Nauru

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Republik Naoero
Republic of Nauru
Vlag van Nauru Vlag van Nauru
(Details) (Details)
Nauru
Basisgegevens
Officiële landstaal Engels, Nauruaans
Hoofdstad Geen, in de praktijk Yaren
Regeringsvorm Republiek
Staatshoofd Baron Waqa
Regeringsleider Ludwig Scotty
Religie Christendom, bahaïsme (9,22%)
Oppervlakte 21 km² [1] (-% water)
Inwoners 10.086 (2011)[2]
9.540 (2015)[3] (454,3/km² (2015))
Overige
Volkslied Nauru Bwiema
Munteenheid Australische dollar (AUD)
UTC +12
Nationale feestdag 31 januari
Web | Code | Tel. .nr | NRU | 674
Topografie
Nauru
Portaal  Portaalicoon   Landen & Volken
Satellietfoto van Nauru.
Duitse annexatie van Nauru in 1888

Nauru (Nauruaans: Naoero), officieel de Republiek Nauru, is een eiland en republiek in Micronesië en telt 9.540 (2015) inwoners (Nauruanen).

Met een oppervlakte van 21 km² (ongeveer half zo groot als het Waddeneiland Schiermonnikoog) is Nauru de kleinste republiek en de kleinste eilandstaat ter wereld en het kleinste land van Oceanië. Het land heeft geen hoofdstad, maar de regeringsgebouwen en internationale luchthaven bevinden zich in het zuidelijke district Yaren, dat 1100 inwoners telt. Nauru werd op 31 januari 1968 onafhankelijk van Australië.

Geografie en situering[bewerken]

Het eiland heeft een oppervlakte van 21 km² en is ongeveer ovaalvormig. Het ligt ten noordwesten van Tuvalu, ten noordoosten van de Salomonseilanden, en ten zuidwesten van Kiribati. Het land moet vrijwel alle voedingsmiddelen importeren omdat productie op het eiland niet goed mogelijk is. Het enige belangrijke exportproduct zijn fosfaten, die echter grotendeels uitgeput zijn. Er is een spoorlijn om de fosfaten af te voeren. Het hoogste punt van het land, Command Ridge, is 71 meter hoog.

Nauru telt 14 districten en verspreid over het eiland zijn er meer dan 14 kleine dorpjes. Bijna alle dorpjes op Nauru liggen aan de kust, behalve het dorp Buada, dat echter door de Buadalagune ook rond water ligt. Nauru heeft geen rivieren, maar er zijn wel diverse kleine kanalen. Het enige meertje is de lagune van Buada. Er zijn twee hotels in het land: het Menen Hotel is in Meneng en het OD-N-Aiwo Hotel ligt in Aiwo.

Geschiedenis[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Geschiedenis van Nauru voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Nauru werd oorspronkelijk bevolkt door Polynesische en Melanesische kolonisten. De eerste Europeaan die het eiland bezocht was de Engelse walvisvaarder John Fearn, in 1798. Nauru bleef zelfstandig, geregeerd door een koning (de bekendste was Auweyida), totdat het in 1888 door de Duitsers werd geannexeerd en deel werd van Duits-Nieuw-Guinea.

Na de Eerste Wereldoorlog werd Nauru lid van de volkenbond, in 1918 werd het links rijden ingevoerd en vanaf 1920 werd het beheerd door Australië. Van 26 augustus 1942 tot 13 september 1945 werd Nauru door Japan bezet. In 1947 werd een overeenkomst gesloten met de Verenigde Naties waarin werd bepaald dat Nauru in 1968 zelfstandig zou worden. De eerste president van het land was Hammer DeRoburt. Hij startte een politiek om de Nauruaanse cultuur te beschermen. Niet-Nauruanen werd verboden om zich op het eiland te vestigen, terwijl hij met de fosfaatinkomsten het eiland voor Nauruanen tot een luilekkerland maakte, opdat ze niet zouden emigreren.[4] Nauru is lid van het Gemenebest van Naties en werd lid van de Verenigde Naties in 1999.

In het begin van de twintigste eeuw startte het ontginnen van fosfaten op het eiland. Dit maakte in de loop der tijden Nauru steeds welvarender, tot het eiland het hoogste gemiddelde inkomen per hoofd van de bevolking had. Bewoners betaalden geen belastingen en werden voor medische verzorging gratis naar Australië gevlogen. Ieder gezin kreeg een deel van de fosfaatopbrengsten. In de jaren 80 en 90 bleek dat de fosfaatvoorraden niet onbeperkt waren. Grote delen van Nauru waren omgeploegd tot maanlandschap, en ten slotte moest zelfs de grond rondom de ambtswoning van de president eraan geloven.

