Brahma (hindoeïsme)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Brahma (IAST: Brahmā) (Devanagari ब्रह्मा, uitgesproken als [/brəhmɑː/]?) is in de hindoefilosofie de personificatie van het scheppende aspect van de goddelijke Hindoe-drieëenheid of Trimurti. Het onderhoudende aspect wordt vertegenwoordigd door Viṣṇu en het transformerende aspect door Shiva of Maheshvara.

Met de hand ingekleurde gravure van Brahma

Brahma mythe[bewerken]

Brahma verschijnt uit de navel van Vishnoe
Brahma verschijnt uit de navel van Vishnoe
Brahma verschijnt uit de navel van Vishnoe

Toen Maha Viṣṇu zich eens te neer legde in de oceaan van oorzaken en zo in een diepe meditatie verzonk, ontsproot er vanuit zijn navel een stengel met een lotus bloem erop. Daaruit werd heer Brahma geboren, die al-zittende en om zich heen kijkend zich afvroeg of hij alleen was. Hij zag in geen enkele richting glimp noch wimp van enig ander leven. Daarop besloot Brahma langs de lotus stengel naar beneden af te dalen. Hij bleef maar afdalen en kon maar niet de oorsprong van die stengel bereiken. Na een tijdje zo te hebben afgedaald bedacht hij dat het genoeg was en wilde wederom opwaarts gaan toen hij plots een stem hoorde roepen " tapa, tapa ". (Tapa betekent in het Sanskriet ' boete-doening ')

Hierop klom Brahma wederom verder omhoog. Eenmaal op de lotusbloem gezeteld begon Brahma aan zijn lange meditatie van uiteindelijk 290 miljoen jaar. Toen Śrī Kṛṣṇa, de Allerhoogste Persoonlijkheid Gods, (die in de Veda's wordt beschouwd als niet verschillend van Viṣṇu), van wie het woord tapa afkomstig is, tevreden was over Brahma's boetedoening speelde Sri Kṛṣṇa, de God van de Liefde, op Zijn fluit en bereikte Brahmaji's hart. Door de geluidsvibratie afkomstig van de fluit van Kṛṣṇa werden alle Vedische conclusies geopenbaard in het hart van Brahma. Hierop wist hij precies hoe hij het universum zich kon laten manifesteren en er gestalte aan kon geven. Heer Brahma raakt langzaam in extase en hoe dit zich votrekt is te lezen in de ( Brahma-Samhita ), de gebeden van heer Brahma opgezonden aan Heer Govinda. Tevens staan er talloze verhalen over wat Brahmaji meemaakt tijdens zijn creatie in het Śrīmad Bhāgavatam, dat uit honderd-duizend verzen bestaat.

Na een poosje bewust te zijn van zijn mystieke positie in het universum werd Brahma op een dag overweldigd van enthousiasme en wilde Kṛṣṇa laten zien wat hij al wel niet had geproduceerd d.m.v z'n meditatie. Hij verliet terstond Brahma Loka en vloog richting vaikuṇṭa om daar de Allerhoogste Persoon te ontmoeten. Hij vloog door de vaikuṇṭa sfeer naar de Allerhoogste planeet bekend als KṛṣṇaLoka. Kṛṣṇa verwachtte Brahma al en deelde hem mede, dat Hij juist vanavond een groot feest zou geven en dat Brahmaji natuurlijk ook welkom was. Brahma was in extase en kwam die avond naar één van Kṛṣṇa's paleizen. Toen hij bij de poort aan kwam bracht Krsna hem zijn nederige eerbetuiging en Brahma was voldaan. Daarop zei de Allerhoogste Persoonlijkheid Gods, dat ze maar eens de zaal zouden moeten betreden waar de feestgangers al aanwezig waren. De deur werd geopend en tot zijn verbazing zag Brahmaji wel duizenden en miljoenen Brahma's net als hij en sommigen met wel acht hoofden of duizend en sommigen met wel een miljoen hoofden. Hierop boog Brahma zijn hoofd en verzocht de Heer hem zijn ijdelheid te vergeven en het gevoel, dat daarvan komt, volkomen te neutraliseren en nooit meer terug te laten keren in z'n hart.

Karakteristieken[bewerken]

Brahma kan niet verward worden met het Hoogste Kosmische Bewustzijn (Parama Purusha), dat allerhoogste bestuurder betekent. In de Veda's worden namelijk ook drie aspecten behandeld, die verband houden met de godheid Brahma.

  1. Brahmān= is de kosmische energie of wordt ook wel (ohm) genoemd.
  2. Brāhmaṇa= is de student van de Veda's, die in de lijn van de geestelijke erf-opvolging van Heer Brahma is gesituëeerd
  3. Heer Brahma zelf de creator van dit materieel universum.

Puranische Brahma[bewerken]

Brahma met vier gezichten en armen

De Puranische (Śrīmad Bhāgavatam) Brahma wordt meestal afgebeeld met vier gezichten, wat aangeeft dat Brahma regeert over de vier windrichtingen van het universum. Hij wordt ook wel afgebeeld met vier armen, waarin hij de heilige boeken, de rozenkrans en de urn water van een heilige man vasthoudt.

Deze puranische Brahma is naast de schepper van het heelal tevens de god van de wijsheid en regeerder van de hartstocht. Zijn vrouw Saraswati is de godin van de kunst, muziek en literatuur. Zij staat meestal afgebeeld met een boek en een vina, een muziekinstrument, in haar handen.

Cultus[bewerken]

Hoewel Brahma in bijna alle Vedische rituelen wordt aanbeden, zijn in India maar twee tempels aan Brahma gewijd. De belangrijkste staat in Pushkar, dichtbij Jaipur.

Zie ook[bewerken]