Reinoud III van Gelre

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Reinoud III
1333-1371
Reginald III4.jpg
Hertog van Gelre
Periode 13431361 en

1371

Voorganger Reinoud II
Opvolger Eduard van Gelre en Willem van Gulik
Vader Reinoud II van Gelre
Moeder Eleonora van Engeland
Dynastie Huis Wassenberg

Reinoud III of Reinald III (13 mei 1333 - 4 december 1371) was hertog van Gelre en graaf van Zutphen. Hij was een zoon van Reinoud II van Gelre en Eleonora van Engeland. Op 1 juli 1347 huwde hij in Tervuren met Maria van Brabant, de derde dochter van hertog Jan III van Brabant en Maria van Évreux.

Zijn bijnaam luidde Reinoud de Dikke of Vette mede vanwege zijn tienjarige gevangenschap (1361-1371) was hij door goede behandeling enorm in omvang gegroeid waardoor hij zijn cel niet meer uit kon[1]. Hij werd begraven in het Klooster Gravendal.

Levensloop[bewerken]

Mee bezig Mee bezig
Aan dit artikel of deze sectie wordt de komende uren of dagen nog druk gewerkt.
Klik op geschiedenis voor de laatste ontwikkelingen.

Na het overlijden van Reinoud II in oktober 1343 werd de 10-jarige Reinoud III te jong bevonden om het hertogdom Gelre te besturen. De raad van state koos voor twee voogden, zijn moeder Eleanora en zijn oom Dirk IV van Valkenburg met zijn zoon Jan van Valkenburg als stadhouder[2]. Het botert niet tussen Eleonora en Dirk van Valkenburg, waarna Eleonora besluit om met haar twee zoons naar Calais te vertrekken, waar haar broer Eduard III van Engeland met een beleg op de stad bezig is. Al had Reinoud II besloten dat zijn oudste zoon met Maria van Brabant zou gaan trouwen, zag Edward III nu liever dat Reinoud III met iemand uit het Huis Gulik zou trouwen. Dirk van Valkenburg had ondertussen en verbond gesloten met Willem IV van Holland en deze zag zijn zuster Isabella graag met Reinoud III trouwen. Reinoud III besloot de wens van zijn vader te respecteren en vertrok naar Antwerpen en huwde in Vilvoorde met Maria van Brabant[3]. Het echtpaar verkreeg het 'Land van Turnhout' als bruidschat[4].

Enkele dagen na de bruiloft volgde Reinoud III zijn schoonvader Jan III van Brabant in de Slag bij Hamont (21 juli 1347) tegen de opstandige Luikenaren. De slag verliep desastreus voor het Hertogdom Brabant en Gelre, de 15-jarige Reinoud III raakte gewond en verloor belangrijke mannen als Hubert II van Culemborg en Robert van Arkel[5]. Ondanks dat Reinoud de huwelijks wens van zijn oom Edward III van Engeland in de wind sloeg, bleef hij hem wel steunen in de Honderdjarige Oorlog met Frankrijk. Reinoud III kreeg in de periode 1348-1350 te maken met de Zwarte dood die in Europa vele slachtoffers maakte en een vete onder zijn adel tussen de Heeckerens en Bronkhorsten[6]. Reinoud moest een keuze maken aan welke kant hij stond en koos uiteindelijk voor de Van Heeckerens rond 1350. De Van Bronckhorsten die nog niet waren uitgeteld in het Hertogdom Gelre wisten Reinouds 14-jarige jongere broer Eduard voor zich te winnen en wat volgde was de elf jaar durende Gelderse Broederstrijd (1350-1361)[7].

thumb Kasteel Nijenbeek.

Nadat Reinoud III het onderspit dreigt te delven in de zo genoemde Gelderse Broeder en burgerstrijd, bedenkt hij een list door de boeren op de Veluwe priveligen te geven, waardoor het vrijen boeren worden. zij trekken met Reinoud op tegen Edward, wat resulteerde in de Slag op de Vrijenberg op 19 juli 1354[8]. Reinoud en zijn boerenaanhang werden vernietigend verslagen. Na de dood van zijn schoonvader in 1355 mengde Reinoud III zich ook even in de Brabantse Successieoorlog (1355-1357).

In mei 1361 werd Reinoud III tijdens een slag bij Tiel gevangengenomen door zijn broer en opgesloten in kasteel De Nijenbeek (ten noordoosten van Voorst, Gelderland). Tijdens zijn verblijf in gevangenschap zou Reinoud zo corpulent geworden zijn dat hij zijn cel niet meer uitkon en de deur open kon blijven.

In augustus 1371 sneuvelde Eduard in de Slag bij Baesweiler en werd Reinoud bevrijd (volgens de legende moesten de muren worden uitgehakt) en opnieuw uitgeroepen tot hertog van Gelre. Zijn tweede regeerperiode mocht echter niet lang duren. Reinoud III stierf in december 1371, zonder officiële wettelijke erfgenamen na te laten. Wel had hij een natuurlijk kind, een bastaardzoon, thans bekend als Jan van Hattem.

Jan van Hattem[bewerken]

Op 19 september 1361 wordt voor het eerst het "Huis van Hattem" genoemd. Tien jaar later, in 1371, schonk Reinoud aan zijn bastaardzoon Johan (Jan) van Hattem de burcht, de stad en de heerschappij van de stad Hattem met het kerspel en de hoge en lage rechtspraak. Op 3 december 1371 werd dat bevestigd door Machteld, de zuster van Reinoud [9]. Jan bezat ook 'enige goederen en erven in de Neder-Betuwe als Ingen, Oijen, (Op)Heusden, Eck en Maurik'; hij trouwde voor 1369 en overleed na 1422 [bron?].

Externe Link[bewerken]