Arthur de Gobineau

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Arthur de Gobineau

Arthur de Gobineau, werkelijke naam Joseph Arthur, comte de Les Pléiades (Ville-d'Afray (nabij Parijs), 14 juli 1816 - Turijn, 13 oktober 1882) was een Frans diplomaat, dichter, schrijver, beeldhouwer, politicus en racist die door zijn theorie over het Arische herenras bekend werd.

Levensloop[bewerken]

Na zijn schoolopleiding in Frankrijk en Zwitserland werd Gobineau in 1849 lid van het Franse Corps diplomatique. In 1855 werd hij door Napoleon III met een gezantschap naar Perzië (Iran) gezonden. In 1859 werd hij keizerlijk commissaris in de VS, vanaf 1861 was hij buitengewoon afgevaardigde in een verdere missie in Perzië, en vanaf 1864 was hij in deze functie in dienst in Athene. Daarnaast voerde hij diplomatieke opdrachten uit in Rio de Janeiro en in Stockholm.

Rassentheorie[bewerken]

Tijdens zijn eerste missie in Perzië werd Gobineau geïnspireerd tot zijn idee van een superieur ras, hij geloofde dat rassen verantwoordelijk waren voor het ontstaan van cultuur. Hij stelde dat er een natuurlijke scheiding of barrière bestond tussen drie rassen, te weten het Kaukasische / Europeïde (blanke), het Negroïde (zwarte) en het Mongoloïde (gele) ras; en dat het overschrijden van deze rassenbarrières door middel van rassenvermenging zou leiden tot chaos. Tevens stelde hij dat het "Kaukasische ras" het verst ontwikkeld was, en stelde het gelijk aan de Indo-Europese cultuur die bekendstond als die van de Ariërs.

Gobineau zag het ontstaan van wereldrijken als een negatieve ontwikkeling die zou eindigen in de vernietiging van het superieure ras dat het rijk stichtte, daar er in wereldrijken rassenvermenging plaats vond die leidde tot degeneratie van het superieure ras. Gobineau noemde dit proces semitizatie, daar hij van mening was dat de Semitische volkeren het resultaat waren van rassenvermenging tussen zijn drie rassen. Om deze reden zag Gobineau – in tegenstelling tot latere racisten als Madison Grant, die het "negroïde ras" als inferieur zagen – Arabieren en Joden als inferieur. Gobineau zag de Noordse volkeren als de "puurste" blanken en achtte hen superieur aan andere Kaukasische volkeren, waarmee hij de grondvesten voor de Noordse theorie legde.

Gobineau legde zijn racistische ideeën vast in Een verhandeling over de Ongelijkheid van de Menselijke Rassen (oorspronkelijke titel: Essai sur l'inégalité des races humaines) (1853-1855).

Politieke erfenis[bewerken]

Gobineaus werk had vooral grote invloed in de VS, en in Duitsland op de Völkische Bewegung, de Conservatieve Revolutie, de ariosofie en op het nationaalsocialisme.

Madison Grant verkondigde in zijn The Passing of the Great Race de superioriteit van de White Anglo-Saxon. De Gobineauvertaler Ludwig Schemann, de uitgever van het racistische antropologische tijdschrift Revue Ludwig Woltmann, de amateur-antropoloog Otto Ammon en Houston Stewart Chamberlain behoorden allen tot de Duitse school van Gobineaus volgelingen. In Frankrijk voorzag graaf Georges Vacher de Lapouge Gobineaus rassentheorie van cultusachtige praktijken.

Bahá'í[bewerken]

Gobineau staat bij de Bahá'ís bekend als de persoon die het enige complete manuscript betreffende de vroege geschiedenis van het Bábisme in Perzië in bezit kreeg; een manuscript dat geschreven werd door Hâjji Mirza Jân van Kashan, die circa 1852 door de Perzische autoriteiten ter dood gebracht werd. Het manuscript bevindt zich nu (2005) in de collectie van de Bibliothèque nationale de France te Parijs. De Bahá'i-beweging verbindt zich echter niet met de theorieën van Gobineau.

Schrijverschap[bewerken]

Gobineau was eveneens succesvol als schrijver. In zijn romans idealiseert hij dezelfde reactionaire en aristocratische ideeën en zijn afkeer van democratische massacultuur als in zijn politieke werk.

Bibliografie[bewerken]

  • Een verhandeling over de Ongelijkheid van de Menselijke Rassen (1853-1855)
  • Reisavonturen (1872)
  • Les Pleiades (1874)
  • De Renaissance (1877)

Literatuur[bewerken]

  • Michael D. Biddiss, Father of racist ideology: the social and political thought of Count Gobineau (Weidenfeld and Nicholson; London 1970)
  • E. J. Young, Gobineau und der Rassismus: Eine Kritik der anthropologischen Geschichtstheorie. Archiv für vergleichende Kulturwissenschaft, Bd. 4 (Hain; Meisenheim am Glan 1968)