De regering trachtte door middel van investeringen en een gunstig fiscaal beleid voorzieningen voor offshorevennootschappen te treffen. De investeringen bleken echter minder lucratief dan men had gehoopt, terwijl Nauru aan aanhoudende druk van de OESO blootstaat om het fiscale regime te herzien. Qua inkomen per hoofd van de bevolking neemt Nauru nu op de wereldranglijst een beduidend bescheidener plaats in.

Het eiland kwam wereldwijd in het nieuws toen het op 15 en 16 december 2009 als slechts vierde land de onafhankelijkheid van de afvallige Georgische regio's Abchazië en Zuid-Ossetië officieel erkende. Dit gebeurde op aandringen van Rusland, volgens veel berichten in ruil voor 50 miljoen Amerikaanse dollar aan steun.[5]

Politiek[bewerken]

Nauru is een republiek met aan het hoofd een president die ook de regeringsleider is. Het Parlement van Nauru telt 18 leden, vier leden die de Kieskring Ubenide vertegenwoordigen en twee leden voor elk van de overige zeven kieskringen. De president wordt door het parlement verkozen.

De huidige president van Nauru is Baron Waqa, die op 11 juni 2013 Sprent Dabwido opvolgde.[6]

Demografie[bewerken]

58% van de inwoners is Nauruaans, 26% overig Oceanisch, 8% Chinees en 8% Europeaan. De levensverwachting vanaf de geboorte is voor het mannelijke geslacht 59,2 jaar, tegenover 66,5 jaar voor het vrouwelijke geslacht. Deze relatief lage levensverwachtingen komen niet door armoede op het eiland, maar door de slechte levensgewoonten die veel Nauruanen hebben. Rond de 90% van de Nauruanen kampt met overgewicht en ongeveer 31% van de bevolking is diabetespatiënt.

Toerisme[bewerken]

Wat veel eilanden in Oceanië drijvend houdt, is het toerisme. Er zijn echter weinig betrouwbare statistieken over het toerisme op de eilanden van Oceanië te vinden. Ook voor Nauru is dit het geval. De NBS geeft geen data over de toerismeactiviteit op het eiland. Volgens de ESCAP is het aantal internationale bezoekers naar Nauru erg laag. Het wordt geschat op ongeveer 700 bezoekers per jaar, waarvan het grootste deel uit zakenlui bestaat.

De Nauruaanse overheid heeft een Cultuur en Toerisme-sectie opgericht binnen het Departement van Eilandsontwikkeling en -industrie (DIDI), maar het geniet niet van de status en verantwoordelijkheden dat een nationaal bureau voor toerisme heeft. Het huidige toerisme op Nauru draagt nauwelijks bij aan de economische ontwikkeling van het eiland. De toeristen naar Nauru zijn vooral "nieuwsgierigheidtoeristen", en dit soort toeristen besteedt het minimale. Nauru is verder lid van de South Pacific Tourism Organisation (SPTO), en van de Universiteit van de Zuidelijke Grote Oceaan (USP).

Natuurlijke en culturele attracties[bewerken]

Fosfaattrein op weg naar Aiwo

Bijna twee derde van de landoppervlakte in Nauru bestaat uit kraters, gevormd door de fosfaatindustrie. Dit is voor het toerisme niet aantrekkelijk. Er waren overheidsplannen om de omgeving enigszins aantrekkelijker te maken, deze zijn echter nooit uitgevoerd. De smalle en groene strook aan de kust zou eventueel toeristen aan kunnen trekken, evenals de mogelijkheid om te duiken en snorkelen tussen het koraal. In het water zijn een honderdtal verschillende tropische vissoorten te vinden. Er schijnen in Nauru 179 verschillende soorten planten en bomen te zijn, talloze soorten vlinders en motten, en het eiland wordt jaarlijks bezocht door honderden vogelsoorten. Nauru kent een paar mooie stranden, maar zwemmen kan door voorbij varende vrachtschepen gevaarlijk zijn. Diepzeevissen is ook een optie in Nauru, gezien de verscheidenheid aan vissoorten en bereikbaarheid van diepwater. Op het eiland kunnen er tevens verlaten mijnen worden bezocht.

De Nauruaanse cultuur is zo goed als verdwenen. Op het eiland is dan ook niet meer dan het minimale van de oorspronkelijke Nauruaanse cultuur op te merken. In Nauru is een nationaal museum, waar tevens traditionele ambachtsproducten worden verkocht. Ook kunnen toeristen in Nauru tijdens de (christelijke) feestdagen traditionele Nauruaanse dansvoorstellingen aanschouwen. In Nauru is, zoals het geval is op de meeste eilanden in Oceanië, een aantal wrakken van gevechtsvoertuigen en wapens uit de Tweede Wereldoorlog te bezichtigen. Dat kan in het Nauru Military Museum.

Bestuurlijke indeling[bewerken]

Districten[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Districten van Nauru voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Nauru is onderverdeeld in 14 districten. Elk district bevat een tot twee dorpen. Alle districten, uitgezonderd Buada, liggen aan de kust.

De districten zijn de volgende: Aiwo, Anabar, Anetan, Anibare, Baiti, Boe, Buada, Denigomodu, Ewa, Ijuw, Meneng, Nibok, Uaboe en Yaren

Kieskringen of kiesdistricten[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Kieskringen van Nauru voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Nauru is onderverdeeld in acht kieskringen. Dit zijn geen verdere onderverdelingen van districten, omgekeerd is het zo dat het ongebruikelijk is de districten naar kieskring in te delen. De onderverdeling in districten en die in kieskringen zijn dus weinig onderling afhankelijk, vergelijkbaar met de onderverdeling in zowel gewesten als gemeenschappen in België. Vijf van de kieskringen bestaan uit slechts een district.

Trivia[bewerken]

  • Het wordt afgeraden op Nauru te gaan wandelen als de zon al onder is, omdat veel eigenaren van honden hun dieren dan aanvalstrainingen geven.[bron?]
  • Op Nauru is een asielzoekerscentrum dat enige jaren gesloten is geweest, maar in 2012 weer werd heropend. Het peperdure centrum, dat door Australië wordt uitgebaat, heeft in het Australische parlement tot hoogoplopende discussies geleid. In november 2012 is het kamp bezocht door een delegatie van Amnesty International en deze heeft het beschreven als een ramp voor de mensenrechten.[7][8]

Nauru is voorts:

  • Buiten Europa het kleinste land ter wereld
  • Het enige land in Oceanië dat uit slechts één eiland bestaat
  • Het kleinste land zonder buurlanden, en dus de kleinste eilandstaat
  • De kleinste republiek
  • Het kleinste land met een (internationale) luchthaven
  • Het enige land met een nationaal voetbalelftal dat al zijn interlands heeft gewonnen (er is in de geschiedenis ook slechts één interland gespeeld)
  • Het enige land buiten Europa zonder hoofdstad
  • Het land met het hoogste percentage rokers
  • Het land met het hoogste percentage diabetici
  • Het land met het op één na hoogste percentage mensen lijdend aan obesitas, 71% van de bevolking en 94,5% van de volwassenen op Nauru lijdt aan overgewicht[9]
  • Het land met de hoogste werkloosheidsgraad (90% in 2004)
  • Het land met het hoogste aantal postkantoren per hoofd van de bevolking
  • Het land met het hoogste percentage aanhangers van het bahaigeloof
  • Het enige land naast Venezuela dat zowel Abchazië, Kosovo als Zuid-Ossetië erkent als onafhankelijke landen
  • Het land dat het hoogste aantal asielprocedures afhandelt voor een ander land (t.w. Australië), voor een bedrag van 1,7 miljard, wat in 2012 in een vermeerdering van het bnp met een factor 450 resulteerde
  • Het land met op de op twintig na grootste voorraad fosfaat (500 000 ton)

Zie ook[bewerken]

Landen en gebieden in Oceanië
Onafhankelijke landen: Australië · Fiji · Indonesië* · Kiribati · Marshalleilanden · Micronesia · Nauru · Nieuw-Zeeland · Oost-Timor** · Palau · Papoea-Nieuw-Guinea · Salomonseilanden · Samoa · Tonga · Tuvalu · Vanuatu
Andere gebieden in Oceanië: Amerikaans-Samoa · Cookeilanden · Frans-Polynesië · Guam · Hawaï · Nieuw-Caledonië · Niue · Noordelijke Marianen · Norfolk · Pitcairneilanden · Tokelau · Wallis en Futuna
Etnologische indeling: Melanesië · Micronesië · Polynesië

*: alleen wat betreft Molukken, Noord-Molukken, Papoea, West-Papoea en West-Timor **: afhankelijk van de definitie