Nederlandse krijgsmacht

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Nederlandse krijgsmacht
Nederlandse krijgsmacht
Land Koninkrijk der Nederlanden
Onderdeel van Ministerie van Defensie
Oprichting 1814
Leiding
Opperbevelhebber Nederlandse regering
Verantwoordelijke minister Onderscheidingsvlag Minister van Defensie (Nederland).svg Kajsa Ollongren
Commandant der Strijdkrachten Onderscheidingsvlag van de Commandant der Strijdkrachten 2005.svg Generaal Onno Eichelsheim
Slagkracht
Eenheden Koninklijke Marine Koninklijke Landmacht Koninklijke Luchtmacht Koninklijke Marechaussee
Troepensterkte* 41.543[1]
Aantal reserve* 6.634[1]
Minimumleeftijd 17 jaar
Aantal tanks* 18 geleased van Duitsland
Aantal pantservoertuigen* 813[2]
Aantal vliegtuigen* 133[2]
Aantal helikopters* 79[2]
Aantal schepen* 32

[3]

Uitgaven
Jaarbudget* € 13.528.696.000[4]
Procent van bbp* 1,5[5]
(*) Gegevens voor 2022
Defensie van Nederland
Flag of the Netherlands.svg
Instanties

Ministerie van Defensie
Nederlandse Krijgsmacht
Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst

Krijgsmachtdelen

Koninklijke Landmacht
Koninklijke Luchtmacht
Koninklijke Marine
Koninklijke Marechaussee

Interservice-organisaties

Defensie Ondersteuningscommando
Defensie Materieel Organisatie

Functies

Minister van Defensie
Commandant der Strijdkrachten
Inspecteur-generaal der Krijgsmacht

De Nederlandse krijgsmacht is de militaire organisatie van het Koninkrijk der Nederlanden. Het bestaan, de taken van en het gezag over de krijgsmacht zijn vastgelegd in Artikel 97 van de Nederlandse Grondwet:[6]

1. Ten behoeve van de verdediging en ter bescherming van de belangen van het Koninkrijk, alsmede ten behoeve van de handhaving en de bevordering van de internationale rechtsorde, is er een krijgsmacht.
2. De regering heeft het oppergezag over de krijgsmacht.

De krijgsmacht bestaat uit vier krijgsmachtdelen:

Organisatie[bewerken | brontekst bewerken]

Sinds 2005 zijn de vier krijgsmachtdelen geen zelfstandige organisaties met een eigen bevelhebber meer. De operationele eenheden van de Koninklijke Marine (KM), Koninklijke Landmacht (KL) en de Koninklijke Luchtmacht (KLu) zijn georganiseerd in drie operationele commando's (OPCO's) die als onderdeel van het Ministerie van Defensie direct onder bevel van de Commandant der Strijdkrachten (CDS) vallen:

Het vierde operationele commando, de Koninklijke Marechaussee (KMAR), is de militaire politie. De marechaussee valt vanwege de specifieke taakstelling doorgaans niet direct onder bevel van de CDS, maar rechtstreeks onder de secretaris-generaal van het Ministerie van Defensie.

Er bestaan binnen het koninkrijk ook nog kleine lokale militaire korpsen op Curaçao (de Curaçaose Militie) en op Aruba (de Arubaanse Militie). Deze opereren onder gezag van de Koninklijke Marine ter plaatse.

Commandanten[bewerken | brontekst bewerken]

