Datura

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Datura
Datura inoxia
Datura inoxia
Taxonomische indeling
Rijk: Plantae (Planten)
Stam: Embryophyta (Landplanten)
Klasse: Spermatopsida (Zaadplanten)
Clade: Bedektzadigen
Clade: 'nieuwe' Tweezaadlobbigen
Clade: Lamiiden
Orde: Solanales
Familie: Solanaceae (Nachtschadefamilie)
geslacht
Datura
L. (1753)
Portaal  Portaalicoon   Biologie

Datura is de botanische naam van een geslacht van planten in de nachtschadefamilie (Solanaceae). Etymologisch is de naam Datura afkomstig van het Hindi dhatura, dit woord is via het Portugees of Arabisch in het Nederlands terechtgekomen.

Het geslacht bestaat uit ongeveer een dozijn soorten, die kruidachtig zijn of heesters. Een aantal soorten dat vroeger deel uitmaakte van dit geslacht, wordt nu ingedeeld bij het geslacht Brugmansia.

De doornappel (Datura stramonium) is in Europa en ook in België en Nederland de meest voorkomende soort.

Gebruik[bewerken]

Als bij zovele nachtschadeachtigen zijn de planten rijk aan alkaloïden: deze komen in alle delen van de planten voor en zijn giftig en gevaarlijk. Alle leden van het geslacht bevatten de anticholinergische alkaloïden hyoscyamine, scopolamine en atropine. De reeds genoemde doornappel werd vanwege zijn gehalte aan alkaloïden gekweekt voor de farmacie.

Amerikaanse indianen, en wereldwijde sjamanen, gebruikten planten uit dit geslacht om hallucinaties op te wekken. Het hallucinogene effect wordt veroorzaakt door bovengenoemde anticholinergische stoffen.

Experimenteren met deze planten is echter bijzonder gevaarlijk. Het verschil in hoeveelheid benodigd voor het hallucinogene effect en een dodelijke dosis is bijzonder klein. Voor scopolamine ligt de grenswaarde voor een dodelijk effect reeds op 50 mg. Zelfs geringere hoeveelheden kunnen door ademhalingsproblemen tot de dood leiden.

Vergiftigingssymptomen: roodkleuring van de huid, droge mond, onrust, slaperigheid en/of hallucinaties, verwardheid, vergroting van de pupillen, hartritmestoornissen, bewusteloosheid en in coma raken.

Couperus beschrijft in Oostwaarts de op Bali welig bloeiende datura of katjoeboeng. Deze klokvormige bloemen noemt hij de "bloem der heksen" en hij gaat uitgebreid in op de toepassing van de bloem in de hekserij. Poeder van de gedroogde bloemen werd bijvoorbeeld in slaapkamers geblazen.

Cultivars[bewerken]

Enkele cultivars:

  • Datura metel 'Chlorantha'
  • Datura metel 'Fastuosa'
  • Datura metel 'Ballerina'

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]