Anjer
| Anjer | |||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 Tuinanjer (Dianthus caryophyllus) |
|||||||||||||||||
| Taxonomische indeling | |||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||
| Geslacht | |||||||||||||||||
| Dianthus L. (1753) |
|||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||
Anjer (Dianthus) is een geslacht van bloemplanten uit de anjerfamilie (Caryophyllaceae).
Anjers zijn overblijvende of zelden eenjarige, kruidachtige planten met smalle bladeren. De bloemkelk is buisvormig, vijftallig en aan de oorsprong omgeven door twee, vier of zes brede dekbladeren. De bloemblaadjes zijn meestal gekerfd of gespleten. De bloem heeft tien meeldraden en twee stampers.
Anjers komen van nature voor in Europa en Azië. Enkele soorten komen van nature voor in Zuidelijk Afrika. De grootste producent van sierplanten is tegenwoordig echter Colombia.
In het verleden werd de anjer in de geneeskunde gebruikt bij maagklachten en koorts. Tegenwoordig wordt de anjer voornamelijk als sierplant toegepast.
Inhoud |
[bewerken] Nominatieve lijst van soorten
Er wordt geschat dat er tussen de 320 - 600 verschillende soorten bestaan.
In Nederland en België komen of kwamen de volgende soorten voor:
- Kartuizer anjer (Dianthus carthusianorum)
- Prachtanjer (Dianthus superbus - in Nederland in het wild uitgestorven vanaf 1905)
- Ruige anjer (Dianthus armeria)
- Steenanjer (Dianthus deltoides)
Andere soorten zijn:
De geslachten pekanjer (Lychnis) en mantelanjer (Petrorhagia) zijn feitelijk geen anjers.
[bewerken] Ecologie
Anjers zijn waardplant voor onder meer: de witband-silene-uil (Hadena compta), de Tweekleurige parelmoervlinder (Melitaea didyma) en de gevorkte silene-uil (Sideridis rivularis).
[bewerken] Anjer als symbool
[bewerken] Rode anjer
- In de Middeleeuwen was de anjer symbool voor Maria, de moeder van Jezus.
- In de iconografie is een rode anjer het symbool van de verloving.[1]
- Tegenwoordig geldt een rode anjer als symbool voor de arbeidersbeweging.
- In Portugal symboliseert de rode anjer ook de Anjerrevolutie
[bewerken] Witte anjer
- Prins Bernhard der Nederlanden droeg een witte anjer in het knoopsgat van zijn burgerkostuum. Ook was de witte anjer het symbool van het Prins Bernhard Fonds. Tegenwoordig wordt door veteranen als symbool een witte anjer gedragen op de Nederlandse Veteranendag.
De witte anjer stamt uit de eerste oorlogsmaand van bezet Nederland in 1940.
Overal in het land stak men op 29 juni 1940, op de verjaardag van prins Bernhard, de vlag uit. Standbeelden van leden van het Koninklijk Huis werden onder bloemen bedolven. Demonstratief droegen Nederlanders die dag witte anjers. In Amsterdam werden bloemen gelegd bij het Emma-monument. Bij het gesloten paleis Soestdijk werden bloemen aan de hekken aangebracht.
De anjer werd symbool van verzet.
Toenmalig prins Bernhard droeg de anjer uit waardering voor dit initiatief van het Nederlandse volk. Hij nam het traditionele nationale bevrijdingsdefilé in Wageningen af. Na zijn overlijden in december 2004 namen oud UNIFIL militairen het initiatief om in Wageningen de witte anjer te dragen als herinnering aan de prins. Vanwege de lovende commentaren ontstond het initiatief om de witte anjer blijvend te verbinden aan veteranen en hun nationale veteranendag. De anjer was symbool van verzet en wordt nu symbool voor de waardering voor veteranen.
Meer is te lezen op www.anjerveteranendag.nl.
[bewerken] Literatuurverwijzingen
- ↑ Hall, J. (2000). Hall's Iconografisch Handboek. Leiden: Primavera Pers. ISBN 90-74310-05-2
 |
Wikibooks heeft een studieboek over dit onderwerp: Ecologisch tuinieren - Anjer. |
 |
Zie de categorie Dianthus van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |
