Predator (film)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Predator
Predator logo.jpg
Tagline If it bleeds, we can kill it...
Regie John McTiernan
Producent Joel Silver
Scenario Jim Thomas
John Thomas
Hoofdrollen Arnold Schwarzenegger
Carl Weathers
Elpidia Carrillo
Bill Duke
Jesse Ventura
Muziek Alan Silvestri
Montage Mark Helfrich
John F. Link
Cinematografie Donald McAlpine
Distributie 20th Century Fox
Première 12 juni 1987
Genre Actie, horror, sci-fi, thriller
Speelduur 107 minuten
Taal Engels
Land Vlag van Verenigde Staten Verenigde Staten
Budget $ 18.000.000
Opbrengst $ 98.000.000
Gewonnen prijzen 3
Overige nominaties 5
Vervolg Predator 2
Predators
(en) IMDb-profiel
MovieMeter-profiel
Portaal  Portaalicoon   Film

Predator is een Amerikaanse sciencefiction-actiefilm uit 1987, geregisseerd door John McTiernan (Die Hard). De hoofdrol is weggelegd voor Arnold Schwarzenegger (bekend van The Terminator).

De film werd een succes, wat leidde tot twee opvolgers: Predator 2, Predators en een mediafranchise.

Verhaal[bewerken]

Leeswaarschuwing: Onderstaande tekst bevat details over de inhoud en/of de afloop van het verhaal.

Bij aanvang van de film is te zien hoe een mysterieus ruimteschip de aardse atmosfeer binnendringt. Vervolgens verplaatst het verhaal zich naar de kust van Guatemala, waar een speciaal militair team onder leiding van majoor Alan "Dutch" Schaefer (Arnold Schwarzenegger) bezig is met een reddingsactie. Ze moeten een gevangen minister die is ontvoerd door guerrilla’s redden. Een ander lid van het team is Dutch’ oude legerkameraad en huidig CIA-officier George Dillon.

De groep reist per helikopter naar de jungle waar de guerrilla’s zich schuilhouden. Daar vinden ze de restanten van een neergehaalde helikopter. Niet ver daarvandaan hangen gevilde lichamen van de piloten aan bomen. De lijken worden geïdentificeerd als zijnde van een andere speciale eenheid van het Amerikaanse leger, tot verbazing van Dutch.

De groep bereikt het rebellenkamp en maakt het met de grond gelijk. Er is echter geen spoor van de minister. Dutch ontdekt al snel dat er nooit een ontvoering is geweest; het was slechts een gerucht om het kamp aan te laten vallen. De lijken die de groep eerder vond waren van een ander team dat met dezelfde opdracht hierheen was gestuurd. Woedend geeft Dutch zijn team het bevel om terug te gaan naar het ophaalpunt. Op weg daarheen wordt de groep gevolgd door een mysterieus wezen, de Predator.

De predator valt de groep aan en doodt een aantal leden. Een vrouw genaamd Anna, die tijdens de aanval op het rebellenkamp werd gevangen door Dutch’ team, vertelt de soldaten dat er zich in de jungle een wezen zou ophouden dat op mensen jaagt. De predator blijft de leden van de groep één voor één uitmoorden, tot enkel Dutch en Anna nog over zijn. Dutch ontdekt een patroon; het wezen valt alleen mensen aan die wapens bij zich dragen. Daarom stuurt hij Anna ongewapend naar het ophaalpunt, terwijl hij zelf op het wezen gaat jagen. Hij krijgt het wezen nu eindelijk goed te zien, en ontdekt dat het een gemaskerd buitenaards wezen is dat warmtebronnen (zoals lichaamswarmte) kan zien.

Gecamoufleerd met modder, om zijn lichaamswarmte te verbergen voor de predator, en gewapend met enkele geïmproviseerde wapens confronteert Dutch het wezen. Dutch en de predator vechten het uiteindelijk uit in een duel, waarbij Dutch het wezen weet te vangen met een van zijn vooraf opgezette vallen. De predator activeert hierop een bom aan zijn pols. Dutch kan aan de explosie ontkomen en wordt opgepikt door de helikopter.

