Ruurlo
| Dorp in Nederland | |||
|---|---|---|---|
| Situering | |||
| Provincie | |||
| Gemeente | |||
| Coördinaten | 52° 5′ NB, 6° 27′ OL | ||
| Algemeen | |||
| Oppervlakte | 55,02[1] km² | ||
| - land | 54,78[1] km² | ||
| - water | 0,24[1] km² | ||
| Inwoners (2023-01-01) |
7.775[1] (142 inw./km²) | ||
| Woningvoorraad | 3.508 woningen[1] | ||
| Overig | |||
| Woonplaatscode | 1658 | ||
| Foto's | |||
| De Dorpskerk | |||
| |||


Ruurlo (Nedersaksisch: Reurle) is een dorp in de Gelderse Achterhoek, in de gemeente Berkelland. Het is vooral bekend vanwege het Kasteel Ruurlo en het daarin gevestigde museum. Tot en met 2004 was Ruurlo een zelfstandige gemeente. Op 1 januari 2005 werd deze samengevoegd met de gemeenten Borculo, Eibergen en Neede tot de nieuwe gemeente Berkelland.
Ligging en buitengebied
[bewerken | brontekst bewerken]Ruurlo ligt op de kruising van de hoofdwegen Zutphen-Winterswijk en Doetinchem-Enschede via Borculo. Sinds het einde van de 20e eeuw lopen deze wegen niet meer door het dorp, maar als rondwegen aan de zuid- en oostzijde ervan. Van het knooppunt bij Kasteel Ruurlo takt ook de weg naar Lochem af, die dwars door het dorpscentrum gaat. De plaats heeft een eigen treinstation aan de spoorlijn Zutphen-Winterswijk. Ruurlo heeft een uitgestrekt buitengebied; daarin liggen de buurtschappen Everwenninkhoek, Gotinkveld, Brouwershoek, Nieuwenhuishoek, Brinkmanshoek, Vosheuvel, Het Broek, De Bruil, De Haar, De Heurne en Veldhoek.
Economie
[bewerken | brontekst bewerken]In Ruurlo is een bedrijventerrein, gelegen aan beide zijden van de spoorlijn. In het centrum zijn winkels en restaurants. De omgeving kent vele landbouw- en veeteeltbedrijven. Ook het toerisme is belangrijk voor de economie van Ruurlo. Het dorp is aantrekkelijk, onder andere door het kasteel. Verschillende oude boerderijen, die vroeger bij het kasteel hoorden, zijn nu rijksmonumenten. De omgeving bestaat uit een afwisseling van (voor de Achterhoek kenmerkend) coulisselandschap en bos. Ruurlo trekt zowel vakantiegangers als dagtoeristen aan en is dan ook goed voorzien van campings en horeca.
Verenigingsleven, sport en cultuur
[bewerken | brontekst bewerken]De plaats kent een gevarieerd verenigingsleven en heeft goede voorzieningen, waaronder de Voetbalvereniging Ruurlo, de Gymnastiekvereniging Ruurlo, de Tennisvereniging Ruurlo, de Badmintonclub Ruurlo, de schaakclub Ruurlose Schaakvrienden, de sporthal 't Rikkenhage, het openluchtzwembad De Meene, de ijsbaan en IJsclub Ruurlo, de Landelijke Rijvereniging en Ponyclub Ruurlo, de muziekvereniging Sophia's Lust, verschillende koren, de Oranjevereniging Ruurlo en de Historische Vereniging Old Reurle. Voor het culturele leven zijn van belang het Kulturhus Ruurlo, de Kunstkring Ruurlo, de tijdelijke expositieruimte Galerie De Smidse, het dorpshuis met bibliotheek en de Dorpskerk, waarin niet alleen kerkdiensten worden gehouden, maar ook concerten, kleine theatervoorstellingen, lezingen en exposities plaatsvinden. Tot slot moet het Festival Reurpop worden genoemd, dat jaarlijks aan de rand van het dorp plaatsvindt, drie dagen duurt en duizenden bezoekers trekt.
Roderlo en Kasteel Ruurlo
[bewerken | brontekst bewerken]De naam Ruurlo is waarschijnlijk afgeleid van Roderlo, opgebouwd uit rode (gerooid bos) en lo (open parkbos). Lange tijd bestond Ruurlo uit enkele huizen op een niet-strategische open plek in een uitgestrekt bos- en moerasgebied. Kasteel Ruurlo wordt al in 1326 genoemd en is vanaf de 15e eeuw in handen van de Nederlandse adellijke familie Van Heeckeren.[2] Willem van Heeckeren van Kell, adviseur van koning Willem III en minister van Buitenlandse Zaken, werd in Ruurlo geboren. De Dorpskerk in het centrum van Ruurlo stamt net als het kasteel uit de 14e eeuw.
Veel maatschappelijke voorzieningen in Ruurlo zijn oorspronkelijk met medewerking van de kasteelheer tot stand gekomen; van molen tot doolhof en van medische zorg tot onderwijs.
