Dornier Do 24

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Dornier Do 24
Dornier Do24K in flight c1938.jpg
Algemeen
Rol maritiem patrouille, verkennings- en reddingsvliegtuig
Bemanning 3+
Afmetingen
Lengte 22 m
Hoogte 5,9 m
Spanwijdte 27 m
Prestaties
Topsnelheid 340
Vliegbereik 3500 km
Portaal  Portaalicoon   Luchtvaart
Een Do 24 in het Militair Luchtvaart Museum
Dornier 24ATT

De Dornier Do 24 was een vliegboot van geheel metalen constructie die in de jaren dertig door het Duitse bedrijf Dornier werd ontworpen. Volgens Dornier zijn er met de Do 24 meer dan 11.000 mensen uit zee gered.[1]. Het toestel werd ontwikkeld op basis van Nederlandse specificaties.

Ontwikkeling[bewerken]

In 1934 ontstond bij de Marine Luchtvaartdienst (MLD) de vraag naar een geschikte opvolger van de Dornier Wal vliegboten die in Nederlands-Indië werden gebruikt.[2] Deze opvolger moest een goed bewapend toestel met een groot vliegbereik en een goede zeewaardigheid zijn. Dorniers antwoord was de Do 24. De eerste vlucht vond plaats op 3 juli 1937. Het toestel werd aangedreven door drie in de vleugel geplaatste motoren. De Nederlandse versie kreeg de aanduiding Do 24K. De bewapening van de Do 24K bestond uit twee lichte mitrailleurs in een staart- en neuskoepel. Midscheeps bevond zich een koepel met een kanon van 20 mm.[3]

Productie[bewerken]

De eerste Do 24K's werden door Dornier gebouwd. Later werd het toestel in Nederland door Aviolanda en De Schelde in licentie gebouwd. De Schelde bouwde de vleugels, motorgondels en tanks van het toestel.[3] Toen de Duitsers in mei 1940 Nederland bezetten, gaf men opdracht om de half-afgebouwde Do 24K's af te bouwen, dertien in totaal. Deze werden vervolgens aangepast door Weser Flugzeug Werke in Einswarden en als Do 24N in gebruik genomen bij de Duitse reddingsbrigade (Seenotdienst). In 1941 besloten de Duitsers een verbeterd type van de Do 24 te laten maken, de Do 24T. De combinatie Aviolanda/De Schelde en Fokker, die in 1942 ook bij de productie betrokken werd, bouwde deze toestellen. In Frankrijk produceerde de SNCAN in Sartrouville ook Do 24T's. Na de bevrijding van Frankrijk ging de productie in Sartrouville door, de Do 24 werd voor de Franse marine geproduceerd. De Do 24 is in Spanje in licentie gebouwd. [4] De laatste versie van de Do 24 was de Do 24TT, later bekend als Do ATT. De productie van deze variant begon in 1979 en het toestel was in 1983 gereed.[1]

Productieaantallen van de Do 24 van 1937 tot 1947[5]:

Version Dornier Aviolanda SNCAN Aantal Periode
Prototypes 3     3
K-1 28     28 januari 1938 tot september 1939
K-2 1 7   8 december 1939 tot maart 1940
N   13   13 juli 1940 tot 1941
T-1   11   11 augustus 1941 tot oktober 1941
T-2   38   38 november 1941 tot september 1942
T-3   125 47 172 oktober 1942 tot september 1944
Do-24     40 40 1945 tot 1947
Totaal 32 194 87 313

Operationele inzet[bewerken]

In dienst van de MLD[bewerken]

Eind 1940 beschikte de MLD over 34 vliegboten van het type Do 24K. Na het uitbreken van de vijandelijkheden met Japan werden er 24 toestellen ingezet voor verkenningspatroulles. Vijf van de overige tien toestellen werden ingezet bij de voortgezette vliegopleiding. Op 13 december 1941 raakte de Do 24K "X-22" als eerste Nederlandse vliegtuig in gevecht met drie Japanse jachtvliegtuigen. Eén jachtvliegtuig werd neergeschoten, de twee andere jagers deinsden daarna terug. Na de capitulatie van Nederlands-Indië zijn er zes Do 24's naar Australië uitgeweken. Zie ook de Japanse Aanval op Broome op 3 maart 1942 waarbij de MLD een gevoelig verlies leed. Vijf toestellen werden in april 1942 aan de RAAF overgedragen. Eén toestel bleef tot oktober 1943 in MLD-dienst en werd gebruikt voor het uitvoeren van verkennings- en ferryvluchten voor de Nederlandse Inlichtingendienst NEFIS.[2]

Elders[bewerken]

De meeste Dorniers werden ingezet door de Luftwaffe. Een aantal Do 24's werd ingezet door Australië, Zweden, Frankrijk en Spanje.

Bronnen

  1. a b Amphibian Do 24ATT Geraadpleegd op 15 augustus 2011
  2. a b Geldhof, N. (1979), Verkennen en Bewaken - Ministerie van Defensie, Den Haag
  3. a b Postma, T. (1975) - Vermetele vliegende Hollanders - Unieboek, Bussum. ISBN 90-228-3987-7
  4. Taylor, M.H.J.(ed.) (1993) - Jane's Encyclopedia of Aviation - Crescent Books, New York ISBN 0-517-10316-8
  5. Dit artikel of een eerdere versie ervan is (gedeeltelijk) vertaald vanaf de Duitstalige Wikipedia, die onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.