Mozes en Aäronkerk

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Mozes en Aäronkerk
De Mozes en Aäronkerk aan het Waterlooplein.
De Mozes en Aäronkerk aan het Waterlooplein.
Plaats Amsterdam
Gebouwd in 1837-1841
Gewijd aan Antonius van Padua
Monumentale status Rijksmonument
Monumentnummer  6305
Architectuur
Architect(en) Tieleman Franciscus Suys
Bouwmateriaal Baksteen, Bentheimer zandsteen
Stijlperiode Neoklassiek met barok interieur.
Toren 2
Titelkerk
Bisdom Haarlem-Amsterdam
Afbeeldingen
De Breestraat (nu Jodenbreestraat) in Amsterdam in 1625. De grijze rechthoek geeft de locatie aan van de huidige Mozes en Aaronkerk. De Vloonburch Steech heet nu Houtkopersdwarsstraat. Het Noorden ligt rechts-onder.
De Breestraat (nu Jodenbreestraat) in Amsterdam in 1625. De grijze rechthoek geeft de locatie aan van de huidige Mozes en Aaronkerk. De Vloonburch Steech heet nu Houtkopersdwarsstraat. Het Noorden ligt rechts-onder.
Polygoonjournaal maart 1974
Portaal  Portaalicoon   Christendom

De Mozes en Aäronkerk, officieel gewijd aan de heilige Antonius van Padua, is een rooms-katholieke kerk aan het Waterlooplein te Amsterdam.

Bouw[bewerken]

De kerk is ontstaan uit een schuilkerk. Deze werd bediend door paters franciscanen en was vanaf 1641 gevestigd aan de achterkant van de huidige kerk in het huis "Moyses" aan de Jodenbreestraat, waar een beeld van Mozes aan de gevel hing. In 1682 werd ook het aangrenzende huis "Aäron" (Aäron) aangekocht door dr. Johannes de Vroom, een medicus uit Breda, evenals het achterliggende huis aan de Houtgracht,[1] Ook in 1682 kocht een tussenpersoon nog een belendend pand in eigendom van David Torres.[2] Johannes de Vroom kocht ook die twee panden in 1690.[3] Intussen was men al begonnen met de uitbreiding van de kerk, nog voordat de koop rond was en er toestemming was verkregen van het stadsbestuur.[4] De kerk werd in 1759 verfraaid, zowel van binnen als van buiten.

Het huidige gebouw verrees als Waterstaatskerk tussen 1837 en 1841 naar ontwerp van Tieleman Franciscus Suys (1783-1861) in de stijl van het neoclassicisme. Het rechthoekige kerkgebouw is een driebeukige hallenkerk met Korinthische zuilen. De voorgevel is van Bentheimer zandsteen en heeft vier Ionische zuilen in een hoog tempelportiek. Het beeld daarboven stelt de zegenende Christus voor. Twee flankerende beelden, links en rechts, zijn er niet meer. Aan de voorzijde staan twee opengewerkte getrapte torens van hout. Op elk van beide stond een beeld dat inmiddels ook verdwenen is. (Zie hieronder de ansichtkaart uit 1902.) Alle beelden waren vervaardigd door de Antwerpse beeldhouwer Jan Baptist de Cuyper (1807-1852). Ook de achtergevel is van zandsteen; deze is afgewerkt met een fronton. In de bakstenen zijgevels bevinden zich grote rondboogvensters.

Interieur[bewerken]

Het barokke hoofdaltaar uit circa 1700 is afkomstig uit de oude schuilkerk en bevat een schilderstuk van Jacob de Wit. Suys ontwierp in dezelfde trant de zijaltaren. Deze werden voorzien van twee 18e-eeuwse beelden en vier nieuwe, vervaardigd door De Cuyper.

Het kerkorgel, een Frans-romantisch ontwerp van Charles Marie Philbert uit 1869/71, is gebouwd door P.J. Adema en uitgebreid in 1887. Het heeft een zevendelige orgelkas, drie manualen, 41 registers en een vrij pedaal. Vooraanstaande Franse organisten als Charles-Marie Widor en Camille Saint-Saëns kwamen het bespelen. In 1994 kwam een volledige restauratie gereed door de orgelbouwers Flentrop.

Omgeving[bewerken]

Het schilderij (zie onderaan links) toont de situatie in 1880. De gracht vooraan is de Leprozengracht en de gracht die vanaf links voorlangs de kerk loopt is de Houtgracht. Deze beide grachten werden in 1882 gedempt, waardoor het Waterlooplein ontstond.

Functie[bewerken]

Vanaf 1980 was de kerk niet meer als godshuis in gebruik. In het gebouw werden culturele bijeenkomsten gehouden. In juli 2014 kondigde bisschop Jos Punt van het bisdom Haarlem-Amsterdam aan dat de kerk zou worden hersteld als katholieke kerk. Sinds 28 september van dat jaar worden er weer kerkdiensten gehouden door de Gemeenschap Sant'Egidio.[5]

Externe link[bewerken]