Personages[bewerken]

Dutch[bewerken]

Majoor Alan "Dutch" Schaefer (Arnold Schwarzenegger) is de leider van het team en de protagonist van de film. Dutch is een elite-veteraan. Hij en Dillon hebben samen gediend in de Vietnamoorlog tijdens de Slag om Huế. Het is bekend dat Dutch tijdens deze missie gevangen werd genomen en door de vijand werd gemarteld om informatie te verkrijgen. (Flashbackscènes van Arnold Schwarzenegger tijdens deze verhoringen werden gefilmd, waarbij Dutch werd verbrand met sigaretten, zijn borstspieren werden afgesneden, gestoken door een schorpioen, elektrische schokken kreeg toegediend op zijn torso en in zijn oksels en naakt gevangen werd gehouden in een cel van bamboe. Deze scènes haalden de uiteindelijke film niet en worden beschouwd als verloren gegaan materiaal). Het is ook bekend dat Dutch en zijn team in Afghanistan en Cambodja hebben gevochten, zoals aangehaald wordt door Poncho en Blain. Dutch wordt op missie gestuurd in Val Verde, in de veronderstelling dat presidentiële leden van het kabinet van Guatemala werden ontvoerd door guerrillastrijders. Na de aanval op het guerrillakamp ontdekken Dutch en zijn team dat de ontvoerde personen eigenlijk CIA-agenten waren. Nadat de Predator alle leden van Dutch' team en Dillon heeft gedood, en Anna die op weg is naar het ophaalpunt, is hij de enige man die in de jungle overblijft met de Predator. Met behulp van een mes en lianen maakt Dutch primitieve wapens (waaronder een speer met het mes als lemmet en een boog met een explosieve punt gemaakt van een 40mm-granaat) en vallen. Hij bedekt zijn lichaam met modder nadat hij heeft ontdekt dat de Predator via infrarood zicht zijn prooien opspoort, zodat hij onzichtbaar wordt. Hoewel de Predator ten prooi valt aan enkele vallen van Dutch, zijn ze niet dodelijk. Uiteindelijk weet de Predator Dutch te vangen en komt het tot een hand-tegen-hand gevecht. Ondanks zijn indrukwekkende lichaamsbouw is Dutch geen partij voor de Predator. Dutch weet te overleven door de Predator in een val te lokken, waarbij de Predator wordt verpletterd door een boomstam. De verslagen Predator activeert daarop een zelfvernietigingsapparaat om zichzelf en Dutch te doden, maar Dutch weet aan de ontploffingsradius te ontkomen vlak voor de detonatie en wordt opgehaald door de reddingshelikopter die ook Anna heeft opgehaald. Dutch wordt vermeld in zowel Predator 2 als Predators. In Predator 2 vermeldt Keyes dat een wezen identiek aan hetgene dat ze achtervolgen tien jaar eerder het team van Dutch in de jungle schaduwde en afslachtte. In Predators zegt Isabelle dat het wezen dat ze gezien hebben overeenkomt met de gedetailleerde beschrijving van de enige overlevende van een Guatemalteekse missie in 1987. Dutch verschijnt ook als één van de bespeelbare personages in de game Aliens versus Predator, waar hij wordt weergegeven met toegevoegde cybernetische verbeteringen.

Dillon[bewerken]

Agent George Dillon (Carl Weathers) is een voormalige legermakker van Dutch en een huidige CIA-agent die mee op missie wordt gestuurd met Dutch' team. Hij en Dutch waren kameraden in de Vietnamoorlog en zagen zware veldslagen tijdens de Slag om Huế. Nadat hij lange tijd niet meer in het veld heeft gediend, verraadt Dillon bijna de positie van het team aan de guerrilla's terwijl ze onderweg zijn naar het guerrillakamp in de jungle. Hij en de CIA hebben een geheime agenda wat de missie betreft. Het leger vertelde Dutch dat er Guatemalteekse kabinetleden zijn ontvoerd en moeten worden gered, maar het bleken in werkelijkheid CIA-agenten te zijn. Dillon moest ook uitzoeken wat er met de Amerikaanse soldaten onder leiding van Jim Hopper is gebeurd. Hopper en zijn team werden eerst gestuurd om de CIA-agenten te bevrijden. Het team van Dutch vindt de lichamen van Hopper en zijn mannen, die zijn gevild en opgehangen in een boom. Dillon en Dutch botsen vaak met elkaar wanneer Dutch ontdekt dat Dillon hem en zijn mannen heeft gebruikt, iets waar Dillon minachtend over doet. Dillon dringt erop aan om Anna met hen mee te nemen, waarbij hij haar de meeste tijd persoonlijk begeleidt. Hij biedt zich aan om achter Mac aan te gaan, die op een zelfmoord-wraakactie gaat achter de Predator, wetende dat hij het waarschijnlijk niet zal overleven. Hij wordt gespietst door de Predator nadat zijn arm eraf is geschoten, en is het derde-laatste slachtoffer van de Predator. Zijn doodsschreeuw waarschuwt de anderen over de nabijheid van de Predator.

Anna[bewerken]

Anna Gonsalves (Elpidia Carrillo) is een guerrilla die gevangen wordt genomen door het team van Dutch na het gevecht in het guerrillakamp. Tijdens een ontsnappingspoging wordt ze ingehaald door Hawkins, die daarop wordt gedood door de Predator. Anna is zo de eerste die de Predator van dichtbij 'ziet'. Ze ontdekt het bloed van de Predator op enkele planten nadat Mac en de rest het vuur hebben geopend op de Predator. Ze vertelt het team later over een legende geïnspireerd door de Predators waarbij een oude demon tijdens de warmste zomers mensen uit gewelddadige gebieden aanvalt. De slachtoffers worden later gevild en uitgehold teruggevonden. Anna is de enige die de reddingshelikopter bereikt die later Dutch oppikt. Ze is buiten Dutch het enige personage dat weet te overleven, vooral omdat de Predator haar nooit rechtstreeks aanvalt. Na haar redding wordt ze gezien op videobanden in Predator 2, waarbij ze hulp biedt aan overheidsagenten door de verwoestende na-effecten van de Predator's zelfvernietigingsapparaat te verklaren aan het Amerikaanse leger.

Poncho[bewerken]

Korporaal Jorge "Poncho" Ramírez (Richard Chaves) is een Chicano. Hij spreekt vloeiend Spaans en vertaalt in het begin alles wat Anna zegt aan het team. Hij heeft een sarcastische vorm van humor, maar is zeer aangeslagen nadat de aanvallen van de Predator beginnen. Poncho is degene die de overblijfselen van Hawkins vindt. Hij wordt zwaar verwond wanneer de Predator onbedoeld één van de vallen die Dutch' team had gezet laat afgaan. Poncho krijgt een wegzwaaiende boomstam tegen zijn borstkas. De anderen moeten hem de rest van de weg ondersteunen of dragen. Hij is het laatste slachtoffer van de Predator. Hij wordt in het hoofd geschoten terwijl hij in Dutch' armen hangt vlak na de dood van Billy.

Billy[bewerken]

Sergeant Billy Sole (Sonny Landham) is een Inheemse Amerikaan. Billy is de eerste die opmerkt dat er iets of iemand jacht op hen maakt. Gedurende de film wordt erop gezinspeeld dat Billy een sterk jungle-gevoel heeft. Hij is een uitmuntende spoorzoeker en op verschillende punten tijdens de film voelt hij de aanwezigheid van de Predator waarbij hij angstig wordt. Op een gegeven moment is hij zo verstoord dat hij perplex blijft staan. Billy sterft kort nadien nadat hij al zijn wapens en apparatuur in een afgrond heeft gegooid en de Predator opwacht met enkel een machete als wapen. Zo wil hij Dutch, Anna en Poncho meer tijd geven om te ontsnappen. De manier waarop hij wordt gedood is niet bekend aangezien enkel zijn angstaanjagende schreeuw wordt gehoord. Later wordt getoond hoe de Predator het lichaam van Billy meesleept in een boom en hem op een dikke tak legt om zijn wervelkolom en schedel te verwijderen als trofee. Billy's lach wordt nagebootst door de Predator wanneer die zijn zelfvernietigingsapparaat activeert.

Mac[bewerken]

Sergeant Mac Eliot (Bill Duke) is een Afro-Amerikaan en de beste vriend van Blain. Ze hebben samen gediend in de Vietnamoorlog en waren de enige twee leden van hun peloton die het er levend vanaf brachten na een nachtelijke strijd. Zowel hij als Blain gedragen zich onvriendelijk tegenover Dillon. Nadat Dillon achterblijft en mogelijk hun positie prijsgeeft aan de guerrilla, dreigt Mac om hem te doden. Mac is de eerste die de Predator kan verwonden, door op hem te schieten als wraak voor de dood van Blain. Hij is ook de eerste van de teamleden die de Predator ziet, hetzij in gecamoufleerde toestand. Woedend en bedroefd door de dood van Blain, zweert hij dat hij Blain's dood zal wreken. Later gaan Mac en Dillon achter de Predator aan, die Mac doodt door hem in het hoofd te schieten met zijn plasmakanon. Mac's uitspraken Over here, Turn around en Anytime worden doorgaans de film nagebootst door de Predator op een spottende manier.

Blain[bewerken]

Sergeant Blain Cooper (Jesse Ventura) is de beste vriend van Mac. Ze hebben samen gediend in de Vietnamoorlog en waren de enige twee leden van hun peloton die het er levend vanaf brachten na een nachtelijke strijd. Blain gebruikt vaak pruimtabak en draagt een oude gehavende cowboyhoed. Hij heeft het niet begrepen op Dillon en maakt dat duidelijk tijdens de helikoptervlucht naar Val Verde door op Dillon's laars te spugen. Zijn voorkeurswapen is een aangepaste minigun die hij "Ol' Painless" noemt. Hij heeft ook een machinegeweer dat hij gebruikt bij het sluipen. Wanneer hij op zoek is naar het lichaam van Hawkins schiet de Predator hem door de borst met diens plasmakanon, waarmee Blain op slag wordt gedood. Dutch en zijn team nemen Blain's lichaam mee, maar tijdens een nacht wordt Blain's lichaam vanonder hun neus meegenomen door de Predator.

Hawkins[bewerken]

Korporaal Rick Hawkins (Shane Black) is de radio-operator en technische expert van het team. Hij vertelt vaak slechte seksuele grappen aan Billy waardoor hij vaak de pointe moet uitleggen en leest strips. Hij gebruikt een machinegeweer als belangrijkste wapen. Wanneer hij Anna inhaalt tijdens haar ontsnappingspoging wordt Hawkins het eerste slachtoffer van het team. Hij wordt vermoedelijk gedood door de stalen klauwen van de Predator. Blijkbaar ontdoet de Predator Hawkins van zijn ingewanden met één snelle uithaal, waarna zijn overblijfselen onderaan een boom worden gevonden door Poncho. De Predator neemt zijn lichaam mee, maar laat zijn rugzak en wapen liggen, waardoor Dutch de eerste aanwijzing krijgt dat het niet de guerrilla's zijn die hen hebben aangevallen.

Hopper[bewerken]

James "Jim" Hopper was een oude vriend van Dutch uit Fort Bragg. Hij was de leider van een ervaren en goed bewapende eenheid Green Berets. Zij waren het eerste team dat naar het guerrillagebied werd gestuurd om de CIA-agenten terug te halen, maar werden belaagd door de Predator. Dutch en zijn mannen vinden hen opgehangen en gevild in een boom, waarbij ze hen enkel kunnen identificeren door middel van hun identiteitsplaatjes. Hopper zou met Dutch gediend hebben bij de Black Ops in Maleisië.

Generaal Phillips[bewerken]

Majoor Generaal Homer Phillips (R.G. Armstrong) stuurt Dutch en zijn team op missie, al blijkt dat ook hij zijn orders heeft gekregen van hogerhand. Hij wordt later gezien in de reddingshelikopter die Anna en Dutch oppikt.

