Catshuis

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Catshuis
Vooringang Catshuis
Vooringang Catshuis
Locatie Adriaan Goekooplaan 10 , Den Haag
Oorspronkelijke functie Landgoed
Huidig gebruik Huisvesting overheid
Bouw gereed 17e eeuw
Monumentstatus Rijksmonument
Monumentnummer 17411
Architect Claes Dircx van Balckeneynde
Foto's
Ingebruikname van het Catshuis als ambtswoning.
Portaal  Portaalicoon   Civiele techniek en bouwkunde
Landgoed Sorghvliet
Landgoed Sorghvliet begin 18e eeuw. Onderste afbeelding is de Parnassusberg, een later aangelegde heuvel met goed uitzicht op de omgeving.
Oranjerie van Sorghvliet.

Het Catshuis, gelegen aan de Adriaan Goekooplaan 10 in Den Haag, is sinds 1963 de ambtswoning van de minister-president van Nederland en het ontvangstcentrum van de regering. Het Catshuis behoort tot de huisvesting van het ministerie van Algemene Zaken.

Geschiedenis[bewerken]

Het huis, gelegen op het landgoed Sorghvliet, ligt langs de huidige Scheveningseweg, die op aanraden van Constantijn Huygens in 1653 werd aangelegd. Het Catshuis is door stadsarchitect Claes Dircx van Balckeneynde gebouwd voor Jacob Cats (1577-1660), een vooraanstaand dichter en politicus. Cats nam Huis Sorghvliet, zoals hij het zelf noemde, op 14 juli 1652 in gebruik. Oorspronkelijk had het huis geen bovenetage. Op de plaats van Huis Sorghvliet stond voorheen een boerderij, waarvan het woongedeelte hoogstwaarschijnlijk in het linkergedeelte van het gebouw is verwerkt.
Door het terrein loopt de Haagse Beek. Het water daarvan werd gebruikt voor zijn classicistische Hollandse tuin, de bagger voor mest, en het zand werd gebruikt voor wallen om de tuin tegen stuifzand te beschermen. De omgeving bestond immers nog uit woeste duingronden. Het park strekte zich uit van de Laan van Meerdervoort en de Groot Hertoginnelaan tot aan het Van Stolkpark.

In 1675 kwam het landgoed Sorghvliet in bezit van Hans Willem Bentinck, kamerheer van de latere koning-stadhouder Willem III (1650-1702). Zijn zoon, Willem Bentinck, liet in 1738 midden op het dak van het Catshuis in de klokkentoren een bronzen klok plaatsen. Het is bekend dat zij een bijenstal hadden, die eind 20ste eeuw weer is opgebouwd, en nu Bentincks Bijenstal heet.

In de 18e eeuw waren de tuinen en de menagerie van Sorghvliet vermaard. Zij waren vergelijkbaar met die van Het Loo. In de 19e eeuw werden tuinen, berceaus, fonteinen en oranjerie vervangen door een uitgestrekt gazon.

De buitenplaats werd door Adriaan Goekoop gekocht. Net als zijn vader deed hij in onroerend goed en hij ontwikkelde allerlei Haagse buurten. Ook wilde hij, net als koning Willem II, eigenlijk wel een paleis op Zorgvliet bouwen, maar het bleef bij een ambitie. Hij verkocht het aangrenzende Rustenburg en Buitenrust, waar in 1905 met de bouw van het Vredespaleis werd begonnen. In 1909 werd het stadsuitbreidingsplan van H.P. Berlage aangenomen, en er werden rondom het Catshuis villa's gebouwd en een verbindingsweg tussen de Kerkfhoflaan en de Stadhouderslaan, waar toen het Statenkwartier werd bebouwd. Het Haags Gemeentemuseum werd in 1935 geopend. Het huis en de tuinen van Sorghvliet werden door Goekoop gerestaureerd.

Dries van Agt was de laatste premier, tot op heden, die de ambtswoning daadwerkelijk bewoonde. Ruud Lubbers zag er in 1982 van af.

Renovatie 1999-2004[bewerken]

Omdat het Catshuis - waaraan sinds 1963 niets meer was gewijzigd - niet meer voldeed aan de hedendaagse eisen, werd in 1999 een renovatieproject gestart. De gebeurtenissen van 11 september 2001 hebben aan het veiligheidsaspect een extra dimensie toegevoegd. De kosten van renovatie bedroegen circa 15 miljoen euro. Gedurende de renovatie en bouwperiode was het Catshuis niet beschikbaar voor bewoning en representatieve ontvangsten.

Op de begane grond van het Catshuis bevinden zich de ruimtes die gebruikt worden voor staats- en werkbezoeken en andere representatieve ontvangsten van de minister-president. Een kelder huisvest technische en sanitaire voorzieningen en een keuken. In de vernieuwde ambtswoning ligt op de eerste verdieping een volledig ingericht privé-appartement dat de minister-president als tweede woonhuis kan gebruiken.

Eind januari 2004 ontstond enige opschudding toen bleek dat de Rijksgebouwendienst illegaal had gehandeld, door antieke schouwen en plafonds te laten wegbreken.

Catshuisbrand[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Catshuisbrand voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Op 15 mei 2004 brak er tijdens werkzaamheden brand uit. Een groot deel van de benedenverdieping brandde hierdoor uit. Andere delen van het gebouw liepen rook- en waterschade op. Een schilder kwam hierbij om het leven. Het gebouw was niet te gebruiken tijdens het EU-voorzitterschap van Nederland. Premier Balkenende had hier hooggeplaatst bezoek willen ontvangen.

Ingebruikname 2006[bewerken]

Op 11 september 2006 is het Catshuis, zonder veel ruchtbaarheid, weer in gebruik genomen als informele vergaderlocatie.

Catshuisoverleg[bewerken]

Vanaf 5 maart 2012 tot en met 21 april 2012 werden er door de VVD, CDA en PVV bezuiniginsonderhandelingen in het Catshuis gevoerd, het zogenoemde Catshuisoverleg.

G7 top[bewerken]

Op 24 maart 2014 was het Catshuis het toneel van de G7 top. In het kader van de Nuclear Security Summit 2014 in Den Haag waren alle leiders van de G7 landen aanwezig. De G7 top in het Catshuis ging voornamelijk over de situatie in Oekraine.

Open Dag[bewerken]

Op 29 maart 2014 was het Catshuis voor het eerst in de geschiedenis voor het publiek geopend, dit in het kader van 200 jaar Grondwet.

Externe link[bewerken]