Commandant der Strijdkrachten Benoemd Krijgsmachtdeel
Onno Eichelsheim Nl-luchtmacht-generaal.svg Generaal
Onno Eichelsheim
(geboren 1966)
15 april 2021 Royal Netherlands Air Force emblem.svg
Koninklijke Luchtmacht
(Gevechtshelikopters)
Plaatsvervangend Commandant der Strijdkrachten Benoemd Krijgsmachtdeel
Boudewijn Boots Nl-marine-vloot-vice-admiraal.svg Vice-admiraal
Boudewijn Boots
(geboren 1964)
8 maart 2021 Km-koninklijke-marine.svg
Koninklijke Marine
(Vloot)
Commandant Landstrijdkrachten Benoemd Krijgsmachtdeel
Martin Wijnen Nl-landmacht-luitenant generaal.svg Luitenant-generaal
Martin Wijnen
(geboren 1966)
28 augustus 2019 Kl-koninklijke-landmacht-4.svg
Koninklijke Landmacht
(Genie)
Commandant Zeestrijdkrachten Benoemd Krijgsmachtdeel
René Tas Nl-marine-vloot-vice-admiraal.svg Vice-admiraal
René Tas
(geboren 1964)
9 september 2021 Km-koninklijke-marine.svg
Koninklijke Marine
(Vloot)
Commandant Luchtstrijdkrachten Benoemd Krijgsmachtdeel
Dennis Luyt Nl-luchtmacht-luitenant generaal.svg Luitenant-generaal
Dennis Luyt
(geboren 1963)
10 juni 2016 Royal Netherlands Air Force emblem.svg
Koninklijke Luchtmacht
(Jachtvliegers)
Commandant Koninklijke Marechaussee Benoemd Krijgsmachtdeel
Hans Leijtens Nl-marechausee-luitenant generaal.svg Luitenant-generaal
Hans Leijtens
(geboren 1963)
2 september 2019 Embleem Koninklijke Marechaussee.svg
Koninklijke Marechaussee

Topfunctionarissen[bewerken | brontekst bewerken]

Hoofd van de Permanente Militaire Vertegenwoordiging van Nederland bij de NAVO en de EU Benoemd Krijgsmachtdeel
Michiel van der Laan Nl-landmacht-luitenant generaal.svg Luitenant-generaal
Michiel van der Laan
(geboren 1965)
1 juli 2019 Kl-koninklijke-landmacht-4.svg
Koninklijke Landmacht
(Huzaren)
Commandant Defensie Ondersteuningscommando Benoemd Krijgsmachtdeel
Mario Verbeek Nl-luchtmacht-luitenant generaal.svg Luitenant-generaal
Mario Verbeek
30 april 2019 Royal Netherlands Air Force emblem.svg
Koninklijke Luchtmacht
(Directie Materiele Instandhouding)
Inspecteur-generaal der Krijgsmacht Benoemd Krijgsmachtdeel
Frank van Sprang Nl-marine-vloot-schout schout bij nacht.svg Generaal-majoor
Frank van Sprang
(geboren 1962)
28 november 2019 Km-koninklijke-marine.svg
Koninklijke Marine
(Mariniers)
Directeur Defensie Materieel Organisatie Benoemd Krijgsmachtdeel
Arie Jan de Waard Nl-marine-vloot-vice-admiraal.svg Vice-admiraal
Arie Jan de Waard
17 december 2015 Km-koninklijke-marine.svg
Koninklijke Marine
(Technische Dienst)
Directeur Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst Benoemd Krijgsmachtdeel
Jan Swillens Nl-landmacht-generaal majoor.svg Generaal-majoor
Jan Swillens
13 juni 2019 Kl-koninklijke-landmacht-4.svg
Koninklijke Landmacht
(Korps Commandotroepen)
Commandant Netherlands Special Operations Command Benoemd Krijgsmachtdeel
Ron Smits Nl-landmacht-generaal majoor.svg Generaal-majoor
Ron Smits
8 juli 2021 Kl-koninklijke-landmacht-4.svg
Koninklijke Landmacht
(Regiment Infanterie Prins Johan Willem Friso)
Commandant Defensie Cyber Commando Benoemd Krijgsmachtdeel
René van den Berg Nl-landmacht-brigade generaal.svg Brigade-generaal
René van den Berg
1 december 2020 Kl-koninklijke-landmacht-4.svg
Koninklijke Landmacht
(Korps Commandotroepen)

Eenheidscommandanten[bewerken | brontekst bewerken]

Commando Landstrijdkrachten
Commandant 11 Luchtmobiele Brigade Benoemd Regiment
Cas Schreurs Nl-landmacht-brigade generaal.svg Brigade-generaal
Cas Schreurs
2 juni 2021 Baretembleem-Garde-Jagers.jpg
Garderegiment Grenadiers en Jagers (Jagers)
Commandant 13 Lichte Brigade Benoemd Regiment
Jan-Willem Maas Nl-landmacht-brigade generaal.svg Brigade-generaal
Jan-Willem Maas
28 maart 2019 Baretembleem Korps Veldartillerie.jpg
Korps Veldartillerie
Commandant 43 Gemechaniseerde Brigade Benoemd Regiment
Roland de Jong Nl-landmacht-brigade generaal.svg Brigade-generaal
Roland de Jong
29 mei 2019 Baretembleem-Prinses-Irene.jpg
Garderegiment Fuseliers Prinses Irene
Commandant Operationeel Ondersteuningscommando Land Benoemd Regiment
Joland Dubbeldam Nl-landmacht-brigade generaal.svg Brigade-generaal
Joland Dubbeldam
3 mei 2018 Baretembleem Korps Communicatie en Engagement Prinses Ariane.jpg
Korps Communicatie & Engagement 'Prinses Ariane'
Commandant Materieellogistiek Commando Benoemd Regiment
Ronald Rietbergen Nl-landmacht-brigade generaal.svg Brigade-generaal
Ronald Rietbergen
12 juli 2018 Baretembleem-TechnischeStaf.jpg
Regiment Technische Staf
Commandant Korps Commandotroepen Benoemd Regiment
Paul Janssen Nl-landmacht-kolonel.svg Kolonel
Paul Janssen
27 november 2020 Baretembleem-Commandos.jpg
Korps Commandotroepen
Commandant Opleidings- en Trainingscommando Benoemd Regiment
Frits van Dooren Nl-landmacht-brigade generaal.svg Brigade-generaal
Frits van Dooren
19 juni 2017 Baretembleem-Grenadiers.jpg
Garderegiment Grenadiers en Jagers
Commandant Korps Nationale Reserve Benoemd Regiment
Hans Berding Nl-landmacht-luitenant kolonel.svg Luitenant-kolonel
Hans Berding
24 september 2016 Baretembleem-Natres.jpg
Korps Nationale Reserve
Commandant Defensie Grondgebonden Luchtverdedigingscommando Benoemd Regiment
Jos Kuijpers Nl-landmacht-kolonel.svg Kolonel
Jos Kuijpers
12 maart 2020 Baretembleem Luchtdoelartillerie.jpg
Korps Luchtdoelartillerie
Commando Luchtstrijdkrachten
Commandant Defensie Helikopter Commando Benoemd
Nl-luchtmacht-commodore.svg Commodore
Robert Adang
5 september 2018
Commandant Vliegbasis Gilze-Rijen Benoemd
Nl-luchtmacht-commodore.svg Commodore
Robert Adang
5 september 2018
Commandant Vliegbasis Leeuwarden Benoemd
Nl-luchtmacht-kolonel.svg Kolonel
Henk Doorten
17 januari 2020
Commandant Vliegbasis Eindhoven Benoemd
Nl-luchtmacht-kolonel.svg Kolonel
Harold Boekholt
26 juni 2018
Commandant Vliegbasis Volkel Benoemd
Nl-luchtmacht-kolonel.svg Kolonel
Rob van den Heuvel
2 november 2016
Commandant Joint Meteorologische Groep Benoemd
Nl-luchtmacht-luitenant kolonel.svg Luitenant-kolonel
Douwe Minnema
Commandant Koninklijke Militaire School Luchtmacht Benoemd
Nl-luchtmacht-kolonel.svg Kolonel
Ben Kamstra
4 oktober 2017
Commandant Groep Luchtmacht Reserve Benoemd
Nl-luchtmacht-kolonel.svg Kolonel
Michel Brevink
6 maart 2020
Commandant Centrum voor Mens & Luchtvaart Benoemd
Nl-luchtmacht-kolonel.svg Kolonel
Johan de Jongh
18 april 2017
Commandant Air Operations Control Station Nieuw Milligen Benoemd
Nl-luchtmacht-kolonel.svg Kolonel
Marco Zeemeijer
27 juni 2018
Commandant Logistiek Centrum Woensdrecht Benoemd
Nl-luchtmacht-kolonel.svg Kolonel
Richard Laurijssen
30 augustus 2017
Commando Zeestrijdkrachten
Directeur Materiële Instandhouding Benoemd
Nl-marine-vloot-commandeur.svg Commandeur
Jan Willem Hartman
5 maart 2019
Directeur Personeel en Bedrijfsvoering Benoemd
Nl-marine-vloot-kapitein ter zee.svg Kapitein ter zee 30 augustus 2018
Directeur Operaties Benoemd
Jan Hut Nl-marine-vloot-commandeur.svg Brigadegeneraal der mariniers
Jan Hut
juni 2020
Commandant Netherlands Maritime Force Benoemd
Ad van de Sande Nl-marine-vloot-commandeur.svg Commandeur
Ad van de Sande
28 november 2019
Commandant der Zeemacht in het Caraibisch Gebied Benoemd
Frank Boots Nl-marine-vloot-commandeur.svg Brigadegeneraal der mariniers
Frank Boots
19 augustus 2020
Commandant Defensie Duikgroep Benoemd
Sander Kool Nl-marine-vloot-kapitein luitenant ter zee.svg Kapitein-luitenant ter zee
Sander Kool
19 mei 2021
Commandant van het Korps Mariniers Benoemd
Jan Hut Nl-marine-vloot-commandeur.svg Brigadegeneraal der mariniers
Jan Hut
11 december 2020
Groepscommandant Operationele Eenheden Korps Mariniers Benoemd
Rob de Wit Nl-marine-vloot-kapitein ter zee.svg Kolonel der mariniers
Rob de Wit
8 mei 2020
Groepscommandant Klein Bovenwater/Mijnendienst Benoemd
Nl-marine-vloot-kapitein ter zee.svg Kapitein ter zee
Eric Toebast
13 december 2017
Groepscommandant Onderzeedienst Benoemd
Nl-marine-vloot-kapitein ter zee.svg Kapitein ter zee
Herman de Groot
14 december 2016
Groepscommandant Marine Luchtvaartdienst Benoemd
Nl-marine-vloot-kapitein ter zee.svg Kapitein ter zee
Hans Veken
30 augustus 2018

