Jan II van Frankrijk

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Jump to search
Jan II de Goede
1319-1364
JeanIIdFrance.jpg
Koning van Frankrijk
Periode 1350-1364
Voorganger Filips VI
Opvolger Karel V
Hertog van Bourgondië
Periode 1361-1363
Voorganger Filips I
Opvolger Filips de Stoute
Graaf van Auvergne
Periode 1350-1360 (samen met Johanna I)
Voorganger Johanna I
Opvolger Filips van Rouvres
Vader Filips VI van Frankrijk
Moeder Johanna van Bourgondië

Jan II de Goede (Château de Gué-de-Maulin, 16 april 1319Londen, 8 april 1364) was koning van Frankrijk van 1350 tot 1364. Hij werd, zoals de meeste Franse koningen, gekroond in de kathedraal van Reims. Hij was de zoon van Filips VI van Valois en Johanna van Bourgondië.

Jan II was onder zijn tijdgenoten in aanzien omdat hij zich zozeer met de erecode van de ridderlijkheid vereenzelvigde. Tegelijkertijd was hij een volkomen onbekwaam legeraanvoerder, bestuurder en politicus. Zijn regering is dan ook rampzalig verlopen[1].

Biografie[bewerken]

De Zwarte Dood had de Honderdjarige Oorlog tot een voorlopige wapenstilstand gedwongen. Jan II had niet enkel te maken met Eduard III van Engeland als tegenkandidaat voor de Franse troon, maar ook met Karel II van Navarra, kleinzoon van Lodewijk X van Frankrijk. Eduard en Karel hadden een complot gesmeed, indien ze Jan II van de troon konden stoten, ze Frankrijk onder elkaar zouden verdelen.

In 1354 werd de connétable van Frankrijk Charles de La Cerda vermoord. Jan II liet daarop Karel II gevangennemen. Reactie bleef niet uit, Eduard stuurde zijn zoon de Zwarte Prins richting Frankrijk. In 1356 leed koning Jan een zware nederlaag tegen de Engelsen, waarbij hij samen met één aartsbisschop, dertien graven, vijf burggraven, 21 baronnen en 2000 ridders en schildknapen en zijn jongste zoon Filips de Stoute werden krijgsgevangen gemaakt. De Engelsen waren bereid hem in vrijheid te stellen tegen een gigantische losprijs van drie miljoen franken.

In Frankrijk braken er opstanden uit, de Jacquerie. Eduard verhoogde de druk en ondersteunde de Grandes Compagnies, groepen plunderaars.

Bij de Vrede van Brétigny in 1360 werd koning Jan vrijgelaten. Hij keerde naar Frankrijk terug om het geld te verzamelen, zijn zonen Lodewijk I van Anjou en Jan van Berry samen met 40 andere edelen namen zijn plaats als gijzelaars in. Jan bedacht allerlei middelen om zijn losgeld bijeen te kunnen schrapen. Zo liet hij zijn jongste dochter Isabella huwen met Gian Galeazzo Visconti, de zoon van Galeazzo II Visconti, de Heer van Milaan. Dit was eigenlijk een schande voor het koningshuis, omdat een vrouw van hoge adel zou gaan trouwen met iemand van de burgerij. Door dit huwelijk zou echter wel veel geld beschikbaar komen voor het losgeld van Jan.

Enige tijd later ontsnapte Lodewijk I van Anjou uit de Engelse handen. Zijn vader zou dit eerloos gedrag hebben gevonden en begaf zich in januari 1364 zelf weer als gijzelaar naar Engeland. Enkele maanden daarop overleed hij in Londen.

De reden van Jans terugkeer in gevangenschap is onbekend. Misschien was de koning tot het inzicht gekomen dat hij niet opgewassen was tegen zijn taak (voordien was toevoeging van de Provence aan zijn rijk mislukt en ook een kruistocht die hij wilde beginnen ging niet door) en koos hij daarom voor de passiviteit van zijn (luxe) gevangenschap. Dit was in januari 1364. In april van hetzelfde jaar overleed hij.

Kinderen[bewerken]

Jan huwde tweemaal, eerst te Melun op 28 juli 1332 als 13-jarige met de 16-jarige Bonne van Luxemburg (1315 - Maubuisson, 1349), dochter van graaf Jan de Blinde van Luxemburg, koning van Bohemen. Uit dit huwelijk werden elf kinderen geboren:

  1. Blanche van Frankrijk (1336-1336)
  2. Karel V de Wijze (Vincennes, 21 januari 1337 - 6 september 1380)
  3. Catharina van Frankrijk (geboren 1338, jong gestorven)
  4. Lodewijk I van Anjou (23 juli 1339 – 20 september 1384), tegenkoning van Napels
  5. Jan van Berry (Vincennes, 1340 - Château de Nesles, 1416), hertog van Berry en Auvergne
  6. Filips de Stoute (Pontoise, 15 januari 1342 - Halle bij Brussel, 27 april 1404), hertog van Bourgondië
  7. Johanna van Frankrijk (Châteauneuf-sur-Loire, 1343 - Evreux, 1373); zij huwde 1) (Vincennes 1347) Hendrik van Brabant, hertog van Limburg; 2) (Viviers-en-Brie) Karel II van Navarra (gestorven 1387)
  8. Maria van Frankrijk (St.Germain-en-Laye, 1344 - 1404, begraven te Bar-le-Duc); huwde in 1364 Robert I van Bar (gestorven 1411)
  9. Agnes van Frankrijk (1345 - Oaris 1349)
  10. Margaretha van Frankrijk (Le Louvre 1347 - Poissy 1352)
  11. Isabella van Frankrijk (Bois-de-Vincennes 1348 - Pavia 1372, aldaar begraven); huwde in 1360 met Gian Galeazzo Visconti, hertog van Milaan (gestorven 1402)

Na de dood van zijn eerste vrouw huwde hij te Nanterre in 1350 Johanna I van Auvergne (1326 - Château d'Argily, 1360), gravin van Auvergne en Boulogne, weduwe van Filips van Bourgondië. Uit dit huwelijk werden twee dochters, Blanche en Catherine, en een zoon geboren, die alle drie jong stierven.

Voorouders[bewerken]

De voorouders van Jan II van Frankrijk
Jan II van Frankrijk
Vader:
Filips VI van Frankrijk
Grootvader:
Karel van Valois
Overgrootvader:
Filips III van Frankrijk
Overgrootmoeder:
Isabella van Aragón
Grootmoeder:
Margaretha van Anjou
Overgrootvader:
Karel II van Napels
Overgrootmoeder:
Maria van Hongarije
Moeder:
Johanna van Bourgondië
Grootvader:
Robert II van Bourgondië
Overgrootvader:
Hugo IV van Bourgondië
Overgrootmoeder:
Yolande van Dreux
Grootmoeder:
Agnes Capet
Overgrootvader:
Lodewijk IX van Frankrijk
Overgrootmoeder:
Margaretha van Provence

Zie ook[bewerken]

Voetnoten[bewerken]

  1. Het oordeel van Barbara Tuchman in "The calamitous 14th. century".