Koninklijke Landmacht

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Koninklijke Landmacht
Embleem van de Koninklijke Landmacht
Embleem van de Koninklijke Landmacht
Oprichting 9 januari 1814
Land Vlag van Nederland Nederland
Organisatie Ministerie van Defensie
Onderdeel van Nederlandse krijgsmacht
Type Landmacht
Specialisatie levering van grondstrijdkrachten
Commandostructuur staf CLAS, brigade, regiment, bataljon, compagnie, peloton, groep
Aantal 15.340 militairen, 2.795 burgers, 3.794 reservisten (2019)
Garnizoen Kromhoutkazerne te Utrecht
Veldslagen Onder andere:
Slag bij Quatre-Bras
Slag bij Waterloo
Tiendaagse Veldtocht
Tweede Wereldoorlog
Politionele acties
Koreaoorlog
Libanonoorlog
Bosnische Burgeroorlog
Afghanistanoorlog
Slag bij Chora
Strijd tegen IS
Commandanten huidige:
Luitenant-generaal Martin Wijnen
Defensie van Nederland
Flag of the Netherlands.svg
Instanties

Ministerie van Defensie
Nederlandse Krijgsmacht
Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst

Krijgsmachtdelen

Koninklijke Landmacht
Koninklijke Luchtmacht
Koninklijke Marine
Koninklijke Marechaussee

Interservice-organisaties

Defensie Ondersteuningscommando
Defensie Materieel Organisatie

Functies

Minister van Defensie
Commandant der Strijdkrachten
Inspecteur-generaal der Krijgsmacht

De Koninklijke Landmacht is een onderdeel van de Nederlandse krijgsmacht, naast de Koninklijke Marine (KM), de Koninklijke Luchtmacht (KLu) en de Koninklijke Marechaussee (KMar).

Sinds 2005 zijn de krijgsmachtdelen geen zelfstandige organisaties meer. Alle operationele eenheden van de krijgsmachtdelen zijn sindsdien ondergebracht in drie operationele commando's (OPCO's). Dit zijn de Commando’s Land-, Lucht- en Zeestrijdkrachten (CLAS, CLSK en CZSK). Deze commando's vallen direct onder het bevel van de Commandant der Strijdkrachten (CDS). De operationele eenheden van de KL vallen als zodanig onder het Commando Landstrijdkrachten (CLAS) geleid door de Commandant Landstrijdkrachten (C-LAS). De benamingen Koninklijke Landmacht en Commando Landstrijdkrachten worden door elkaar gebruikt en staan veelal voor hetzelfde.

De Koninklijke Landmacht heeft in 2019 een personele sterkte van 21.929. Hiervan betreft het 15.340 militairen, 2.795 burgers en 3.794 reservisten.[1]

Geschiedenis[bewerken]

1568-1814[bewerken]

Ondanks dat de Koninklijke Landmacht het jaar 1814 als geboortejaar heeft bestempeld, zijn de origines van het krijgsmachtdeel rechtstreeks terug te leiden tot de oprichting van het Staatse leger van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, gedurende de beginjaren van de Tachtigjarige Oorlog. Onder leiding van stadhouder Willem van Oranje werd het Staatse Leger sterk geprofessionaliseerd. Zo werd de soldij verhoogd, militaire discipline aangescherpt en werden de compagnieën verkleind.[2] Deze professionalisering zette voort onder de kundige leiding van Maurits van Oranje en Willem Lodewijk van Nassau-Dillenburg. Het Staatse Leger groeide onder hun leiding, met roemruchte overwinningen als de Slag bij Nieuwpoort, uit tot een geduchte en zeer innovatieve krijgsmacht. Zo was een significante ontwikkeling de wijze waarop de troepen werden getraind; prins Maurits greep terug op de erfenis van de Oud-Grieks legers en liet zijn troepen eindeloos exerceren om zo de onderlinge samenwerking en de militaire effectiviteit te vergroten. Verder perfectioneerde prins Maurits, vaak in samenwerking met militair ingenieurs als Simon Stevin, tactieken omtrent het uitvoeren van belegeringen. Een andere innovatieve ontwikkeling van het Staatse Leger was dat de strijdkrachten ook gedurende vredestijd in dienst van het leger bleven en ook doorbetaald werden. Zo ontstond een van de eerste staande legers. Ook onder bevel van Frederik Hendrik van Oranje werden de succesvolle tactieken voor belegeringen voortgezet, bijvoorbeeld bij het Beleg van 's-Hertogenbosch.[3] In de 17e en 18e eeuw vocht het Staatse Leger onder meer in de Zweeds-Nederlandse Oorlog, de Hollandse Oorlog, de Negenjarige Oorlog, de Spaanse Successieoorlog, de Oostenrijkse Successieoorlog en de Franse revolutionaire en napoleontische oorlogen.

1814-1940[bewerken]

Na de landing van prins Willem Frederik van Oranje te Scheveningen in 1813, welke wordt gezien als de grondlegging van het Koninkrijk der Nederlanden, sloten verschillende milities en veteranen uit het Staatse leger van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden zich bij de prins aan. Op 9 januari 1814 werd door de prins - de latere Koning Willem I - de Staande Armée opgericht; op deze dag wordt sindsdien de verjaardag van de Koninklijke Landmacht gevierd. Tevens werd de uit dienstplichtigen bestaande Nationale Militie opgericht. Al snel zou het jonge leger slag moeten leveren. In 1814 hielden de latere Koning Willem II en zijn generaals, de Constant Rebecque en de Perponcher, ondanks een grote Franse overmacht stand tijdens de Slag bij Quatre-Bras. In 1815 droeg de landmacht in de Slag bij Waterloo, wederom onder leiding van de latere Koning Willem II, bij aan de definitieve val van Napoleon en het Franse Keizerrijk.

In 1830 werd het leger ingezet om de Belgische Opstand te onderdrukken. Na verschillende militaire successen gedurende de Tiendaagse Veldtocht in 1831, werd de landmacht door een dreigende interventie van Frankrijk alsnog gedwongen zich terug te trekken.

