Ooij (Berg en Dal)
Dorp in Nederland  | |||
|---|---|---|---|
  | |||
| Situering | |||
| Provincie |  Gelderland | ||
| Gemeente |  Berg en Dal | ||
| Coördinaten | 51° 51′ NB, 5° 55′ OL | ||
| Algemeen | |||
| Oppervlakte | 12,34[1] km² | ||
| - land | 9,99[1] km² | ||
| - water | 2,35[1] km² | ||
| Inwoners (2023-01-01) |
2.535[1] (254 inw./km²) | ||
| Woningvoorraad | 1.148 woningen[1] | ||
| Overig | |||
| Postcode | 6576 | ||
| Netnummer | 024 | ||
| Woonplaatscode | 2877 | ||
| Foto's | |||
 | |||
| |||
Ooij is een dorp in de gemeente Berg en Dal, in de Nederlandse provincie Gelderland. Het dorp ligt ten oosten van de stad Nijmegen in de Ooijpolder, die deel uitmaakt van nationaal natuurgebied de Gelderse Poort.
Onder het dorp Ooij vallen ook de buurtschappen De Vlietberg, Groenlanden en Tiengeboden
De omgeving van Ooij staat bekend om haar unieke natuur.[2] Oortjeshekken was jarenlang de thuishaven voor de uitzendingen van Midas Dekkers.
Geschiedenis
[bewerken | brontekst bewerken]In de Middeleeuwen was Kasteel De Ooij het middelpunt van de gelijknamige heerlijkheid waarvan tegenwoordig nog delen van de voorburcht met de helft van het knechtenhuis, het stalgebouw en een duiventoren aanwezig zijn. Het was een van de meest imponerende kastelen van Gelderland. In de loop van de 18e eeuw raakt het steeds meer in verval, mede door de steeds vaker voorkomende overstromingen. Het terrein van het kasteel is later voor de kleileverantie aan de steenfabrieken afgegraven, waardoor de gebouwen van de voorburcht op een verhoogd terrein lijken te staan. Dat complex heet tegenwoordig Kasteelsche Hof.
Tot 1 januari 1818 vormde Ooij samen met Persingen de gemeente Ooij en Persingen.
Tot en met 31 december 2014 was Ooij onderdeel van de gemeente Ubbergen. Op 1 januari 2015 ging deze gemeente, en daarmee dus ook het dorp Ooij, op in de fusiegemeente die gedurende het eerste jaar Groesbeek heette, en sinds 1 januari 2016 Berg en Dal.
Landschap en natuur
[bewerken | brontekst bewerken]De natuur rond Ooij wordt als uniek beschouwd vanwege de combinatie van dynamische rivieruiterwaarden, oude rivierarmen (zoals de Oude Waal, en een hoge biodiversiteit die hersteld is door samenwerking tussen boeren, natuurbeschermers en overheden.[3]
In 2010 zijn delen van de oude rivierarm Ooijse Graaf[4] (gelegen tussen Ooij en Leuth) afgegraven. De rietlanden hiervan waren in de loop van meerdere decennia sterk verland, wat leidde tot een dikke humuslaag aan de randen van het water. Mede daardoor was het oude riet veel ruiger geworden en groeiden er andere planten en bomen doorheen, zoals wilgen, windes en populieren. Door een deel van het oude riet aan te pakken, kwam er weer ruimte voor jong riet. Tevens zijn toen diverse wilgen en populieren afgezaagd. De terugkeer van het oude rietmoeras had een gunstige uitwerking op het vogelbestand in de Ooijse Graaf; moerasvogels als roerdomp, karekiet en slobeend keerden terug. [5]
Bezienswaardigheden
[bewerken | brontekst bewerken]- Ooij heeft 6 rijksmonumenten, zijnde de voormalige Hervormde kerk met toren op Hezelstraat 13, de 17e- of 18e-eeuwse boerderijen op nr. 18 en 20, de Kasteelsche Hof op nr. 24, en hoeve De Plak uit 1629 op Leuthsestraat 2.
- Het dorp telt 38 gemeentelijke monumenten.
- De voormalige Hervormde kerk (Hezelstraat 9-13) dateert oorspronkelijk uit ca. 1400. Het gebouw bestaat uit het in 1660 geheel verbouwde en van een driezijdige koorsluiting voorziene, in oorsprong rechthoekig gesloten koor der oude dorpskerk; het waarschijnlijk in dezelfde tijd met gebruikmaking van fragmenten van het gotische muurwerk tot pastorie verbouwde schip, en de uitwendige ongewijzigd gebleven toren, waarvan het benedengedeelte in 1860 tot kosterij is ingericht.
-De RK Sint-Hubertuskerk (Kerkdijk 24) dateert oorspronkelijk uit 1837 en is in 1906 vervangen door het huidige gebouw: een driebeukige neogotische pseudobasiliek, naar ontwerp van Caspar Franssen (1860-1932).
- Er is een oorlogsmonument bij de RK kerk.
Zie ook
[bewerken | brontekst bewerken]- 1 2 3 4 5 Tabel: Bevolking; maandcijfers per gemeente en overige regionale indelingen, 1 januari 2023, Centraal Bureau voor de Statistiek, Voorburg/Heerlen
- ↑ https://www.gld.nl/nieuws/7912806/alleen-in-de-ooijpolder-gaat-het-goed-met-de-natuur
- ↑ https://duurzame-ooijpolder.nl/panorama-ooijpolder-2030.html
- ↑ https://www.k3delta.nl/ooijsegraaf
- ↑ https://web.archive.org/web/20240522112758/https://www.plaatsengids.nl/ooij
· 
· 