Inzet[bewerken | brontekst bewerken]

Zie ook Lijst van oorlogen van Nederland

De veranderde situatie in de wereld heeft de afgelopen decennia grote invloed gehad op de Nederlandse krijgsmacht. Wereldwijde inzet was vanaf 1960 op beperkte schaal voorbehouden aan het Korps Mariniers, maar dit is totaal herzien. Sedert enige decennia worden Nederlandse militairen van alle krijgsmachtdelen uitgezonden in het kader van VN-, NAVO- of EU-operaties binnen maar ook buiten Europa. De grootste militaire inzet vindt anno 2015 plaats in brandhaarden in het Midden-Oosten en Afrika.

Recente deelname aan internationale missies

Land Missie
Vlag van Bosnië en Herzegovina Bosnië en Herzegovina UNPROFOR, IFOR, SFOR en EUFOR
Vlag van Kosovo Kosovo KFOR
Vlag van Noord-Macedonië Noord-Macedonië Task Force Harvest/Task Force Fox
Vlag van Irak Irak SFIR en Operatie Inherent Resolve
Vlag van Afghanistan Afghanistan ISAF, Politietrainingsmissie in Kunduz en Resolute Support
Vlag van Somalië Somalië Operatie Atalanta en Operatie Ocean Shield
Vlag van Libië Libië NAVO-interventie in Libië
Vlag van Mali Mali MINUSMA

Van dienstplichtig naar beroeps[bewerken | brontekst bewerken]

Het bestaan van militaire dienstplicht is vastgelegd in Artikel 98 van de Nederlandse Grondwet.[6] Doordat Nederland tussen van oudsher tandenontblotende landen als Groot-Brittannië, Frankrijk en Duitsland ligt, wilde het letterlijk buiten schot blijven. Het koos er daarom voor zichzelf neutraal op te stellen. Deze neutraliteitspolitiek werd sinds het midden van de negentiende eeuw toegepast. Zo raakte Nederland tijdens de Eerste Wereldoorlog niet betrokken bij de bloedige internationale strijd.

