Cluj-Napoca

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Cluj-Napoca
Kolozsvár
Klausenburg
Stad in Roemenië Vlag van Roemenië
Stema-Cluj.gif
Cluj-Napoca
Cluj-Napoca
Situering
District (județ) Cluj
Historische regio Transsylvanië
Coördinaten 46° 47′ NB, 23° 36′ OL
Algemeen
Oppervlakte 179,5 km²
Inwoners (2011 (census)) 309.136 (1771 inw/km²)
Politiek
Burgemeester (2012) Emil Boc
Partij Partidul Democrat liberal
Overig
Website clujnapoca.ro
Portaal  Portaalicoon   Roemenië

Cluj-Napoca (Geluidsfragment [ˈklʊʒnɑˈpɔkɑ] (info / uitleg)) of kortweg Cluj (Hongaars: Kolozsvár, Duits: Klausenburg) is een stad in Roemenië, gelegen in Transsylvanië aan de Kleine Someș (Someșul Mic). Het is de hoofdstad van het district (județ) Cluj en is met 309.136 inwoners de grootste stad van de landstreek Transsylvanië. Sinds 2008 is Cluj-Napoca onderdeel van de Metropoolregio Cluj-Napoca. Cluj-Napoca is een stad met een gemengde bevolking en heeft naast de Roemeens-Hongaars-Duitse Babeș-Bolyaiuniversiteit een Hongaarse Sapientia universiteit.

Naam[bewerken]

De oorspronkelijke naam van de stad is Klausenburg of Kolozsvár. De Roemeense naam van de stad is Cluj (spreek uit: kloezj). In 1974 werd Napoca aan de officiële naam toegevoegd, waarmee de toenmalige president Ceaușescu wilde onderstrepen dat de oorsprong van de stad op de Dacisch-Romeinse nederzetting Napoca zou teruggaan. In alledaags, niet-officieel taalgebruik wordt de stad echter nog steeds Cluj genoemd of Kolozsvár (spreek uit: Kolozjwaar) door de Hongaarse minderheid.

De officiële naam van het gelijknamige district Cluj (Hongaars: Kolozs) werd niet veranderd.

Bevolking[bewerken]

Cluj-Napoca is van oudsher een stad met een etnisch, religieus en nationaal gemengde bevolking. Ze is in de 12de eeuw gesticht door kolonisten uit de Duitse landen als Klausenburg en de bouwstijl van het middeleeuwse centrum getuigt van hun aanwezigheid. Hongaren maakten daarna als adellijke bovenlaag eeuwenlang de dienst in, wat nu heette, Kolozsvár uit. De 19de-eeuwse wijken rond het oudste centrum zijn gebouwd in de weelderige Hongaarse variant van de Sezession (Jugenstil). Duitstaligen vormden in de 19de eeuw nog maar een kwart van de bevolking, en Roemenen namen toe maar als sociale onderlaag van dienstpersoneel en arbeiders. In 1918 kwam de stad, met geheel Transsylvanië, in Roemeense handen. De verhoudingen tussen de verschillende bevolkingsgroepen verliepen moeizaam: in het Interbellum werd de Hongaarse ambtenarij verwijderd, de bovenlaag politiek en economisch ontmanteld en de universiteit geroemeniseerd. Tussen 1941 en 1945 mocht Hongarije Noord-Transsylvanië herannexeren en vond een wisseling van de wacht plaats. Dat betekende na de oorlog, toen de stad weer Roemeens werd, een afrekening, maar toch verbeterden de verhoudingen korte tijd in het kader van de communistische volkerenvriendschap. Een Hongaarse universiteit werd in beperkte vorm hersteld. Onder Ceauşescu verslechterde de situatie en verdween die universiteit weer, terwijl de Hongaren door een grote instroom van Roemenen uit alle delen van het land definitief werden overvleugeld door de Roemenen en in aantal onder de 20% norm zakten, die wettelijk nodig is voor een tweetalig openbaar bestuur en onderwijs. Na Ceauşescu werd de stad van 1992 tot 2004 bestuurd door de nationalistische burgemeester Gheorghe Funar, die onder meer naam maakte door de Hongaarse organisaties en scholen te belemmeren zich te herstellen en het straatmeubilair in de Roemeense nationale kleuren te laten schilderen. Veel rumoer ontstond toen hij de Hongaarse koning welke de stad had laten stichten, van zijn sokkel op het stadsplein wilde halen. Onder het nieuwe bewind van de huidige burgemeester Emil Boc verandert het straatmeubilair weer van het Roemeense rood, geel, blauw in Transsylvaans rood met wit. Een Hongaarse universiteit is heropgericht op een bescheidener schaal dan de Roemeense. Tegenwoordig is Cluj een multiculturele samenleving onder Roemeense dominantie. Het aandeel van de Hongaren in de bevolking van de stad is in de loop van de 20e eeuw geslonken van ruim 80% in 1910 tot minder dan 20% nu. Het Duitstalige element is verdwenen.


Jaar Bevolking Roemenen
aantal
Hongaren
aantal en percentage
1850 19 612 4116 12 317 (63%)
1880 32 831 5618 23 676 (72%)
1890 37 184 5637 29 396 (79%)
1910 62 733 8886 51 192 (82%)
1920 85 509 29 644 42 168 (49%)
1930 103 840 34 029 48 271 (46%)
1941 110 956 10 029 97 698 (88%)
1948 117 915 47 321 67 977 (58%)
1956 154 723 74 623 77 839 (50%)
1966 185 663 105 185 78 520 (42%)
1977 262 858 173 003 86 215 (33%)
1992 328 602 248 572 74 871 (23%)
2002 317 593 252 433 60 987 (19%)
2011 309 136 250 585 49 283 (16%)

Geschiedenis[bewerken]

Babeş-Bolyaiuniversiteit van Cluj-Napoca.

In de 2e eeuw voor Chr. bestond op de plaats waar nu Cluj-Napoca ligt een Dacische nederzetting met de naam Napoca, die onder keizer Trajanus door de Romeinen werd overgenomen. Nog voor de Middeleeuwen werd dit Napoca verwoest.
Transsylvanië behoorde sinds 896 tot het Hongaarse rijk, nadat de Hongaren het land hadden betreden, waarna Duitse immigranten, traditioneel "Saksen" genoemd, in de 13e eeuw de nieuwe nederzetting Klausenburg stichtten. In 1270 kreeg deze stadsrechten van koning Stefan V. Deze stad ontwikkelde zich tot de belangrijkste van Zevenburgen. Matthias Corvinus, een van de belangrijkste Hongaarse koningen, werd er in 1443 geboren. Zevenburgen kwam na 1526 als zelfstandig vorstendom onder Turkse invloed, werd later Oostenrijks en vanaf 1867 Hongaars (binnen de Dubbelmonarchie). Inmiddels was Cluj een van de grootste steden van Hongarije. Dat land moest de stad in 1918 met de rest van Zevenburgen echter aan Roemenië geven. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was de stad weer enkele jaren Hongaars, daarna weer Roemeens.

Bezienswaardig zijn diverse musea, de RK kathedraal (15de eeuw), resten van de stadsomwalling, de botanische tuinen en het paleis in barokstijl. Ook de omgeving van de stad is zeer de moeite waard.

Infrastructuur[bewerken]

Sinds jaren probeert de stad de infrastructuur op te knappen. Omdat de stad "ingeklemd" ligt tussen heuvels, moet het vele (lokale) verkeer dwars door het centrum heen. Sinds een aantal jaren bestaan er ook routes speciaal voor het vrachtverkeer, maar door de toenemende welvaart neemt ook het autobezit toe. Sinds begin 2007 is men ook in de stad begonnen met het aanleggen van rotondes op belangrijke kruispunten. Hierdoor stroomt het verkeer sneller door en vermindert de kans op ongelukken aanzienlijk.

Sinds mei 2007 is men gestart met het aanleggen van een ringweg aan de oostelijke kant van Cluj. Middels een groot viaduct kan men bij Feleac zonder oponthoud richting Apahida rijden. Met een lengte van rond de 35 kilometer moet deze tweebaansweg het verkeer vanuit het zuiden van het land veilig en zonder oponthoud naar steden als Dej en Maramureș leiden. De ringweg loopt vlak langs het internationale vliegveld van Cluj, Cluj-Napoca International Airport.

Aan de andere kant van de stad zal de veelgenoemde snelweg "Autostrada Transilvania" lopen. Deze vierbaans snelweg zal van Boekarest naar Oradea lopen en uiteindelijk verbonden worden met Hongarije. Het eerste gedeelte van de A3 dat geopend werd is Cluj-Napoca-West (Gilău) - Turda - Câmpia Turzii, dat een lengte heeft van 50 km. Eerst zou dat geopend moeten worden in 2006, maar vanwege grote vertragingen liep het project ver achter op schema en is de eerste 43 km van Gilău naar Turda op 1 december 2009 opgeleverd.

Politiek[bewerken]

De gemeenteraad van Cluj-Napoca bestaat sinds de verkiezingen van 2012 uit 4 partijen:

Het bestuur van de stad wordt gevormd door een coalitie van de Partidul Democrat Liberal en de Hongaarse UDMR onder leiding van burgemeester Emil Boc.

Media[bewerken]

Kranten[bewerken]

In Cluj-Napoca verschijnen meerdere dagbladen. De belangrijkste zijn Ziua de Cluj, Faclia en Monitorul de Cluj. Daarnaast verschijnen er in de stad ook twee gratis dagbladen: Informatia Cluj en Cluj Expres. Hongaarstalige dagbladen die in Cluj worden gemaakt zijn het landelijk verschijnende Krónika (Kroniek) en de regionale krant Szabadság (Vrijheid).

Radio en televisie[bewerken]

Cluj is de vestigingsplaats van de regionale publieke televisiezender TVR Cluj en de regionale publieke radiozender Radio Cluj. Verder zijn er de commerciële zenders One TV en Transilvania Live. Commerciële radiozenders zijn Radio Impuls en het Hongaarstalige Paprika Rádió.

Internationale relaties[bewerken]

Zustersteden[bewerken]

Op dit moment bevinden zich in Cluj-Napoca afvaardigingen uit de volgende landen:

Foto's[bewerken]

Gezicht op de stad