Endocriene disruptor

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Esculaap     Neem het voorbehoud bij medische informatie in acht.
Raadpleeg bij gezondheidsklachten een arts.

Een endocriene disruptor is een lichaamsvreemde stof die in staat is het endocrien systeem van mensen of dieren te ontregelen. De stof werkt als een hormoon en verstoort het hormonale evenwicht. Deze stoffen worden ook hormoonverstorende stoffen of hormoonverstoorders genoemd. Het kunnen zowel natuurlijke stoffen (bijvoorbeeld bepaalde fyto-oestrogenen) als synthetische stoffen zijn (chemicaliën of synthetische hormonen). Endocriene disruptors zouden ernstige gezondheidsschade kunnen toebrengen, zoals effecten op de vruchtbaarheid (verminderde kwaliteit en kwantiteit van sperma), bepaalde soorten kanker (teelbalkanker, borstkanker, prostaatkanker) en effecten op de voortplanting en de ontwikkeling.

Tot de stoffen waarvan bekend is of vermoed wordt dat ze endocriene disruptors zijn behoren een aantal stoffen die veel gebruikt worden in de industrie, als pesticide in de landbouw, of die voorkomen in consumentenproducten, en die in het leefmilieu wijd verspreid zijn. Sommige daarvan zijn ook persistent; ze breken slechts langzaam af in het milieu. De indeling van een stof als endocriene disruptor gebeurt doorgaans op basis van laboratoriumproeven op proefdieren die aan relatief hoge doses van de stof worden blootgesteld. Over de effecten op lange termijn van langdurige blootstelling aan zeer kleine concentraties van dergelijke stoffen bestaat de nodige controverse. Er is nog weinig over bekend, en er is meer wetenschappelijk onderzoek nodig. Ook over de mogelijke synergistische (versterkende) effecten van combinaties van hormoonverstoorders is nog weinig bekend. Daarom wordt er, vooral vanuit de milieuorganisaties, op aangedrongen om, in toepassing van het voorzorgsbeginsel, het gebruik van deze stoffen aan banden te leggen, eventueel tijdelijk tot er voldoende kennis voorhanden is. Voor een aantal van deze stoffen is dat reeds gebeurd.[bron?]

Van onder meer de volgende stoffen is bekend of wordt vermoed dat ze endocriene disruptors zijn:

Bronnen, noten en/of referenties
  • Communication from the Commission to the Council and the European Parliament on the implementation of the Community Strategy for Endocrine Disruptors - a range of substances suspected of interfering with the hormone systems of humans and wildlife (Rapport van de Europese Commissie, d.d. 14 juni 2001) en de commentaar daarop van het European Environmental Bureau; beide te vinden op de website van het EEB.