Het kasteel werd tot de fusie met de andere gemeenten van Berkelland gebruikt als gemeentehuis, na een restauratie in het begin van de jaren tachtig. Vlak voor de restauratie was het kasteel de locatie voor de televisieserie 'De Zevensprong' naar het boek van Tonke Dragt. Het is een veel gebruikte trouwlocatie. In 2003 is naast het kasteel de oranjerie uit 1879 herbouwd; deze is nu ingericht als restaurant. Het kasteel werd in 2012 aangekocht door de zakenman Hans Melchers. Hij was in het bezit van een omvangrijke verzameling werk van moderne Nederlandse kunstenaars, dat afkomstig was uit de failliete boedel van Dirk Scheringa. Daarvoor had hij in 2015 Museum MORE in Gorssel opgericht en geopend. Het werk van de schilder Carel Willink dat in zijn bezit was, bracht hij in 2017 over naar Kasteel Ruurlo, waarmee dit kasteel de functie kreeg van tweede vestiging van Museum MORE.
Politiek
[bewerken | brontekst bewerken]Ruurlo was tot en met het jaar 2004 een zelfstandige gemeente. Hieronder volgt de zetelverdeling van de gemeenteraad vanaf 1982 tot aan de opheffing van de gemeente.[3]
| 1982 | 1986 | 1990 | 1994 | 1998 | 2002 | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Partij | Stemmen | Zetels | Stemmen | Zetels | Stemmen | Zetels | Stemmen | Zetels | Stemmen | Zetels | Stemmen | Zetels |
| VVD | 1.363 | 4 | 1.573 | 5 | 1.572 | 5 | 1.559 | 5 | 1.484 | 5 | 1.451 | 4 |
| CDA | 1.217 | 4 | 1.472 | 4 | 1.174 | 4 | 1.120 | 3 | 984 | 3 | 1.284 | 4 |
| PvdA | 914 | 3 | 1.448 | 4 | 1.335 | 4 | 1.004 | 3 | 891 | 3 | 910 | 3 |
| Democratisch Platform Ruurlo | - | - | - | - | - | - | - | - | 795 | 2 | 678 | 2 |
| Lijst Visser | - | - | - | - | - | - | 770 | 2 | - | - | - | - |
| Gemeentebelangen | 496 | 2 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
Bezienswaardigheden
[bewerken | brontekst bewerken]- Kasteel Ruurlo, uit de 14e eeuw, kasteel met Engelse landschapstuin, waarin o.a. een oranjerie. In het kasteel is een locatie van Museum MORE gevestigd.
- MAG Museum, collectie Maastrichts aardewerk en glas
- Dorpskerk uit de 14e eeuw
- St. Willibrorduskerk uit 1869, ontworpen door Pierre Cuypers
- Kapel aan de Barchemseweg uit 1885
- Boskapel uit 1843, oorspronkelijk een school, in 1887 verbouwd tot kerk die in 2003 buiten gebruik is gesteld, thans een woonhuis
- Doolhof Ruurlo, heggendoolhof uit 1891, ontworpen door de Franse tuinarchitect Daniël Marot.
- Houtzaagmolen Agneta, werkende zaagmolen uit 1851 die te bezichtigen is
- Kroezeboom, een meerstammige eik die minstens 300 jaar oud is[4]
Galerij
[bewerken | brontekst bewerken]- Ruurlo, huize Ruurlo
- Ruurlo, de Dorpskerk
- Ruurlo, de Sint Willibrorduskerk
- Ruurlo, houtzaagmolen Agneta
Bekende inwoners van Ruurlo
[bewerken | brontekst bewerken]- Henricus Harius, geleerde uit de zestiende eeuw
- Berend Wildrik, patriot in de Franse tijd
- Kerst Zwart, begin 20e eeuw, dorpsonderwijzer en streekschrijver
- Willem baron van Heeckeren van Kell, 19e eeuw, fotograaf
- Willem Hendrik Alexander Carel van Heeckeren van Kell, 19e eeuw, onder andere kamerheer koning Willem I, gouverneur van Gelderland
- Hilbrandt Boschma, begin 20e eeuw, predikant
- Thea Barnard, predikant
- Arthur Conley, Amerikaanse soulzanger
- Ferdi Elsas, ontvoerder en moordenaar van Gerrit Jan Heijn
- Gerhard Willem Spitzen, alias Geert Teis Pzn, onderwijzer, schrijver Gronings volkslied
- Arend Voortman, politicus en lid van de Tweede Kamer
- Jan Luitjes, burgemeester
- Wilhelm Hermannus Kerkhoven, burgemeester
- Loes de Zeeuw-Lases, burgemeester
- Alexander van der Heyden van Doornenburg, burgemeester en militair
- Armando, kunstschilder, schrijver, dichter, acteur, televisiemaker (o.a. Herenleed)
Geboren in Ruurlo
[bewerken | brontekst bewerken]- Elias Cornelis Scholten (1849-1929), burgemeester
- Daniel Maximiliaan Marie van Hangest d' Yvoy (1899-1987), burgemeester
- Gerrit Willem Navis (1900-1944), verzetsstrijder
- Gerhard Willem Navis (1901-1945), verzetsstrijder
- Claudia Melchers (1969), ontvoerde dochter van de vermogende Nederlandse industrieel Hans Melchers
- Joey Belterman (1993), voetballer
Zie ook
[bewerken | brontekst bewerken]Externe links
[bewerken | brontekst bewerken]- 1 2 3 4 5 Tabel: Bevolking; maandcijfers per gemeente en overige regionale indelingen, 1 januari 2023, Centraal Bureau voor de Statistiek, Voorburg/Heerlen
- ↑ Website over de banden van de Van Heeckerens met Ruurlo, en info over Huize Ruurlo
- ↑ Gemeenteraadsverkiezingen - 1982 t/m 2018. www.nlverkiezingen.com. Geraadpleegd op 9 september 2022.
- ↑ Zomereik langs de Borculoseweg in Ruurlo