De Predator[bewerken]

De humanoïde Predator (Kevin Peter Hall) is een lid van een buitenaards ras krijgers die voor de sport jagen op agressieve individuen van andere rassen. Ze gebruiken actieve camouflage, beschikken over een plasmakanon en kunnen zien in het infrarode spectrum. Hij doodt uiteindelijk elk lid van Dutch' team en gaat met Dutch tot een man-tegen-man gevecht, waarbij hij Dutch bijna doodt voor hij in de val wordt gelokt en onder een boomstam terechtkomt. De Predator pleegt zelfmoord met een zelfvernietigingsapparaat waar Dutch aan kan ontsnappen.

Rolverdeling[bewerken]

Productie[bewerken]

Ontwikkeling[bewerken]

Het idee voor Predator ontstond min of meer als een grap. In de maanden na uitkomst van de film Rocky IV deed een grap de ronde in Hollywood dat Rocky Balboa inmiddels zo’n beetje elke mogelijke menselijke tegenstander had gehad, waardoor hij in een eventuele vijfde film tegen een alien zou moeten vechten. Scenarioschrijvers Jim en John Thomas namen dit scenario van een gevecht tussen een mens en een buitenaards wezen als basis voor een nieuw script.

Het script dat de twee schreven droeg de werktitel Hunter.[1] In 1985 werd het script opgepikt door 20th Century Fox, en aan producent Joel Silver gegeven. Deze besloot, op basis van zijn ervaring met de film Commando, het ietwat absurde script te veranderen in een serieuze actiefilm met elementen van sciencefiction. Hij huurde John McTiernan in als regisseur.

Stan Winston werd erbij gehaald om het monster voor de film te ontwikkelen. Hij deed dit samen met James Cameron, de regisseur van Aliens.

Acteurs[bewerken]

Oorspronkelijk zou Jean-Claude Van Damme de Predator spelen, maar hij was ontevreden met zijn rol, waarin hij niet sprak en zijn gezicht bedekt bleef door het animatronische smoelwerk van de Predator.[2] Volgens John McTiernan is er nog een shot in de film met Van Damme, maar door de effecten en het Predator-pak is hij niet als zodanig te herkennen.

Silver en Gordon benaderden Arnold Schwarzenegger voor de hoofdrol. Hij wilde de rol alleen accepteren als er meer personages bij zouden komen. In het originele script zou namelijk Schwarzenegger’s karakter alleen ten strijde trekken tegen de Predator, maar Schwarzenegger stond erop dat de film om een team van commando’s zou draaien.

Voor deze commando’s werden audities gehouden voor mensen die ervaring hadden met het spelen van sterke of ruige personage’s. Zo werden onder andere Carl Weathers (bekend van Apollo Creed in de Rocky-films) en worstelaar Jesse Ventura benaderd. Om het team een meer multiculturele uitstraling te geven, werden ook een Afro-Amerikaan, een Latino en een Indiaans karakter toegevoegd.

Twee van de acteurs in de film, Arnold Schwarzenegger en Jesse Ventura, werden later gouverneur. Schwarzenegger werd in 2003 gouverneur van Californië en Ventura werd in 1998 gouverneur van Minnesota. In 2003 maakte Sonny Landham campagne om gouverneur van Kentucky te worden, maar dat is hem niet gelukt.

Opnames[bewerken]

Door de veranderingen die Schwarzenegger aan wilde laten brengen in het script, liep de productie enkele maanden vertraging op.

Opnames begonnen uiteindelijk in april 1986 in de jungles van Palenque. De meeste opnames vonden plaats in Puerto Vallarta. De scène met de aankomst van de commando’s in de jungle werd relatief snel opgenomen.

Volgens Schwarzenegger waren de opnames fysiek erg zwaar. Hij moest onder andere in koud water zwemmen en wekenlang dagelijks modder op zijn lichaam dragen voor zijn gevechtsscène met de predator.[3] De scène waar Dutch, gevolgd door Predator, in het water belandt, is opgenomen op 2 verschillende locaties, beide in Palenque, Mexico. Het eerste en derde deel werden opgenomen bij de waterval Misol Ha, het middelste deel bij de waterval Agua Azul. Zowel McTiernan als Schwarzenegger verloren flink wat gewicht tijdens de opnames.

De crew kreeg te kampen met koude temperaturen en lastig begaanbaar terrein. Acteur Kevin Peter Hall had het extra lastig in zijn rol als de predator daar hij nauwelijks iets kon zien in het kostuum. Hierdoor moesten veel scènes vooraf, zonder kostuum, worden ingestudeerd. Het predatorkostuum was bovendien zwaar en niet uitgebalanceerd.

Effecten[bewerken]

R/Greenberg Associates verzorgde de optische effecten voor de film, waaronder het vermogen van de predator om onzichtbaar te worden en zijn thermische gezichtsvermogen.[4] Voor de scènes met de onzichtbare predator werd een acteur in een rood kostuum gebruikt als stand-in. Met chroma key-technieken werd hij later uit beeld verwijderd. Vervolgens werd de scène nog een keer zonder acteurs opgenomen, waarna de twee opnames werden gecombineerd tot een geheel.

Muziek[bewerken]

De soundtrack van de film werd gecomponeerd door Alan Silvestri, bekend van Back to the Future. Predator was zijn eerste grote actiefilm.

Het lied Long Tall Sally van Little Richard is in de film te horen. De nummers op de soundtrack zijn:

  1. Twentieth Century Fox Fanfare (Alfred Newman - arrangement by Elliot Goldenthal 1992) (:27)
  2. Main Title (3:51)
  3. Something Else (3:34)
  4. Cut ‘Em Down (1:56)
  5. Payback Time (2:09)
  6. The Truck (4:22)
  7. Jungle Trek (1:47)
  8. The Girl’s Escape (6:00)
  9. Blain’s Death (2:47)
  10. He’s My Friend (1:26)
  11. We’re All Gonna Die (3:32)
  12. Building A Trap (3:02)
  13. The Waiting (3:27)
  14. The Hunt Is On (4:51)
  15. Dillon Is Disarmed (2:07)
  16. Billy Stands Alone (2:34)
  17. Battle Plans (9:24)
  18. Wounded Predator (4:14)
  19. Hand To Hand Combat (3:12)
  20. Predator’s Big Finish (3:42)
  21. The Rescue and End Credits (4:44)

Ontvangst[bewerken]

Predator bracht in het openingsweekend vergeleken met andere films het meeste geld in het laatje, met een opbrengst van 12 miljoen dollar op, net iets minder dan Beverly Hills Cop II. In totaal bracht de film 98 miljoen dollar op.

De reacties van critici op de film waren aanvankelijk negatief. Een vaak gehoord punt van kritiek was dat de film geen goed verhaal had maar het vooral moest hebben van de actiescènes. In de loop der tijd werden de reacties op de film wel positiever. In juni 2009 was 78% van de beoordelingen op Rotten Tomatoes positief.

Na Predator[bewerken]

Predator kreeg een vervolg, Predator 2 (1990), met Danny Glover in de hoofdrol. Kevin Peter Hall keerde terug als Predator. Er is ook een derde 'Predator' film, Predators (2010) met Adrien Brody en Alice Braga.

Verder is er ook nog Alien vs. Predator (2004) en Aliens vs. Predator: Requiem (2007), beide cross-overs met de Alien-reeks. Hierin nemen de Predators het op tegen de 'Xenomorphs' uit de horrorklassieker Alien en diens vervolgen.

Prijzen en nominaties[bewerken]

In 1988 won Predator 3 prijzen, en werd voor nog eens 5 genomineerd:

Gewonnen:

Genomineerd:

  • De Academy Award voor beste visuele effecten
  • Saturn Awards voor beste acteur (Arnold Schwarzenegger), beste sciencefictionfilm, en beste speciale effecten.
  • De Hugo Award voor Best Dramatic Presentation

Externe link[bewerken]