Dat vond men zo gunstig, dat men ook bij toekomstige internationale conflicten neutraal wilde blijven. De opbouw van het leger werd hierop afgestemd. In vredestijd bestond het uit een kleine kern van beroepspersoneel en een groepje dienstplichtigen. De dienstplichtigen waren maar tijdelijk in dienst. Gedurende een aantal maanden werden jongens, als ze achttien waren geworden, opgeleid tot soldaat.Bij een dreigende oorlog konden de al opgeleide dienstplichtigen worden gemobiliseerd. Hierdoor ontstond in korte tijd een grote troepenmacht.

In de jaren twintig van de 20e eeuw werd het Nederlandse leger nauwelijks gemoderniseerd. De regering vond het niet nodig: er was geen sprake van een oorlogsdreiging. Ook de Nederlandse bevolking zag niet graag geld en nieuw wapentuig naar het leger gaan. Men wilde politieke geschillen liever vreedzaam oplossen. Vanaf 1929 draaide de overheid de geldkraan steeds verder dicht. Er heerste een economische wereldcrisis en er moest op alle uitgaven worden bezuinigd.

Toen Hitler in 1933 aan de macht kwam, hield Nederland vast aan zijn neutraliteitspolitiek. Wel werd er vanaf 1935 weer geld in het leger geïnvesteerd. Door het te versterken hoopte de regering de Duitsers af te schrikken, waardoor de neutraliteit kan worden behouden. De Nederlandse legermacht was nog lang niet op sterkte toen in 1939 Engeland en Frankrijk Duitsland de oorlog verklaarden. Toen de Duitsers in 1940 Nederland binnenvielen, was - ondanks een betrekkelijk succesvolle Mobilisatie - de strijd snel beslist.

Na de Tweede Wereldoorlog werd er weer meer geld in het leger geïnvesteerd en werden dienstplichtigen net als voorheen opgeroepen, maar ook daar kwam een eind aan: sinds 1997 is de oproeping in werkelijke dienst opgeschort en de ten opzichte van vroeger sterk verkleinde krijgsmacht bestaat nu geheel uit beroepspersoneel met een sterkte van ongeveer 40.000 militairen. Een deel hiervan is niet binnen de krijgsmacht zelf werkzaam, maar vervult functies binnen andere defensieonderdelen en organisaties.[7]

Vrouwen bij de krijgsmacht[bewerken | brontekst bewerken]

In 1943 werd het eerste Vrouwen Hulpkorps opgericht, waarmee vrouwen ook rol kregen binnen de Koninklijke Landmacht. De intentie was niet dat vrouwen daadwerkelijk gingen vechten, maar wel dat zij een sociale en ondersteunende rol zouden gaan spelen.[8]

Bij de Marine werd in 1944 de Marine Vrouw Afdeling (MARVA) opgericht.[9]

Reservisten[bewerken | brontekst bewerken]

De Nederlandse krijgsmacht heeft ongeveer 7000 reservisten, die verdeeld zijn over de vier reservisteneenheden:[10]

  • de Koninklijke Marine Reserve (ca. 1500 personen) bestaat uit voormalige marinemilitairen,
  • het Korps Nationale Reserve (ca. 4500 personen) is toegankelijk voor zowel voormalige militairen als voor burgers,
  • de Groep Luchtmacht Reserve (ca. 700 personen) is toegankelijk voor zowel voormalige militairen als voor burgers,
  • de reservisten van de Koninklijke Marechaussee (300 personen) zijn voormalige opsporingsambtenaren van dat krijgsmachtdeel.

Open dagen[bewerken | brontekst bewerken]

Diverse onderdelen van de Nederlandse krijgsmacht houden open dagen, die zijn bedoeld om een breder publiek te laten kennismaken met de krijgsmacht. Naast het organiserende krijgsmachtdeel zijn ook andere onderdelen van defensie vertegenwoordigd.

Aanvankelijk hield elk van de drie krijgsmachtdelen ieder jaar een open dag. Vanwege bezuinigingen werd dit vanaf 2010 gereduceerd tot twee defensieonderdelen per jaar.

Zie ook[bewerken | brontekst bewerken]

Externe links[bewerken | brontekst bewerken]