Saint-Nazaire (Loire-Atlantique)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Saint-Nazaire
Gemeente in Frankrijk Vlag van Frankrijk
Blason ville fr Saint-Nazaire (Loire-Atlantique).svg
Saint-Nazaire (Frankrijk)
Saint-Nazaire
Frankrijk
Situering
Regio Pays de la Loire
Departement Loire-Atlantique (44)
Arrondissement Saint-Nazaire
Kanton hoofdplaats van 3 kantons:
Saint-Nazaire-Est
Saint-Nazaire-Centre en
Saint-Nazaire-Ouest
Coördinaten 47° 17′ NB, 2° 12′ WL
Algemeen
Oppervlakte 46,79 km²
Inwoners
(1 januari 2019)
71.394[1]
(1.526 inw./km²)
Hoogte 0 - 47 m
Burgemeester David Samzun
(28 juni 2020)Bewerken op Wikidata
Overig
Postcode 44600
INSEE-code 44184
Detailkaart
Saint-Nazaire (Loire-Atlantique)
Saint-Nazaire
Locatie in Frankrijk Loire-Atlantique
Foto's
Pont-Mindin.jpg
Portaal  Portaalicoon   Frankrijk

Saint-Nazaire is een gemeente in het westen van Frankrijk, in het departement Loire-Atlantique, op de rechteroever van het estuarium van de rivier Loire. De stad telde op 1 januari 2019 71.394[1] inwoners (Nazairiens). Naast het Frans wordt ook nog geregeld Bretons gesproken door de lokale bevolking.

Saint-Nazaire heeft een zeehaven, de belangrijkste Franse haven aan de Atlantische Oceaan. De belangrijkste industrieën zijn de scheepsbouw en de luchtvaartindustrie.

Geschiedenis[bewerken | brontekst bewerken]

Tot het begin van de 19e eeuw was Saint-Nazaire een kleine plaats met enkele honderden inwoners. De plaats was gebouwd op een granieten rots die een schiereiland vormde aan de monding van de Loire. De bevolking bestond grotendeels uit vissers en rivierloodsen op de Loire.

Ontwikkeling van de haven[bewerken | brontekst bewerken]

Na de aanleg van een havenhoofd (Vieux Môle) tussen 1828 en 1835 en van een dok tussen 1848 en 1858 begon Saint-Nazaire zich te ontwikkelen als diepzeehaven. In 1862 vertrok een eerste pakketboot uit Saint-Nazaire naar Amerika (Veracruz in Mexico). Er werd in dat jaar ook een eerste scheepswerf geopend. Deze bedrijvigheid zorgde voor werkgelegenheid en tussen 1851 en 1866 verdrievoudigde de bevolking van de gemeente.

Op 10 augustus 1857 werd de spoorlijn Nantes-Saint-Nazaire van de Campagnie du Paris-Orléans geopend.

De eerste scheepswerf ging failliet in 1867 en dit leidde tot een tijdelijke economische achteruitgang. In 1881 kwamen er door een subsidieregeling twee nieuwe scheepswerven. In dat jaar werd ook een tweede dok geopend, dat via een sluis in verbinding stond met het eerste dok.[2] Daarnaast kwamen er ook hoogovens. In 1907 werd een nieuwe voorhaven geopend.

Aan de vooravond van de Eerste Wereldoorlog was Saint-Nazaire een moderne stad met 38.300 inwoners, met scholen, een ziekenhuis, een plantentuin en een boulevard aan de oceaan. Tijdens de oorlog verdubbelde de import van goederen via de haven. Vanaf 1917 kwamen veel Amerikaanse troepen en materiaal naar Frankrijk via de haven van Saint-Nazaire. Er werd ook een olieraffinaderij geopend.[3]

Na de oorlog was er een scherpe terugval in de haventrafiek. De scheepswerven draaiden wel op volle toeren en produceerden steeds grotere schepen. Dit noopte tot de bouw van een nieuwe haveninfrastructuur met nieuwe sluizen.[4]

Tweede Wereldoorlog[bewerken | brontekst bewerken]

Tijdens de Tweede Wereldoorlog was Saint-Nazaire de thuishaven van het zevende flottille onderzeeërs van de Duitse Kriegsmarine, waartoe de U-96 behoorde die de hoofdrol speelt in Das Boot.
Op 28 maart 1942 vielen 600 Britse commando's de dokken van Saint-Nazaire aan (zie Operatie Chariot), waaronder het enige dok langs de Atlantische kust dat groot genoeg was voor het Duitse slagschip Tirpitz.[5] Duitsland hield aan de stad vast tot het einde, en zo werd Saint-Nazaire als laatste Franse stad bevrijd op 11 mei 1945 (dus na de capitulatie). In 1943 was de burgerbevolking wel al grotendeels geëvacueerd.

