgeverij Bert Bakker - Amsterdam, ISBN 9789035136601
  • La grande nation. Regards d'un historien Neerlandais sur l'histoire de France. (Voorwoord van P. Nora), Amsterdam, Prometheus, 2014, ISBN 9789035142824
  • Van toen en nu. Opinies en observaties over politiek, geschiedenis en cultuur. Amsterdam, Prometheus - Bert Bakker, 2014, ISBN 9789035140905
  • Scheffer, Renan, Psichari. Een Franse cultuur- en familiegeschiedenis, 1815-1914. Amsterdam, Prometheus, 2017, ISBN 9789044633849
  • Daverende dingen dezer dagen. Kritische kanttekeningen bij hedendaagse verschijnselen. Amsterdam, Prometheus, 2018. ISBN 9789044637298

Literatuur[bewerken | brontekst bewerken]

  • Willem Otterspeer, 'Inleiding. Henk Wesseling, draagbaar van zichzelf', in: W. Otterspeer (ed.), De draagbare Wesseling. Amsterdam: Prometheus, 2002. p. 9-26
  • Geertje Dekkers, "De keuze van Henk Wesseling", in: De Academische Boekengids, nr. 64, september 2007, p. 16-17
  • Daan Thoomes, Geschiedschrijving (boekbesprekingen van Een vredelievend volk en Een tachtiger. Een hommage aan H.L. Wesseling, 2009 en 2017),[1]
  • Willem Otterspeer, 'Inleiding. De kunst om de kunst te verbergen. Een terugblik op Henk Wesseling', in: Verzamelen, nadenken, opschrijven: een keuze uit het werk van H.L. Wesseling / samengesteld door Willem Otterspeer. Amsterdam: Prometheus, 2020 ISBN 9789044643916

Externe links[bewerken | brontekst bewerken]