Na de Belgische afscheiding koos het Koninkrijk voor neutraliteit op het wereldtoneel. Wel werd naar aanleiding van het uitbreken van de Frans-Duitse Oorlog in 1870 en de Eerste Wereldoorlog in 1914 de landmacht meermaals gemobiliseerd.[4]

1940-1945[bewerken]

Na de Duitse aanval op Nederland in 1940 kon de neutraliteitspolitiek niet worden voortgezet en werd er strijd geleverd door de Nederlandse landmacht. Ondanks hevige tegenstand tegen de enorme Duitse overmacht, onder andere bij de Slag om de Afsluitdijk, de Slag om Den Haag en de Strijd om de Maasbruggen in Rotterdam, werd Nederland na het vernietigende bombardement op Rotterdam en de dreiging tot bombardement op Utrecht op 15 mei 1940 gedwongen tot capitulatie. Gedurende de Duitse bezetting werd de Koninklijke Landmacht ontbonden. Echter gaat marine-, landmacht- en luchtmachtpersoneel tijdens de oorlog door door met de strijd tegen Duitse bezettingsmacht. Zij doen dit vanaf vreemd grondgebied in geallieerd verband, zoals de Prinses Irene Brigade en No. 2 Dutch Troop (voorloper van het Korps Commandotroepen), of door middel van ondergrondse verzetsbewegingen. Ook leverden militairen van de Koninklijke Landmacht strijd tegen de Japanners tijdens oorlog in Nederlands-Indië.

1945-heden[bewerken]

Kort na de Tweede Wereldoorlog werd de landmacht georganiseerd in een legerkorps van 5 divisies, waarvan 1 paraat en 4 mobilisabel zouden worden. Later werd een aangepaste organisatie overwogen van 2 legerkorpsen, elk met één parate en één mobilisabele divisie.

Uiteindelijk kwam in de jaren 1960 een organisatie tot stand van één legerkorps (het 1e Legerkorps) met 2 parate (de 1e en de 4e divisie) en 1 mobilisabele (de 5e) divisie. De mobilisabele divisie bestond aanvankelijk overwegend uit infanterietroepen, maar werd begin jaren 1970 gemechaniseerd.

Naast het 1e Legerkorps kende de landmacht nog het Nationaal Territoriaal Commando (NTC), het Nationaal Logistiek Commando (NLC), het Geneeskundig Commando (GCKL), en het Commando Opleidingen (COKL) en het "Commando Verbindingen Koninklijke Landmacht" (CVKL).

De divisies van het legerkorps bestonden alle uit 1 pantser- en 2 pantserinfanteriebrigades. Op korpsniveau was er daarnaast nog de Legerkorps Artillerie, bestaande uit 3 veldartilleriegroepen en een luchtdoelartilleriegroep en 1 mobilisabele infanteriebrigade.

Het NTC telde 2 mobilisabele infanteriebrigades en enkele mobilisabele infanteriebataljons. En het Korps Nationale Reserve die per provincie vielen onder de PMC Provinciaal Militair Commandant. De organisatie van de landmacht stond in die periode geheel in het teken van de Koude Oorlog, reden waarom in de jaren 1950 en 1960 massaal gemechaniseerd en gepantserd werd. Eind jaren 1980 telde de landmacht 913 tanks, enkele duizenden stuks pantserinfanterievoertuigen en ruim 400 stuks gemechaniseerde artillerie.

De landmacht leunde in die periode zwaar op de dienstplicht. Zo'n 40.000 dienstplichtigen werden per jaar voor eerste oefening opgeroepen en nog eens ca. 10.000 voor herhalingsoefeningen. De parate sterkte bedroeg tot in de jaren 1980 ongeveer 65.000 personen en na mobilisatie werden dat er ruim 210.000.

De val van het IJzeren Gordijn in 1989 heeft voor de krijgsmacht als geheel, maar vooral voor de landmacht grote gevolgen gehad. De dienstplicht werd de facto afgeschaft,[5] de organisatie werd omgevormd naar een professioneel beroepsleger en veel overbodig materieel werd afgestoten.

Er werd een luchtmobiele brigade opgericht. De samenwerking met andere landen, met name met Duitsland, werd geïntensiveerd. Het Nederlandse 1e legerkorps werd opgeheven en in plaats daarvan werd samen met Duitsland een legerkorps gevormd, het 1(GE/NL)Corps, waaraan beide landen een divisie bijdroegen: Nederland de 1e divisie "7 december" en Duitsland de 7. Panzerdivision.

Begin 2004 werd ook de Nederlandse 1e divisie opgeheven en werd het legerkorpshoofdkwartier omgevormd tot een hoofdkwartier dat kan worden ingezet als "High Readiness Forces Headquarters" (HRFHQ), een snel inzetbare NAVO-strijdmacht op Legerkorpsniveau. Nederland levert een deel het personeel van het hoofdkwartier, een deel van het staf-ondersteuningsbataljon en een deel van het CIS-bataljon (Communicatie- en Informatiesystemen).

Inzetbaarheidsdoelstellingen[bewerken]

De inzetbaarheidsdoelstellingen omvatten de bescherming van het Koninkrijk en bondgenootschappelijke grondgebied, de bescherming en bevordering van internationale rechtsorde en stabiliteit en de ondersteuning van civiele autoriteiten bij nationale en internationale rechtshandhaving, rampenbestrijding en humanitaire hulp. Deze doelstellingen zijn vastgelegd in de jaarlijkse Rijksbegroting van het Ministerie van Defensie.[6]

Te leveren capaciteit[bewerken]

  • 1 Brigade combat team (kortdurend) bestaande uit de volgende inzetbare eenheden:
    • HQ: een Brigadehoofdkwartier inclusief (gevechts)ondersteuning
    • Battle groups: Eenheden van bataljonsomvang inclusief (gevechts)ondersteuning (zoals helikopters)
    • NSE: National Support Element voor logistieke ondersteuning van de inzet van het brigade combat team
    • MTF: Medical Treatment Facility voor medische ondersteuning van de inzet van het brigade combat team

OF:

  • 1 Battle group (langdurig) bestaande uit de volgende inzetbare eenheden:
    • Battle group staff: Bataljonshoofdkwartier inclusief (gevechts)ondersteuning
    • Manoeuvre compagnieën: Eenheden van compagniesomvang inclusief (gevechts)ondersteuning (zoals helikopters)
    • NSE: National Support Element voor logistieke ondersteuning van de inzet van het de battle group
    • MTF: Medical Treatment Facility voor medische ondersteuning van de inzet van de battle group
  • 1 Bataljon (kortdurend) en kleinere bijdragen (langdurig) bestaande uit de volgende inzetbare eenheden:
    • Battle group staff: Bataljonshoofdkwartier inclusief (gevechts)ondersteuning
    • Compagnieën: Eenheden van compagniesomvang inclusief (gevechts)ondersteuning (zoals helikopters)
    • NSE: National Support Element voor logistieke ondersteuning van de inzet van het bataljon
    • MTF: Medical Treatment Facility voor medische ondersteuning van de inzet van het bataljon
  • 1 HQ Brigade (langdurig): Brigadehoofdkwartier voor de aansturing van operaties inclusief (gevechts)ondersteuning

Permanent inzetbare capaciteit[bewerken]

  • KCT capaciteit t.b.v. Speciale Operaties (langdurig i.s.m. NLMARSOF): Permanent beschikbare snel inzetbare SOF bij internationale operaties en een multinationaal hoofdkwartier ter aansturing van SOF-operaties voor korte tijd
  • Permanente KCT capaciteit t.b.v. kortdurende Speciale Operaties: KCT-eenheid van compagniesomvang voor incidentele en onverwachte Speciale Operaties met een korte reactietijd inclusief (gevechts)ondersteuning
  • NLD/DEU Corps HQN: Nederlands deel van het Hoofdkwartier voor de aansturing van landoperaties als land component command of als corps hoofdkwartier.
  • HQ (Re)deployment Task Force (kortdurend): Hoofdkwartier voor de aansturing van (re)deployment inclusief (gevechts)ondersteuning
  • Air Defense task force (kortdurend):
    • Patriot Fire Unit: Patriot-luchtverdedigingseenheid inclusief (gevechts)ondersteuning
    • Army Ground Based Air Defence System (AGBADS): Grondgebonden luchtverdedigingseenheid inclusief (gevechts)ondersteuning
  • Permanente capaciteit t.b.v. nationale veiligheid en koninkrijkstaken:
    • Bataljons Korps Nationale Reserve: Eenheden van bataljonsomvang als NATRES inclusief (gevechts)ondersteuning
    • EODD-teams: Explosievenopruimingsteams inclusief ondersteuning
    • CBRN-response eenheid: Team voor reactie bij biologische, radiologische en nucleaire dreiging

Huidige organisatie[bewerken]

Sinds november 2005 is de Koninklijke Landmacht geen zelfstandige organisatie met een eigen bevelhebber meer. De operationele eenheden van de landmacht zijn toen opgegaan in het Commando Landstrijdkrachten (CLAS). CLAS is verantwoordelijk voor opleiding, gereedstelling, instandhouding en nazorg. De Commandant Landstrijdkrachten geeft leiding aan dit Commando Landstrijdkrachten. Sinds augustus 2019 is dit luitenant-generaal Martin Wijnen. De overige onderdelen van de landmacht zijn samengevoegd met soortgelijke onderdelen van marine en luchtmacht in twee ondersteunende defensieonderdelen: de Defensie Materieel Organisatie (DMO) en het Defensie Ondersteuningscommando (DOSCO). Het Commando Landstrijdkrachten is als operationeel commando van de Nederlandse krijgsmacht direct geplaatst onder de Commandant der Strijdkrachten.

Structuur[bewerken]

Het Commando Landstrijdkrachten bestaat anno 2020 uit de volgende eenheden:

Staf Commando Landstrijdkrachten embleem.svg Staf CLAS[bewerken]

De Staf van het Commando Landstrijdkrachten (CLAS) is gevestigd in de Kromhoutkazerne in Utrecht bestaande uit de directies: Training & Operatiën; Personeel & Organisatie en Materieel & Diensten.

11 Luchtmobiele Brigade embleem.svg 11 Luchtmobiele Brigade[bewerken]

Deze Brigade is een snel inzetbare lichte infanterie gevechtseenheid waarvan de militairen zich te voet of met lichte voertuigen op de grond, of met helikopters in de lucht verplaatsen. De brigade opereert vanuit de Oranjekazerne (Schaarsbergen) te Schaarsbergen, is ongeveer 4500 militairen sterk en bestaat uit de volgende eenheden:

  • 11 Stafcompagnie

Gevechtseenheden:[7]

Gevechtsondersteunende eenheden:[8]

Logistieke eenheden:[9]

  • 11 Bevoorradingscompagnie
  • 11 Geneeskundige compagnie

Reservisteneenheid:[10]

  • 20 Natresbataljon

13 Lichte Brigade embleem embleem.svg 13 Lichte Brigade[bewerken]

Dit is een lichte gemotoriseerde brigade die met pantservoertuigen over grotere afstanden snel inzetbaar is. De eenheid opereert vanuit de Generaal Majoor de Ruyter van Steveninckkazerne in Oirschot. De brigade kan worden ingezet voor gevechts- en vredesoperaties en inzet bij rampen en calamiteiten in Nederland en ter ondersteuning van gemeenten, politie of justitie of ceremoniële taken. De brigade telt circa 3000 militairen en bestaat uit de volgende eenheden:

  • 13 Stafcompagnie

Gevechtseenheden:[11]

Gevechtsondersteunende eenheden:[12]

Logistieke eenheden:[13]

  • 13 Geneeskundige Compagnie
  • 13 Herstelcompagnie

Reservisteneenheid:[14]

43 Gemechaniseerde Brigade embleem.svg 43 Gemechaniseerde Brigade[bewerken]

Deze Brigade opereert vanuit de Johannes Postkazerne in Havelte. Gepantserde voertuigen vormen de kern van deze gemechaniseerde brigade. Het infanterie gevechtsvoertuig CV90, de Leopard 2A6 tank en het verkenningsvoertuig Fennek vormen de ruggengraat waarmee de eenheid kan optreden in alle soorten terrein. De brigade van circa 3000 militairen bestaat uit:

  • 43 Stafcompagnie

Gevechtseenheden:[15]

Gevechtsondersteunende eenheden:[16]

Logistieke eenheden:[17]

  • 43 Geneeskundige Compagnie
  • 43 Herstelcompagnie

Reservisteneenheid:[18]

  • 10 Natresbataljon

Kl-korps-commandotroepen-kct.svg Korps Commandotroepen[bewerken]

Het KCT zijn de Special Forces van de Koninklijke Landmacht. De eenheid is gelegerd in de Engelbrecht van Nassaukazerne in Roosendaal, en bestaat uit:

  • Staf/verzorgingscompagnie
  • Opleidings/trainingscompagnie speciale operaties (OTCSO)
  • 103; 104; 105 en 108 Commandotroepencompagnie

Een commandotroepencompagnie bestaat uit verschillende commandoploegen. Een commandoploeg is gespecialiseerd in optreden in waterrijke gebieden, bergachtig terrein of parachutespringen. Een ploeg bestaat vaak uit 8 man (2 gewondenverzorgers, 2 sluipschutters, 2 springstof- en 2 communicatie specialisten).

1 (GE-NL) Corps.svg Eerste Duits-Nederlandse Legerkorps[bewerken]

Het Korps bevindt zich in Münster met nevenlocaties in Eibergen en Garderen. Het is een NAVO-hoofdkwartier met een sterkte van 400 militairen voor landoperaties aangestuurd door Duitsland en Nederland. Het moet in staat zijn om in een crisisgebied een internationale troepenmacht van ruim 50.000 militairen aan te sturen. Het korps kan zich binnen 20 dagen binnen of buiten het NAVO-gebied ontplooien en de eenheid bestaat uit:

  • Hoofdkwartier
  • GE/NL Staff Support Battalion
  • GE/NL Comms & Information Systems Battalion

Defensie Grondgebonden Luchtverdedigings Commando embleem.svg Defensie Grondgebonden Luchtverdedigingscommando[bewerken]

Dit joint commando beschermt vanaf de grond Nederlandse en bondgenootschappelijke vitale objecten, eenheden en gebieden tegen vliegtuigen, helikopters, kruisvluchtwapens en ballistische raketten. Het opereert vanuit de Luitenant-generaal Bestkazerne in Vredepeel. De eenheid bestaat uit ongeveer 900 land- en luchtmachtmilitairen ondergebracht in:

  • 800 Squadron (Luchtmacht) verzorgt communicatieapparatuur en logistieke ondersteuning.
  • 802 Squadron (Luchtmacht) levert het gehele Patriot-wapensysteem met de commandoposten.
  • 13 Luchtverdedigingsbatterij (Landmacht) beschikt over NASAMS, Fennek Stinger Weapon Platform en TRML-systemen.
  • Flugabwehrraketengruppe 61 Luftwaffe, een Duitse luchtdoelartilleriebatterij onder bevel van DGLC met 35mm kanonsystemen (MANTIS) en Stinger raketten (Wiesel 2 Ozelot).[19]
  • Opleidings- en Trainingsbatterij (Landmacht) verzorgt opleidingen en ondersteunt training voor (inter)nationale grondgebonden lucht- en raketverdedigingseenheden.

Operationeel Ondersteuningscommando Land embleem.svg Operationeel Ondersteunings Commando Land[bewerken]

Het OOCL bevindt zich te Apeldoorn in de Frank van Bijnenkazerne en de Koning Willem III-kazerne. Het commando beschikt over specialistische kennis op allerlei gebieden en levert steun aan krijgsmacht, particulieren en bedrijven. Met een sterkte van 6500 personen is het OOCL het grootste onderdeel van de landmacht. Ondergeschikte eenheden van dit commando zijn:

Materieel Logistiek Commando Land embleem.svg Materieellogistiek Commando Land[bewerken]

Het MatLogCo heeft zijn staf bij de Kromhoutkazerne in Utrecht. Het verzorgt het onderhoud en de instandhouding van alle grondgebonden systemen van de krijgsmacht en adviseert bij de aanschaf van nieuw materieel en het verbeteren van bestaande landsystemen. De sterkte is ca 1300 medewerkers. Het MatLogCo bestaat uit:

Opleidings- en Trainingscommando embleem.svg Opleidings- en Trainingscommando[bewerken]

Dit commando heeft het hoofdkwartier in de Bernhardkazerne te Amersfoort en opleidingscentra onder meer in Amersfoort, Eindhoven, Soesterberg en Vught. Het commando verzorgt de basisopleiding tot militair en diverse opleidingen en cursussen per vakgebied bij:

Korps Nationale Reserve embleem.svg Korps Nationale Reserve[bewerken]

De NATRES bewaakt en beveiligt het Nederlandse grondgebied en bestaat uit ongeveer 3000 deeltijdmilitairen. Reservisten zijn in vrijwel alle provincies te vinden, wonen in de buurt van hun kazerne en zijn dus snel beschikbaar. Zij worden ingezet voor algemene ondersteunende taken en bij calamiteiten. Het korps bestaat uit:

Reorganisaties[bewerken]

Bezuinigingen[bewerken]

De Landmacht heeft, evenals de andere krijgsmachtdelen, jarenlang een periode van reorganisaties en daarmee gepaard gaande opheffingen van eenheden of het ontstaan van nieuwe eenheden doorgemaakt. Enkele voorbeelden hiervan zijn:

  • Samenvoeging van de Explosieven Opruimings Diensten van CLAS, CLSK en CZSK de Duik en Demonteer Groep van CZSK tot Explosieven Opruimingsdienst Defensie (EOD) in 2009.
  • Samenvoeging van 103 ISTAR-bataljon met gelijkwaardige CLSK-, CZSK- en KMar-eenheden tot Joint ISTAR Commando (JISTARC), onder OOCL.
  • Oprichting van het Defensie Grondgebonden Luchtverdedigingscommando (DGLC) in 2012. Dit omvat grondgebonden luchtverdedigingseenheden van alle krijgsmachtdelen.
  • Inkrimping van het Korps Nationale Reserve tot 3 bataljons in 2012 met een sterkte van c.a 900 man per bataljon.
  • Oprichting van het VuursteunCommando in 2013. Dit omvat de voormalige korpsen Veldartillerie en Rijdende Artillerie. Hierin zijn mortiereenheden van 11 Luchtmobiele Brigade en het Korps Mariniers opgenomen. De verkleinde eenheid omvat 425 man.
  • Herziening logistieke capaciteit wegvervoer met een personeelsreductie van 250 personen. Samenvoeging van 100 en 200 Bevoorradings- en Transportbataljon en Defensie Verkeers- en Vervoersorganisatie-compagnie tot het Bevoorradings- en Transport Commando vanaf april 2015.[20]
  • Omvorming van 13 Gemechaniseerde Brigade tot lichte brigade (2015).
  • Omvorming bij het Joint ISTAR Commando (JISTARC) van 1 verkenningseskadron tot inlichtingen verkenningseskadron en opheffing van het 2e verkenningseskadron JISTARC (2015). De activiteiten worden voortgezet door een nieuw Brigade Verkenningseskadron van 11 Luchtmobiele Brigade. Hierdoor beschikken zowel 11 Luchtmobiele Brigade, 13 Lichte Brigade en 43 Gemechaniseerde Brigade over een 'eigen' verkenningseskadron.
NFP-Green

Investeringen[bewerken]

Als gevolg van de verslechterde internationale veiligheidssituatie wordt er sinds 2014, na jaren van enorme bezuinigingen, weer geïnvesteerd in defensie.[21] Sinds het begrotingsdieptepunt in 2014 is het defensiebudget tot 2018 met 25% gestegen.[22] Ook de Koninklijke Landmacht profiteert van de budgetverhoging. Veel uitgestelde investeringen kunnen worden gerealiseerd.

  • Voor 2020 is, na veelvuldig uitstel, de uitrol van nieuwe gevechtsuitrusting voorzien onder de projecten Verbeterd Operationeel Systeem Soldaat (VOSS) en het Defensie Operationeel Kleding Systeem (DOKS). De nieuwe gevechtsuitrusting bestaat uit onder meer vesten, rugzakken en ballistische bescherming. Deze uitrusting wordt uitgevoerd in het nieuwe, door TNO ontwikkelde camouflagepatroon Netherlands Fractal Pattern (NFP).
  • Eind 2020 zijn een tweede CBRN-verdedigingscompagnie, een CBRN-responseenheid en een multidisciplinaire trainingsfaciliteit ingericht.
  • De invoering van de nieuwe operationele Scania XT "Gryphus"-vrachtwagens.
  • De CV-90 en Fennek pantservoertuigen ondergaan een Midlife Update (MLU).
  • Legeringsgebouwen en kazernes worden vernieuwd.
  • Munitietekorten worden opgelost en bestaande munitievoorraden worden opgehoogd.
  • Met de (her)oprichting van de 41e Afdeling Artillerie van het VuursteunCommando beschikt de Landmacht weer over een specifieke eenheid voor de operationele inzet van vuursteun met pantserhouwitsers en 120mm-mortieren.

Voor 2020 is de begroting van de Koninklijke Landmacht vastgesteld op €1.520.832.000.

Materieel[bewerken]

Overzicht van het huidige materieel; soort en aantallen hoofduitrustingsstukken:

Voertuigen[bewerken]

Pantservoertuigen:

Voertuig Type Aantal Foto Opmerkingen
Leopard 2A6 Gevechtstank 18 Holland Leopard 2A6.jpg 18 exemplaren gemoderniseerd met Nederlandse communicatie- en informatiesystemen. Dit maakt digitale communicatie met Nederlandse eenheden mogelijk. Tanks ondergebracht in het Duitse 414 Tankbataljon (Duits: 414 Panzerbataillon), wat onderdeel is van 43 Gemechaniseerde Brigade dat onder bevel staat van 1 Panzerdivision.[23][24]
Leopard 1 Brugleggende tank 4 Panzerschnellbruecke Biber auf Brueckenleger.jpg Gedeeltelijk vervangen door 4x MLC70 brugleggers, met afstoting deel CV90's 6 tanks verkocht aan Estland. Worden vervangen door 8 Leopard 2 (Leguaan)-brugleggende tanks.
Leopard 2 (Leguaan) Brugleggende tank 0 Rollout Leopard 2 Leguaan DMO-5.jpg 8 Leopard 2-brugleggende tanks (Leguaan) aangekocht ter vervanging van de Leopard 1-brugleggende tanks en de 4 MLC70 brugleggers. Operationele instroom vanaf 2021 tot 2022.[25]
Leopard 2 (Buffel) Bergingstank 25 Allied Spirit I, Day Seven, Jan. 19, 2015 150119-A-WS244-291.jpg In mei 2019 contract getekend voor grondige modernisering van 4 van de 25 Buffel-bergingtanks.[26] Vanaf december 2019 worden ook de overige 21 Buffel-bergingtanks per direct gemoderniseerd.[27]
Leopard 2 (Kodiak) Geniedoorbraaksysteem 10 Kodiak breaktrough tank.jpg Sinds mei 2018 volledig operationeel.[28]
PzH2000NL Pantserhouwitser 57 Pantserhouwitser-2000nl-pzh2000.jpg Sinds 2019 6 extra exemplaren operationeel gemaakt met (her)oprichting 41e Afdeling Artillerie.[29] 24 exemplaren operationeel (4 batterijen van elk 6 PzH's) operationeel, 6 voor opleiding en overige 27 in materieelreserve. Sinds 2018 zijn de PzH's uitgerust met 155mm Excalibur PGM-precisiemunitie. Geplande Midlife Update (MLU) in 2022.[30]
Iveco Medium Tactical Vehicle (MTV) Pantserwagen 0 Iveco MTV.jpg December 2019 is het contract getekend voor de levering van 1275 Iveco MTV-pantserwagens. De MTV is een nieuw ontwerp, speciaal ontwikkeld conform de wensen van de Nederlandse krijgsmacht. Verder is in het contract met Iveco de aanschaf van 130 Remote Controlled Weapon Stations (RCWS) opgenomen. De MTV wordt aangeschaft in vier varianten; twee gevechtsvarianten (hardtop en softtop), een logistieke variant (pick-up), een gewondentransportvariant en een militaire politie variant voor de Koninklijke Marechaussee. Levering van de voertuigen begint in 2022 en moet in 2027 voltooid zijn.[31]
Fennek Pantserwagen 365 Fennek-highres.jpg 365 gepantserde lichte verkenningsvoertuigen in verschillende varianten. 144 Fennek LVB (licht verkennings- en bewakingvoertuig), 45 VWWRN (voorwaartse waarnemer-variant), 8 Fennek TACP (Tactical Aircontrol Party-variant), 63 Fennek AD (algemene dienst-variant), 39 Fennek MR (mortier-variant), 48 Fennek MRAT (Medium Range Anti Tank) en 18 Fennek SWP (Stinger Weapon Platform). Vanaf 2021 ondergaan de Fenneks een Midlife Update.[32]
CV9035NL Infanteriegevechtsvoertuig 149 CV9035 NL with add-on armor.jpg Vanaf 2008 zijn er 193 exemplaren aangeschaft in drie varianten; 150 van het model pantserrupsinfanterie (PRI), 34 van de pantserrupscommando (PRCO) en 9 lesvoertuigen. In 2014 zijn er in kader van bezuinigingen 44 exemplaren verkocht aan Estland en nog eens 44 exemplaren in reserve of opleidingspoule gestald. Geplande Midlife Update vanaf 2020.[33]
YPR-765 Pantserinfanterievoertuig 84 Dutch YPR-765 in Afghanistan.jpg Grotendeels uitgefaseerd en vervangen door CV90 en Boxer MRAV. Alleen de YPR-806 A1 PRB (pantserrupsberging) is nog in gebruik binnen de KL.[34]
Boxer MRAV Pantserinfanterievoertuig 200 GTK Boxer side.jpg Sinds 2014 gefaseerd 200 exemplaren operationeel; commandopost (36x), genie (92x), ambulance (53x), transport (12x) en rijles (8x).
Bushmaster Pantserinfanterievoertuig 98 Royal Netherlands Army Bushmaster APV, VAU 12kN 4X4 ADI-THALES Bushmaster NLD at Amersfoort, The Netherlands. pic2.JPG Gepantserd wielvoertuig ten tijde van inzet in Afghanistan aangeschaft ter vervanging van de Patria XA-188 GVV, welke onvoldoende bescherming tegen IED's. In 2014 20 extra exemplaren aangeschaft.
TPz Fuchs Pantserinfanterievoertuig 20 Fuchs 1 KL.jpg 14 EOV-variant en 6 CBRN-varianten. CBRN-variant wordt vanaf 2022 vervangen door 12 nieuwe systemen.[35] EOV-variant wordt in samenwerking met Duitsland vervangen in 2021.[36]

Terreinvoertuigen:

Voertuig Type Aantal Foto Opmerkingen
Luchtmobiel Speciaal Voertuig (LSV) Licht terreinvoertuig 170 Luchtmobiel Speciaal Voertuig.jpg In gebruik bij 11 Luchtmobiele Brigade. Wordt vanaf 2021 vervangen door 515 nieuwe 12 kN Air Assault voertuigen gefabriceerd door Mercedes-Benz.[37]
Mercedes Benz 290GD Terreinvoertuig 2500 Mercedes-Benz 290 GD Royal Netherlands Army - Flickr - Joost J. Bakker IJmuiden.jpg 5 kN en deel 7,5 kN MB's zijn deels vervangen door 1527 Volkswagen Amaroks.[38] Overige voertuigen worden vanaf 2022 vervangen door 1275 middelzware pantservoertuigen van het nieuwe type Iveco Medium Tactical Vehicle (MTV).[31]
Mercedes Benz G280 Gepantserd terreinvoertuig 128 Royal Dutch Army convoy.JPG Oorspronkelijk 88 voor Korps Commandotroepen en 40 voor Korps Mariniers. Door verwerving van DMV Anaconda 4x4 bij Korps Mariniers, verwerving VECTOR bij KCT en hoge operationele druk worden alle 128 voertuigen overgedragen aan reguliere gevechtseenheden van de Koninklijke Landmacht.
Mercedes-Benz 12kN Air Assault (AASLT) Gepantserd terreinvoertuig 0 Vau-12-kn-aaslt-fv-1.jpg Ter vervanging van de gedateerde LSV's en MB290GD's schaft 11 Luchtmobiele Brigade 515 nieuwe door Mercedes-Benz gefabriceerde 12 kN Air Assault-voertuigen aan. Het betreft een doorontwikkeling gebaseerd op de Mercedes-Benz G 'Wolf'. Het voertuig wordt in drie hoofdvarianten aangeschaft: een gevechts-, een logistieke en een gewondentransport variant. De gevechtsvariant kan, in navolging van de gestelde eisen, in een Boeing CH-47 Chinook-transporthelikopter vervoerd worden. Alle varianten kunnen onder de Chinook vervoerd worden. De levering start in 2021 en zal in 2023 voltooid moeten zijn.[37]
Defenture VECTOR Gepantserd terreinvoertuig 75 Vector-commando-jeep.jpg Terreinwagen specifiek ontwikkeld voor het Korps Commando Troepen.[39] Zijn ondergebracht in NLD SOCOM-pool waardoor ook NLMARSOF van de voertuigen gebruik kan maken.
Volkswagen Amarok Terreinvoertuig 1527 VW Dutch army Terreinopzichter pic2.JPG Krijgsmachtbrede vervanger van deel van de 5 kN en deel 7,5 kN Mercedes-Benz 290GD's. Alle bestelde voertuigen ontvangen in juni 2018.[38]
KTM LC-4 Enduromotor 104 KTM LC-4 defensie.jpg 104 motorfietsen in gebruik bij 11 Luchtmobiele Brigade.[40]

Vrachtwagens:

Voertuig Type Aantal Foto Opmerkingen
DAF-trekker-opleggercombinatie (Tropco) Trekker-opleggercombinatie 112 Daf Tropco 650 KN - Flickr - Joost J. Bakker IJmuiden.jpg 112 trekker-opleggercombinaties geleverd vanaf 2005.[41]
DAF YBB-95.480 Bergingsvoertuig 5 Daf-ybb-95-480-met-uitgeklapte-stempels.jpg Zware takelauto met gepantserde cabine ten behoeve van berging en het afslepen van wielvoertuigen. In dienst gekomen in het kader van optreden in hoog risico omgeving ten tijde van Task Force Uruzgan.
DAF YBZ-3300 Bergingsvoertuig 100 DAF YBZ-3300 takelauto.JPG Sinds begin jaren '90 in dienst, oorspronkelijk 255 besteld.
DAF YA 4440/4442 (Viertonner) Vrachtauto 3000 DAF licence no. 03-KL-35 and 17-KL-74.JPG De DAF Viertonner wordt vanaf 2019 deels vervangen door 2037 nieuwe Scania XT "Gryphus"-vrachtwagens.
Scania-wissellaadsysteem Vrachtauto 555 Scania Bevoorradings en Transport.jpg In 2005 555 Scania-vrachtwagens 165 kN/Wissellaad­systemen en Aanhangwagens (WLS) geleverd. Onderhoudscontract verlengd tot 2026.[42]
Scania XT (Gryphus) Vrachtauto 2037 Militaire Scania XT onder de loep-5.jpg DAF-vrachtwagens in de categorieën 50 kN, 100 kN en 150 kN worden vanaf 2019 krijgsmachtbreed vervangen door 2037 nieuwe Scania XT "Gryphus"-vrachtwagens.[43]

Onbemande verkenningssytemen:

Voertuig Aantal Foto Opmerkingen
Boeing-Insitu Integrator 6 Insitu RQ-21 Blackjack (cropped).jpg In 2017 contract ondertekend voor aanschaf 3 Integrator-systemen. Elk systeem bestaat uit 2 toestellen, sinds 2018 operationeel. Wordt ingezet bij het 107 Aerial Systems Battery van het Joint ISTAR Commando.[44]
AeroVironment RQ-11B Raven 70 Raven UAV flying.jpg 22 Raven B NLD-varianten en 48 RQ-11B Raven DDL (Digital Data Link)-varianten met een sterk verbeterde motor, camera en verbeterde communicatiemiddelen.[45]
AeroVironment Puma 2 U S Marine Corps RQ-20 Puma 4-M-DE476-005.png Samen aangekocht met Raven DDL.
AeroVironment Wasp 2 Wasp III aircraft.jpg Samen aangekocht met Raven DDL.
Boeing-Insitu ScanEagle 12 US Navy 1005268-N-RC844-159 A Scan Eagle Unmanned Aerial Vehicle (UAV).jpg 1 grondsysteem analoog met 6 vliegtuigen, 2 grondsystemen digitaal met elk 3 vliegtuigen. De Scan Eagle wordt gefaseerd vervangen door drie Integrator systemen van elk twee toestellen.
PD-100 Black Hornet 80 ARMY WARFIGHTING EXPERIMENT 2017 - TESTING THE NEXT GENERATION OF TECHNOLOGY MOD 45162646.jpg In gebruik bij verkenningseenheden van de Koninklijke Landmacht.[46]

Bewapening[bewerken]

Handvuurwapens:[47]

Naam Type wapen Foto Afmeting (cm) Gewicht (kg) Kaliber Magazijn (aantal patronen) Rol
Colt C7 Aanvalsgeweer D180214jv1027.jpg 100 3,9 5,56×45mm NAVO 30 Persoonlijke bewapening
Colt C8 Karabijn D150519hh0057.jpg 85 3,9 5,56×45mm NAVO 30 Persoonlijke bewapening
Glock 17 Pistool Glock 17 (transparent background).jpg 20,3 0,87 9×19mm Parabellum 17 Persoonlijke bewapening
FN P90 Machinepistool FN-P90 noBG.jpg 50,1 2,5 FN 5,7×28mm 50 Persoonlijke bewapening
Accuracy AWM Scherpschuttersgeweer Accuracy International Arctic Warfare - Psg 90.jpg 120 6,5 .338 Lapua Magnum 5 Specialistische bewapening
Barret M107 Scherpschuttersgeweer M107 1.jpg 145 14 .50 Browning Machine Gun 10 Specialistische bewapening
Mossberg M590 Hagelgeweer PEO Mossberg 590A1.jpg 116 4 Kaliber 12 7-8 Groepsbewapening
FN Minimi Machinegeweer FN MINIMI Standard Right.jpg 76,6 7,1 5,56×45mm NAVO Patroonband; 700 – 1000 schoten per minuut Groepsbewapening
FN MAG Machinegeweer IDF-FN-MAG.png 127 10,5 7,62×51mm NAVO Patroonband; 700 - 750 schoten per minuut Groepsbewapening
Browning M2 Machinegeweer Machine gun M2 1.jpg 165 38 .50 Browning Machine Gun Patroonband; 450 – 550 schoten per minuut Groepsbewapening
HK AGW Automatische granaatwerper Agw-automatische-granaatwerper-40mm.jpg 109 29 40mm-granaat 350 schoten per minuut Groepsbewapening
HK416 Karabijn HK416.jpg 70,7-90 3,020 5,56×45mm NAVO 20-30 Persoonlijke bewapening
HK417 Scherpschuttersgeweer D150310ge2124.jpg 98.5 4,05 7,62×51mm NAVO 10-20 Specialistische bewapening

Antitankwapens en mortieren:

Type Gewicht (kg) Effectief bereik (meter)
Spike MRAT (Medium Range Antitankwapen) 26 200-2500
Panzerfaust 3 13 300-900
M72 LAW (Licht Antitank Wapen) 2,5 200
TDA Armemants MO-120 R.T. (120mm-mortier) 574 8100
Royal Ordnance L16 (81mm-mortier) 41 6000
Hirtenberger M6 C-640 Mk.1 (60mm-mortier) 8,1 1500

Luchtverdediging:

Type Foto Omschrijving
MIM-104 Patriot Patriot-luchtverdedigingssysteem Dutch Patriot PAC-3 installation.jpeg 3 operationele vuureenheden met 4 lanceerinrichtingen met maximaal 4 PAC-2 en 16 PAC-3 raketten per sectie. Een gedeeltelijke 4e eenheid is reserve. De systemen ondergaan van 2018 tot 2022 grondige modernisering, hierna zal de levensduur tot 2040 verlengd zijn.[48]
Army Ground-Based Air Defence System Nasams launcher vliegbasis valkenburg NSS.jpg AGBADS integreert Norwegian Advanced Surface-to-Air Missile System (NASAMS) en het Fennek Stinger Weapon Platform (SWP) met één communicatie- en commandovoeringssysteem en 9 lanceerinrichtingen met elk 6 AIM-120 AMRAAM-raketten aangevuld met Stinger Weapon Platforms.

Traditionele indeling van eenheden[bewerken]

Naast de hiërarchieke indeling kent het CLAS ook nog een traditionele indeling in wapens en dienstvakken. Ook de zeestrijdkrachten kennen een indeling in dienstvakken. De luchtstrijdkrachten kennen een dergelijke indeling niet. In het algemeen valt een gevechts- of gevechtssteunende eenheid onder een wapen, en wordt een ondersteunende eenheid door een dienstvak uitgevoerd. Er zijn uitzonderingen: de Genie en de Verbindingsdienst voeren ondersteunende taken uit, maar vallen onder wapens.

Wapens[bewerken]

De landmacht kent de volgende wapens:

Dienstvakken[bewerken]

De landmacht kent de volgende dienstvakken:

Regimenten[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Lijst van regimenten van de Nederlandse landmacht voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

De wapens en dienstvakken kunnen weer onderverdeeld worden in één of meerdere regimenten. Dit zijn administratieve organisaties die de tradities van de eenheden bewaren. Voor de Tweede Wereldoorlog hadden regimenten slechts een nummer (met uitzondering van de regimenten Grenadiers en Jagers), maar in de jaren vijftig van de vorige eeuw kregen de regimenten een naam. Kenmerkend voor een Nederlands regiment is dat het over een Vaandel of Standaard beschikt. Een ander kenmerk is dat het regiment alleen een traditionele betekenis heeft. Anders dan in landen als Frankrijk, worden eenheden genummerd. Deze nummering is gebaseerd op de oude indeling van het leger in divisies. Ieder divisie bestond uit een aantal regimenten. Een regiment bestond op zijn beurt weer uit meerdere bataljons. Een voorbeeld hiervan is 42 Bataljon Limburgse Jagers. Historisch zou dit gezien moet worden als een bataljon van het 2e Regiment Infanterie, onderdeel van de 4e divisie. In de jaren zestig van de 20ste eeuw werd de landmacht al gereorganiseerd en oude, verdwenen regimenten kregen in de vorm van een herwaardering van de traditiebeleving hun nieuwe traditionele functie.

De eenheid van regiment is een zuiver ceremoniële functie. De regimentscommandant heeft er vrijwel altijd een reguliere functie bij. Vaak zijn bepaalde functionarissen op het opleidingsinstituut van het betreffende Wapen of Dienstvak ook regimentscommandant. Er is ook een regimentsadjudant. Het regiment draagt bij aan het zogenaamde "esprit de corps", het korpsgevoel en saamhorigheid. Ondanks de samenvoeging van regimenten, wordt nu steeds meer de waarde beseft die een regiment kan hebben voor het moreel en gevoel van eenheid van militairen. Een regiment draagt een rijke historie met zich mee, die soms rationeel gezien kunstmatig aandoet, maar wel effectief en belangrijk is. Hierbij kan worden gedacht aan 45 Pantserinfanteriebataljon, dat recentelijk de tradities van het Regiment Infanterie Oranje Gelderland op zich heeft genomen.

Rangen[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie: Lijst van militaire rangen van de Nederlandse krijgsmacht.

De Koninklijke Landmacht kent diverse rangen. Deze zijn vastgelegd in het Koninklijk Besluit van 20 juni 1956.

Open Dagen[bewerken]

Oorspronkelijk hield elk krijgsmachtdeel jaarlijks zijn eigen open dag. Bezuinigingen hebben dit vanaf 2013 veranderd en nu houden 2 Nederlandse krijgsmachtdelen per jaar open dagen, waarbij ook andere onderdelen van defensie zijn vertegenwoordigd. De respectievelijke Landmacht, Luchtmacht en Marinedagen. Deze staan i.h.k.v. de brede publieksinformatie en i.h.k.v. voorlichting bij personeelswerving en zijn vanwege de bezichtigingen en demonstraties altijd zeer druk bezocht. De Landmachtdagen worden vaak georganiseerd op diverse locaties in Nederland. Informatie hierover verloopt via de media.[49]

Zie ook[bewerken]