U-bootbunkers[bewerken | brontekst bewerken]

Recht tegenover de 14 U-bootbunkers ligt de draaibrug en de Oude Ingang, met rechts daarvan de 15e U-bootbunker. Iets verder ligt het Droogdok, het Normandiëdok, dat schuins uitkomt op de Port Atlantique de Nantes en het Bassin de Penhouët. Dit dok heeft aansluiting via een draaibrug met het Bassin de Saint-Nazaire. Nu nog zijn er sporen van de gevechten te zien op de muren van de U-bootbunkers. De betonijzers liggen op sommige plaatsen bloot als gevolg van de granaatexplosies tijdens de gevechten van de commando's tegen de Duitse bezetter van Saint-Nazaire en later gedurende de geallieerde bevrijding.

De U-bootbunkers liggen er tegenwoordig kaal, donker en grauw bij.[bron?] De in- en uitgangen zijn bijna alle versperd met aanlegsteigers voor jachten en andere vaartuigen. Binnen zijn de voormalige aanlegplaatsen voor de onderzeeërs gehalveerd tot de helft, doordat men houten vloeren heeft aangelegd. Dit merkt men verderop in de kapelgaten in de muren, waar meerpalen voorzien waren voor de U-boten. Met de eertijds volledige meerplaatsen konden twee U-boten naast elkaar aan de kaden afmeren, waar twee grote U-boten konden liggen in bijna elke bunker. De kleinere U-boten, zoals o.a. de U-1, U-2, enzovoort, konden bijna met vier in zo'n bunker liggen.
Boven op de bunkers heeft men een panoramisch uitzicht op het Bassin de Saint-Nazaire en het omliggende havencomplex. Aan de straatkant en de eigenlijke wegingang, lopen de muren schuin naar boven zodat het dak van het bunkercomplex overhelde. Er is een cafetaria, en een tentoonstellingsruimte met een expositie over de gebeurtenissen tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Na de oorlog[bewerken | brontekst bewerken]

De stad was voor 85% verwoest door geallieerde luchtbombardementen. Onder François Blancho, die bijna onafgebroken burgemeester was van 1945 tot 1968 begon de wederopbouw. Dit gebeurde naar plannen van architect Noël Le Maresquier. In 1960 werd het nieuwe stadhuis geopend.[6]

Op 15 november 2003 vond op een van de scheepswerven een ernstig ongeluk plaats. Chantiers de l'Atlantique, de werf die de Queen Mary 2 bouwde, hield een open dag. Er stortte een voetgangersbrug in, waarbij vijftien mensen omkwamen.

Geografie[bewerken | brontekst bewerken]

De oppervlakte van Saint-Nazaire bedraagt 46,79 km², de bevolkingsdichtheid is 1.526 inwoners per km² (per 1 januari 2019).

De onderstaande kaart toont de ligging van Saint-Nazaire met de belangrijkste infrastructuur en aangrenzende gemeenten.

44184-Saint-Nazaire-Sols.png

Demografie[bewerken | brontekst bewerken]

Nevenstaande figuur toont het verloop van het inwonertal (bron: INSEE-tellingen).

Grafiek inwonertal gemeente

Verkeer[bewerken | brontekst bewerken]

In de gemeente liggen de spoorwegstations La Croix-de-Méan, Penhoët en Saint-Nazaire. De Loire wordt bij Saint-Nazaire overbrugd door de imposante Saint-Nazairebrug.

Sport[bewerken | brontekst bewerken]

Saint-Nazaire is vier keer etappeplaats geweest in wielerkoers Ronde van Frankrijk. Dit leverde ritoverwinningen op voor de Fransman André Darrigade (1958), Nederlander Huub Zilverberg (1962), Belg Tom Steels (1999) en Spaanse ploeg ONCE (2000).

Geboren[bewerken | brontekst bewerken]

Afbeeldingen[bewerken | brontekst bewerken]

Externe link[bewerken | brontekst bewerken]

Zie de categorie Saint-Nazaire (Loire-Atlantique) van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.