Anjer
| Anjer | |||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 Tuinanjer (Dianthus caryophyllus) |
|||||||||||||||||
| Taxonomische indeling | |||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||
| Geslacht | |||||||||||||||||
| Dianthus L. (1753) |
|||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||
Anjer (Dianthus) is een geslacht van bloemplanten uit de anjerfamilie (Caryophyllaceae).
Anjers zijn overblijvende of zelden eenjarige, kruidachtige planten met smalle bladeren. De bloemkelk is buisvormig, vijftallig en aan de oorsprong omgeven door twee, vier of zes brede dekbladeren. De bloemblaadjes zijn meestal gekerfd of gespleten. De bloem heeft tien meeldraden en twee stampers.
Anjers komen van nature voor in Europa en Azië. Enkele soorten komen van nature voor in Zuidelijk Afrika. De grootste producent van sierplanten is tegenwoordig echter Colombia.
In het verleden werd de anjer in de geneeskunde gebruikt bij maagklachten en koorts. Tegenwoordig wordt de anjer voornamelijk als sierplant toegepast.
Inhoud |
[bewerken] Nominatieve lijst van soorten
Er wordt geschat dat er tussen de 320 - 600 verschillende soorten bestaan.
In Nederland en België komen of kwamen de volgende soorten voor:
- Kartuizer anjer (Dianthus carthusianorum)
- Prachtanjer (Dianthus superbus - in Nederland in het wild uitgestorven vanaf 1905)
- Ruige anjer (Dianthus armeria)
- Steenanjer (Dianthus deltoides)
Andere soorten zijn:
De geslachten pekanjer (Lychnis) en mantelanjer (Petrorhagia) zijn feitelijk geen anjers.
[bewerken] Ecologie
Anjers zijn waardplant voor onder meer: de witband-silene-uil (Hadena compta), de Tweekleurige parelmoervlinder (Melitaea didyma) en de gevorkte silene-uil (Sideridis rivularis).
[bewerken] Anjer als symbool
[bewerken] Rode anjer
- In de Middeleeuwen was de anjer symbool voor Maria, de moeder van Jezus.
- In de iconografie is een rode anjer het symbool van de verloving.[1]
- Tegenwoordig geldt een rode anjer als symbool voor de arbeidersbeweging.
- In Portugal symboliseert de rode anjer ook de Anjerrevolutie.
[bewerken] Witte anjer
Een witte anjer was oorspronkelijk het symbool van verzet. Dit gebruik stamt uit de eerste oorlogsmaand van bezet Nederland. Prins Bernhard van Lippe-Biesterfeld had al sinds zijn studententijd de gewoonte zich met een witte anjer te tooien. Op 29 juni 1940, de verjaardag van prins Bernhard, droegen veel Nederlanders daarom demonstratief een witte anjer. Standbeelden van leden van het Koninklijk Huis werden onder bloemen bedolven. In Amsterdam werden bloemen gelegd bij het Emma-monument. Bij het gesloten paleis Soestdijk werden bloemen aan de hekken aangebracht.
Uit waardering voor dit initiatief van het Nederlandse volk bleef prins Bernhard, ook na de oorlog, een witte anjer in het knoopsgat van zijn burgerkostuum dragen. De witte anjer werd daardoor ook het symbool van het Prins Bernhard Cultuurfonds, dat nog steeds de Zilveren Anjers uitreikt.
Prins Bernhard nam jaarlijks het traditionele nationale bevrijdingsdefilé in Wageningen af. Na zijn overlijden in december 2004 namen oud-UNIFIL-militairen het initiatief om in Wageningen de witte anjer te dragen als herinnering aan de prins. Vanwege de lovende commentaren ontstond het initiatief om de witte anjer blijvend te verbinden aan veteranen en de Nederlandse Veteranendag. De anjer was symbool van verzet en wordt nu symbool voor de waardering voor veteranen.[2]
Bronnen, noten en/of referenties
|
 |
Wikibooks heeft een studieboek over dit onderwerp: Ecologisch tuinieren - Anjer. |
 |
Zie de categorie Dianthus van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |
