Niue

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Niue
Vlag van Niue Coat of Arms of Niue.jpg
(Details) (Details)
Niue
Basisgegevens
Officiële landstaal Niuees, Engels
Hoofdstad Alofi
Regeringsvorm Vrije associatie met Nieuw-Zeeland
Staatshoofd Elizabeth II van het Verenigd Koninkrijk
Regeringsleider Toke Talagi (onafhankelijk)
Oppervlakte 260 km² [1]
Inwoners 1.625 (2006)[2]
1.229 (2013)[3] (4,7/km² (2013))
Overige
Volkslied Ko e Iki he Lagi
Munteenheid Nieuw-Zeelandse dollar (NZD)
UTC -11
Web | Code | Tel. .nu | NIU | 683
Topografie
Niue
Portaal  Portaalicoon   Landen & Volken

Niue (Niuees: Niuē) is een eiland, gelegen op het zuidelijk halfrond in de Grote Oceaan, in Polynesië, ongeveer 700 km ten oosten van Tonga en ten zuiden van Amerikaans-Samoa. Het eiland heeft een oppervlakte van 260 km² en het hoogste punt is 65 meter. Het eiland is niet onafhankelijk, maar heeft een vrije band met Nieuw-Zeeland. Het eiland heeft een inwoneraantal van 1398 (2009), maar dat aantal neemt snel af. De huidige premier is de onafhankelijke Toke Talagi; de hoofdstad is Alofi, dat 581 inwoners telt (2006).

Niue is een van de grootste koraalatollen ter wereld. Het terrein bestaat uit een centraal kalkstenen plateau met steile klippen rond de kust. Op het eiland komt naast de mens slechts één zoogdier voor, de Tongavleerhond (Pteropus tonganus).

Geschiedenis[bewerken]

Branding bij Avatele
Kustlandschap

De eerste mensen op Niue waren Polynesische zeelui die oorspronkelijk afkomstig waren van Tonga. Zij kwamen daar aan rond het jaar 900. Later, rond 1440, kwamen er nog mensen aan in Niue; zij waren afkomstig van Samoa.

Tot het begin van de 18e eeuw had Niue geen nationale regering of nationale leider. In deze tijd waren vooral de hoofden van de rijkere families die allen zeggenschap hadden over verschillende delen van het eiland, en dus over een bepaald deel van de populatie van Niue. Rond 1700 werd het idee van een monarchie geïntroduceerd in Niue, zoals dit ook in Tonga en Samoa het geval was. Vanaf dat moment werd het eiland bestuurd door putu-iki (koningen). De eerste was Puni-mata. De eerste christelijke koning van Niue was Tui-toga, die regeerde van 1875 tot 1887.

De Britse kapitein James Cook was de eerste Europeaan die ooit het eiland Niue te zien kreeg. Hij slaagde er echter niet in om er aan land te gaan wegens felle tegenkanting van de lokale bevolking. De reden waarom de bevolking hen niet aan land liet, zou volgens sommige bronnen de schrik voor insleep van vreemde ziekten zijn. Cook gaf het eiland wel een naam: Savage Island.

Christelijke missionarissen, afkomstig van de London Missionary Society, bekeerden de meeste inwoners van Niue rond 1846. In het jaar 1887 schreef toenmalige koning Fataaiki aan Victoria van het Verenigd Koninkrijk een verzoek om Niue onder Britse bescherming te plaatsen, maar zijn verzoek werd afgeketst. In 1900 werd het eiland, ten gevolge van verscheidene nieuwe verzoeken, dan toch een Brits protectoraat. Het daaropvolgende jaar, in 1901, werd het eiland geannexeerd door Nieuw-Zeeland. Ook de Cookeilanden behoorden op dat moment aan Nieuw-Zeeland toe, maar gezien de grote verschillen in cultuur en taal tussen de inwoners van Niue enerzijds, en die van de Cookeilanden anderzijds, werden deze eilanden administratief volledig gescheiden van elkaar behandeld.

