Karel IX van Frankrijk

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Karel IX
1550-1574
Karel IX van Frankrijk.jpg
Hertog van Orléans
Periode 1550-1560
Voorganger Lodewijk III
Opvolger Hendrik Alexander
Koning van Frankrijk
Periode 1560-1574
Voorganger Frans II
Opvolger Hendrik III
Vader Hendrik II van Frankrijk
Moeder Catharina de' Medici

Karel IX (Saint-Germain-en-Laye, 27 juni 1550Vincennes, 30 mei 1574) was koning van Frankrijk van 1560 tot aan zijn dood.

Familie[bewerken]

Hij was de tweede zoon van Hendrik II en Catharina de' Medici. Hij volgde zijn ziekelijke broer Frans II op, werd daartoe in 1563 meerderjarig verklaard, maar bleef tot 1570 onder het regentschap van zijn moeder. Hij trouwde in datzelfde jaar met Elisabeth van Habsburg, de dochter van keizer Maximiliaan II. Hun enige dochtertje Maria Elisabeth (of Maria-Isabella) overleed op 2 april 1578, op 5-jarige leeftijd. Karel was de twaalfde koning uit het huis Valois, de vijfde van de Valois-Orléans tak en de vierde uit de Valois-Orléans-Angoulême tak.

Bij zijn maîtresse Marie Touchet had hij wel een bastaardzoon, Karel (28 april 1573), die later de titel 'graaf van Auvergne' en daarna 'hertog van Angoulême' verkreeg.

Regering[bewerken]

Na jaren van spanningen vond het Bloedbad van Wassy-sur-Blaise plaats in 1562 en brak er oorlog tussen de protestanten en katholieken uit. Na meerdere vredespogingen, besloot Karel in 1572 zijn zus Margaretha van Valois uit te huwelijken aan Hendrik van Navarra (de toekomstige Franse koning), een belangrijke protestantse edelman die in lijn van de troonopvolging stond, dit was een laatste poging van Karel om zijn onderdanen te verenigen. In zijn streven naar godsdienstvrede kwam hij onder de invloed van admiraal Gaspard de Coligny, die in de strijd tegen Spanje de mogelijkheid zag om een nieuwe nationale eenheid in Frankrijk te realiseren. Hij gaf zijn goedkeuring aan een hugenotenleger onder leiding van Jean de Hangest, heer van Genlis om het in Bergen belegerde calvinistische garnizoen van Lodewijk van Nassau te ontzetten; deze hugenoten werden evenwel vernietigend verslagen in de Slag bij Saint-Ghislain (juli 1572).[1] Toch dreef de clan de Guise, met de stille goedkeuring van de koningin-moeder, zijn toestemming voor de Bartholomeusnacht door, die hem tot zijn dood toe gewetensbezwaren zou bezorgen. Karel IX overleed op 23-jarige leeftijd aan tuberculose. Hij werd opgevolgd door zijn jongere broer Hendrik, hertog van Anjou.

Veel van Karel's beslissingen werden onder invloed van zijn moeder Catharina de' Medici gedaan, ze was een trouw katholiek, die in eerste instantie vrede zocht tussen de katholieke en protestanten, maar na de Bartholomeusnachtmoorden de vervolging van de protestantse hugenoten steunden. Karel overleed aan tubercolose op 23-jarige leeftijd.

Voorouders[bewerken]

Voorouders van Karel IX van Frankrijk (1550-1574)
Overgrootouders Karel van Angoulême (1459-1496)
∞ 1488
Louise van Savoye (1476-1531)
Lodewijk XII van Frankrijk (1462-1515)
∞ 1491
Anna van Bretagne (1477-1514)
Piero di Lorenzo de' Medici (1471-1503)
∞ 1488
Alfonsina Orsini (1472-1520)
Roberto Orsini (-)

Catherine San Severino (-)
Grootouders Frans I van Frankrijk (1494-1547)
∞ 1514
Claude van Frankrijk (1499-1523)
Lorenzo II de' Medici (1492-1519)
∞ 1518
Madeleine de La Tour d'Auvergne (1498-1519)
Ouders Hendrik II van Frankrijk (1519-1559)
∞ 1533
Catharina de' Medici (1519-1589)
  1. Questier, Michael, Dynastic Politics and the British Reformations, 1558-1630. Oxford University Press, Oxford (2019), p. 96. ISBN 9780192560834. Geraadpleegd op 12 november 2019.