Campus

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Zie het artikel Voor het gelijknamige dorp in de VS, zie Campus (Illinois). Voor het gelijknamige bier zie Campus (bier).

In het Latijn betekent campus "open ruimte" of "veld". In het Nederlands kennen we het beter als aanduiding voor een universiteitsterrein waarop woningen en voorzieningen voor zowel docenten als studenten aanwezig zijn.

Het concept waarbij alle gebouwen die bij een universiteit horen samen op een terrein worden gebouwd, ontstond in wat nu de Verenigde Staten is. Daar werden de nieuwe, particuliere universiteiten meestal op een geschonken stuk grond buiten de stad gebouwd. De term campus werd voor het eerst gebruikt in verband met het terrein van Princeton University in New Jersey in de 1770er jaren. Sindsdien hebben alle Amerikaanse universiteiten een campus, sommigen meer dan één. Sommige campussen, die bij de oprichting buiten de stad lagen, zijn nu door de groeiende steden omringd, zoals de campus van Columbia University in New York City.

In het Verenigd Koninkrijk werden na de Tweede Wereldoorlog de nieuwe universiteiten niet langer door de stad heen verspreid gebouwd, maar kregen ze een locatie aangewezen. Op deze locatie werden dan naast de standaard universiteitsgebouwen ook voorzieningen als sportcentra, woningen en bibliotheken gebouwd. Een voorbeeld hiervan is de universiteit van York. In eerste instantie keken de traditionele universiteiten wat neer op deze nieuwe leercentra, maar inmiddels behoort een aantal ervan tot de meest prestigieuze ter wereld.

Nederland[bewerken]

Deel van de campus van Universiteit Twente

In Nederland bestaan in feite slechts twee campusuniversiteiten. Daarnaast zijn er diverse semi-campusuniversiteiten en een aantal kleinere universitaire instellingen die geheel of gedeeltelijk op een campus gehuisvest zijn.

'Echte' campusuniversiteiten[bewerken]

De campus van de Universiteit Twente was de eerste echte campusuniversiteit van Nederland, vergelijkbaar met die van typische campusuniversiteiten in Amerika. Bij de oprichting van de universiteit in de jaren 60 van de 20ste eeuw was de gedachte dat een campus, waarin alle voorzieningen aanwezig waren voor studie- en sociale activiteiten tijdens de hele studieduur, ten goede kwamen aan de studie en de geestelijke vorming van de student. De filosofie dat de volledige studententijd zich op de campus moet voltrekken, is inmiddels losgelaten. Desalniettemin zijn nog steeds alle faculteiten, studentenwoningen, sportvoorzieningen, en andere voorzieningen zoals een huisarts, een tandarts en winkels verspreid over de beboste en ruim opgezette campus te vinden.

De Technische Universiteit Eindhoven heeft alle universiteitsgebouwen, waaronder bibliotheken, onderzoekscentra, sportcentra en overige faciliteiten, geconcentreerd op een campus rond de rivier de Dommel. Ook zijn er kappers, uitzendbureaus en andere winkels te vinden. Middels het project Campus 2020 wil de TU/e de universiteitsgebouwen op de campus nog dichter bij elkaar brengen en wordt het park aan de kant van het station doorgetrokken tussen de faculteiten en onder het hoofdgebouw door. Er zijn verschillende tijdelijke woonunits op de campus, en in 2011 is bekend geworden dat de universiteit en de gemeente Eindhoven het eens zijn geworden over de bouw van permanente woningen voor studenten op de campus.

Semi-campusuniversiteiten[bewerken]

De campus van de Radboud Universiteit in Nijmegen, diverse keren uitgeroepen tot groenste campus van Europa, bestrijkt bijna de gehele wijk Heijendaal, het vroegere Landgoed Heyendaal, en bestaat uit Heyendaal-Zuid, Heyendaal-Oost en het Radboudumc. Op het terrein van het Radboudumc staan dienstwoningen, twee hotels voor personeel en gasten en de studentenkerk. Heyendaal-Zuid huisvest een aantal faculteiten van de RU. Het hoogste gebouw van Nijmegen, het Erasmusgebouw (88 m), staat hier, alsmede diverse horeca- en detailhandelszaken. Op Heyendaal-Oost staan veel onderzoekslaboratoria, alsmede het studentencomplex Sterrenbosch. In de nabijheid hiervan ligt het universitair sportcentrum Heyendaal-Zuid. Doordat de meeste Nijmeegse studenten niet in Heijendaal wonen en de universiteit ook deels elders is gevestigd, geldt de RU slechts ten dele als campusuniversiteit.

De Vrije Universiteit in Amsterdam is eind 19e eeuw begonnen in Amsterdam-Zuid, maar kreeg in 1973 door de verhuizing naar Buitenveldert het karakter van een campusuniversiteit. Door plaatsgebrek op de campus aan de De Boelelaan breidde de universiteit daarna ook elders uit. Zo bevindt de studentencampus Uilenstede, op de grens van Amsterdam en Amstelveen, zich op enige afstand van de universiteitscampus. De Universiteit Maastricht was aanvankelijk eveneens als campusuniversiteit gedacht, waarvoor in Randwyck een groot terrein was gereserveerd. Later werd gekozen voor huisvesting in leegstaande historische gebouwen in het centrum van de stad, met name in leegstaande kloosters. Slechts de medische faculteit, de faculteit psychologie en enkele onderdelen van Hogeschool Zuyd zijn thans op de campus in Randwyck gevestigd (zie ook Campus Maastricht). In Wageningen bevinden de bekende 'sterflats' en andere studentenhuisvesting zich verspreid over de stad, waardoor ook hier geen sprake is van een echte campusuniversiteit.

Bijna alle Nederlandse universiteiten beschikken tegenwoordig over één of meerdere campusfaciliteiten buiten het centrum van de stad. De Universiteit van Amsterdam, de Technische Universiteit Delft, de Universiteit Utrecht en de Rijksuniversiteit Groningen zijn vanouds binnenstadsuniversiteiten, maar door de sterke toename van het aantal studenten in de afgelopen decennia, zijn nieuwe universiteitsgebouwen en studentenfaciliteiten vooral gerealiseerd op campusachtige uitbreidingen aan de rand van de stad, respectievelijk Science Park Amsterdam, de TU-wijk Wippolder (Delft), De Uithof (Utrecht), het Zernikecomplex (Groningen). Op laatsgenoemde campus is tevens een deel van de Hanzehogeschool Groningen gevestigd; in het Amsterdamse Science Park is tevens het Amsterdam University College gevestigd. Op deze campus is tevens een tamelijk recente ontwikkeling waar te nemen, waarbij universiteiten en bedrijven samenwerken bij het ontwikkelen en vermarkten van nieuwe producten.

België[bewerken]

In België is Louvain-la-Neuve het bekendste voorbeeld, maar ook de gebouwen van de Universiteit Hasselt of de Vrije Universiteit Brussel bevinden zich op één of twee campussen, in het geval van de VUB ook met woongelegenheden. De KULAK (de Kortrijkse afdeling van de Katholieke Universiteit Leuven) ligt op een campus buiten de binnenstad (op Hoog-Kortrijk) en bevat ook verschillende woongelegenheden (studentendorp en twee studentenflats).

In Vlaanderen wordt de term campus ook gebruikt als "locatie waar opleidingen gegeven worden". Zo zijn er universiteiten en hogescholen die verspreid over verschillende campussen hun opleidingen organiseren. Zo spreekt bijvoorbeeld de Katholieke Universiteit Leuven van haar "stadscampus", campus "Gasthuisberg" en campus "Arenberg" in Heverlee.