Politie

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Een Duitse en Nederlandse politiewagen naast elkaar
Een Belgische politiewagen
Politieboot in de haven van Rotterdam

De politie is een overheidsdienst belast met de handhaving van openbare orde en veiligheid, het opsporen en onderzoeken van strafbare feiten, directe hulpverlening en het uitvoeren van aanhoudingen (zie ook: Sterke arm).

Nederland[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Politie in Nederland voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

In Europees Nederland is er een nationaal politiekorps dat bestaat uit een Landelijke Eenheid, tien Regionale Eenheden en drie ondersteunende diensten in de vorm van een Politiedienstencentrum, de Politieacademie en de Staf Korpsleiding. In Caribisch Nederland is er het Korps Politie Caribisch Nederland.

De politie staat tijdens het handhaven van de openbare orde en bij uitvoering van de hulpverleningstaak onder het gezag van de burgemeester of gezaghebber. Wanneer de politie strafbare feiten opspoort en onderzoekt, staat zij onder het gezag van de officier van justitie of de gezamenlijke procureur-generaal van Curaçao, Sint Maarten en Caribisch Nederland.

De Koninklijke Marechaussee, ressorterend onder het ministerie van Defensie, kan vanwege haar publiekelijke politietaken ook als politiekorps worden beschouwd.

België[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Politie in België voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

De Belgische politie is een geïntegreerde politie, gestructureerd op twee niveaus en staat onder het gezag van de minister van Binnenlandse Zaken en de minister van Justitie. De twee niveaus, een lokaal niveau bestaande uit 189 politiezones en bijgevolg evenveel korpsen (lokale politie) en een federaal niveau bestaande uit een korps voor gans België (federale politie), kunnen onafhankelijk van elkaar werken. Ze zijn echter complementair (de lokale politie doet de basispolitiezorg; de federale politie de gespecialiseerde en bovenlokale politiezorg, alsook ondersteuning) en werken nauw met elkaar samen.


De term 'geïntegreerde' politie slaat op het feit dat het politieapparaat bestaat uit verschillende korpsen die verschillende taken en overheden hebben, onafhankelijk van elkaar kunnen werken, maar evenwel elkaar aanvullen en een aantal belangrijke zaken gemeenschappelijk hebben. Zo is er zowel voor de lokale als voor de federale politie onder andere:

  • een gemeenschappelijk(e) uniform en huisstijl (logo, briefpapier, striping van de vervoersmiddelen, etc.);
  • een gemeenschappelijk statuut;
  • een gemeenschappelijke mobiliteitsprocedure die toelaat om vrij eenvoudig van werk te veranderen binnen en tussen de lokale politie en federale politie;
  • een gemeenschappelijke rekrutering, selectie en opleiding;
  • één nationaal veiligheidsplan.

Bijgevolg kan er dus geen sprake zijn van een 'eenheidspolitie' in België (wel in Nederland).


De lokale politie staat met haar 189 korpsen in voor de basispolitiezorg: zeven basisfunctionaliteiten waarmee de reguliere dienstverlening van de politie wordt verzekerd. Het is met deze politiezorg dat de burger het meest in contact komt. Die zeven basisfunctionaliteiten zijn:

  • wijkwerking,
  • onthaal,
  • interventie,
  • slachtofferbejegening,
  • lokale recherche,
  • genegotieerd beheer van de publieke ruimte (ruim begrip, waartoe onder andere ook 'handhaving en herstel van de openbare orde' hoort),
  • verkeer.

De lokale politie staat voor de rest ook nog in voor enkele opdrachten van federale aard: het leveren van een bepaalde capaciteit aan personeel (gehypothekeerde capaciteit, HYCAP) als versterking voor andere lokale korpsen, het overbrengen en/of voorleiden van bepaalde gedetineerden voor het gerecht, etc.


Het korps van de federale politie staat in voor de bovenlokale en gespecialiseerde politiezorg: opdrachten en operaties die de grenzen van politiezones overstijgen en/of die een specifieke kennis en vaardigheid vergen. Voorbeelden daarvan zijn onder andere: onderzoek naar witteboord-criminaliteit, onderzoeken naar ernstige/georganiseerde misdrijven, sporenonderzoek bij allerlei verdachte toestanden en misdrijven, risicovolle beschermingsopdrachten, gespecialiseerde interventie-opdrachten, specialisatie in verband met ordehandhaving, politiezorg op speciale plaatsen zoals luchthavens en spoorwegdomeinen, etc. De federale politie levert naast deze gespecialiseerde hulp ook versterking aan de lokale politie door het leveren van personeel en materiële middelen (bv. sproeiwagens, gepantserde voertuigen, versperringen, etc.) tijdens evenementen zoals risicovolle voetbalwedstrijden, betogingen ... Een aantal zaken zoals onder andere de rekrutering, selectie en opleiding van politiepersoneel is ook in handen van de federale politie.


De voogdijministers zijn de minister van Binnenlandse Zaken (voor wat bestuurlijke, administratieve politie betreft) en de minister van Justitie (voor wat gerechtelijke politie betreft).

Het korps van de federale politie staat onder rechtstreeks toezicht van de beide voogdijministers. De 189 lokale politiekorpsen staan onder toezicht van de burgemeester (voor wat de politiezones betreft die uit één gemeente bestaan) of, wat de politiezones die uit meerdere gemeentes bestaan betreft, onder toezicht van een politiecollege (met daarin alle burgemeesters van de betrokken gemeenten).

Een korpschef staat in voor het dagelijks bestuur van een korps van de lokale politie, de commissaris-generaal voor het dagelijks bestuur van het federale politiekorps.

Bijnamen[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Lijst van bijnamen van de politie voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

In Nederland zijn er vele bijnamen voor politieagenten. Deze variëren van positief (Oom agent, de helpende hand, de sterke arm, (beste) kameraad) tot negatief (smeris, "Tuute", klabak, kip, juut, wout, platte pet, judas, popo, blauwe meetbuisjes, pit, kit, de joden). Veelal worden de negatieve benamingen door groepen jongeren of criminelen onderling gebruikt om elkaar te waarschuwen voor de politie. De politie als geheel wordt ook wel prinsemarij genoemd.

De bijnaam 'flik' kreeg een positieve bijklank dankzij de Vlaamse fictiereeks Flikken, waar het politiekorps van Gent voor het decor zorgde.

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]

Icoontje WikiWoordenboek Zoek politie op in het WikiWoordenboek.