Slaapbol

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Slaapbol
 Papaver somniferum susbsp. somniferum
Papaver somniferum susbsp. somniferum
Taxonomische indeling
Rijk: Plantae (Planten)
Stam: Embryophyta (Landplanten)
Klasse: Spermatopsida (Zaadplanten)
Clade: Bedektzadigen
Clade: 'nieuwe' Tweezaadlobbigen
Orde: Ranunculales
Familie: Papaveraceae (Papaverfamilie)
Geslacht: Papaver
Soort
Papaver somniferum
L. (1753)
Papaver somniferum - Köhler–s Medizinal-Pflanzen-102.jpg
Portaal  Portaalicoon   Biologie
Papaver somniferum
Papaverveld in Afghanistan

De slaapbol of bolpapaver (Papaver somniferum) is een eenjarige plant die tot de papaverfamilie (Papaveraceae) behoort.

De plant heeft een karakteristieke zaadbol, die ook wel de maanbol wordt genoemd. De gedroogde zaden uit de bol zijn bekend als (blauw) maanzaad.

Gebruik[bewerken]

Medisch[bewerken]

Esculaap Neem het voorbehoud bij medische informatie in acht.
Raadpleeg bij gezondheidsklachten een arts.

Uit het gedroogde melksap van deze maanbol kan opium gewonnen worden. Uit opium kunnen vervolgens: morfine, heroïne, codeïne, papaverine, laudanine en noscapine gewonnen worden.

Het sap van de plant is giftig en kan bij bepaalde hoeveelheden leiden tot een langzame dood (die gekenmerkt wordt door een periode van bewusteloosheid). De plant dankt hieraan ook zijn naam.

De 'Norman papaver', gekweekt op het eiland Tasmanië is een cultivar; onder controle van de VN en de medische industrie Johnson & Johnson beschermd door militairen. Deze plant is morfinevrij en codeïnevrij, maar bevat thebaïne en oripavine geschikt voor pijnstillers.

Ondersoorten en cultivars[bewerken]

Papaver somniferum var. album[bewerken]

Blauwmaanzaad waarbij de zaden worden gebruikt als maanzaad voor "op de broodjes" of in gebak. Het zaad bevat vrijwel geen opiaten, maar een test op verdovende middelen zal na het consumeren van een grote hoeveelheid maanzaad wel een positieve uitslag vertonen.

Papaver somniferum convar. nigrum[bewerken]

Papaver waarbij de zaden worden geperst voor gebruik als olie huile d'oeillette. Eerste persing wordt gebruikt als tafelolie; tweede persing wordt gebruikt als verfolie met het schijnbare voordeel dat deze olie niet rans wordt en onder invloed van het licht niet verkleurt.

Papaver somniferum subsp. hortensia[bewerken]

Tuinpapaver speciaal gekweekt voor zijn fraaie bloemen.

Papaver somniferum subsp. sativa[bewerken]

Kweekpapaver voor boer en tuinder.

Papaver somniferum subsp. somniferum[bewerken]

Deze papaver is de opiumpapaver die vooral in Afghanistan wordt gekweekt; waarbij het melksap ongeveer 10% opium bevat. Deze plant wordt ongeveer een meter hoog.

Volgens de Opiumwet in België (die anders is dan in Nederland) heeft men geen vergunning nodig om enkele slaapbollen in de tuin te kweken.

Het opiumgehalte is slechts 0,5 à 1% doordat :

  • de grond te weinig efficiënte mineralen bevat
  • er onvoldoende aantal uren zonneschijn is
  • een snelle afwatering vereist is.

Het melksap mag gebruikt worden als wrattensap, maar niet voor oraal gebruik.

In Duitsland is de kweek ten strengste verboden en enkel met een vergunning die maximaal 3 jaar geldig is mag de variant Papaver somniferum var. album op maximaal 10 vierkante meter gekweekt worden waarbij de locatie aangegeven moet worden en ook de hoeveelheid oogst opgegeven moet worden.

In Oostenrijk groeit de Papaver nog toegestaan in het wild, het bewerken of meenemen van deze planten is daar strafbaar.

Het bezitten van zaden is niet strafbaar omdat deze geen psychoactieve stoffen bevatten. Het kweken van de kleine papaversoorten (waarvan het melksap nauwelijks psychoactieve stoffen bevatten) zal in de praktijk niet tot problemen leiden.

Externe link[bewerken]

Wikibooks Wikibooks heeft meer over dit onderwerp: Ecologisch tuinieren.