150 mannen uit Niue, ongeveer 4% van de toenmalige populatie, vochten tijdens de Eerste Wereldoorlog mee aan de zijde van Nieuw-Zeeland.

Niue verwierf zijn zelfstandigheid in 1974 in vrije associatie met Nieuw-Zeeland, dat verantwoordelijk bleef voor de militaire en buitenlandse zaken van het eiland. Officieel kon Niue al in het jaar 1965 deze zelfstandigheid verkregen hebben, samen met de Cookeilanden, maar het eiland vroeg hiervoor 10 jaar uitstel.

In januari 2004 werd Niue getroffen door een verwoestende orkaan, Heta, die 2 inwoners doodde en 200 van de 1600 inwoners van het eiland dakloos maakte. Toen een deel van de bevolking daarna besloot om Niue niet te heropbouwen, vond de Nieuw-Zeelandse minister van Buitenlandse Zaken Phil Goff dat de zelfstandigheid van het eiland ter discussie moest worden gesteld. Niet lang daarna werd door de Niueaanse premier Young Vivian het voorstel van Nieuw-Zeeland verworpen om de zelfstandigheid te herzien. De populatie van het eiland daalt geleidelijk. In 1966 waren er nog 5200 inwoners, in 2000 waren dat er 2100 en in 2009 nog slechts 1400. De meeste mensen migreren naar Nieuw-Zeeland. Door deze emigratie dreigen de basisvoorzieningen in gevaar te komen.

Bestuurlijke indeling[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie dorpen van Niue voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Niue is bestuurlijk ingedeeld in 14 dorpen, vergelijkbaar met gemeenten. Deze dorpen hebben een raad die zijn voorzitter verkiest en fungeren eveneens als kieskringen bij parlementsverkiezingen. Alofi is onderverdeeld in de dorpen Alofi North en Alofi South.

Economie[bewerken]

De economie is sterk afhankelijk van de Nieuw-Zeelandse overheid. De bevolking leeft grotendeels van zelfvoorzienende landbouw. Het klein beetje industrie dat er is bestaat uit de verwerking van passievruchten, limoenolie, honing en kokosroom. De verkoop van postzegels en toerisme is ook een bron van deviezen. Het geld dat in het buitenland wonende en werkende staatsburgers inbrengen, spekt de kas van Niue.

Dit eiland staat bekend om een afbeelding van Pikachu op de munten van $1 gedrukt te hebben.

Informatietechnologie[bewerken]

Op het eiland, dat aanvankelijk alleen over wat krakkemikkige telefoonlijntjes beschikte, begon begin de jaren negentig een BBS, het Savage Island Network.

Op initiatief van de Amerikaan Bill Semich werd in Boston in 1997 de non-profitorganisatie de Internet Users Society Niue opgericht. Deze exploiteert het topleveldomein .nu. Het domein is vooral in het Nederlandse taalgebied en in Zweden populair als domein voor hoofdpagina's. Met de verkregen winst uit deze exploitatie werd het BBS uitgebouwd tot internet voor alle eilandbewoners. In 2003 kregen alle inwoners gratis draadloze internettoegang. In augustus 2008 kregen alle schoolkinderen via de Amerikaanse niet-gouvernementele organisatie One Laptop Per Child (OLPC) een gratis XO-laptop. Niue was het eerste land ter wereld waar ieder kind een laptop kreeg.[4]

Vervoer[bewerken]

De Internationale Luchthaven Niue, de enige luchthaven op het eiland, wordt met een zaterdagvlucht van de Nieuw-Zeelandse nationale maatschappij Air New Zealand met haar draaischijf op de luchthaven van Nieuw-Zeelands grootste stad Auckland verbonden. Het is de enige maatschappij die lijnvluchten naar Niue uitvoert.

Op het eiland verbindt een ononderbroken en grotendeels geasfalteerde ringweg langs de kust alle dorpen; daarnaast zijn Lakepa en Liku via het centrum van het eiland direct met Alofi verbonden.

Externe links[bewerken]

Wikimedia Atlas Zie ook de Atlas van Niue op Wikimedia Commons.
Bronnen, noten en/of referenties