Gəncə

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Gəncə
Stad in Azerbeidzjan Vlag van Azerbeidzjan
Wapen van Gəncə
Gəncə
Gəncə
Situering
District (Rayon) Gəncə şəhər ə/d
Coördinaten 40° 41′ NB, 46° 21′ OL
Algemeen
Oppervlakte 110[1] km²
Inwoners (01-01-2012) 321.100 (2919 inw/km²)
Hoogte 408 m
Politiek
Burgemeester Eldar Azizov
Gesticht 5e eeuw
Overig
Postcode AZ1000
Portaal  Portaalicoon   Azerbeidzjan

Gəncə (bijwijlen gespeld als Gäncä of Gandja; IPA: [gændʒæ]) is een stad in het noordwesten van Azerbeidzjan. Met 321.100 inwoners (01-01-2012)[2] is het de tweede grootste stad van het land.

Namen[bewerken]

De naam Gəncə is afgeleid van het Perzische woord ganj (گنج: schat).[3] In de Russisch-Perzische Oorlog van 1804-1813 werd de stad veroverd door Rusland en kreeg de naam Jelisavetpol (Russisch: Елизаветполь), naar de vrouw van tsaar Alexander I, Elisabeth Aleksejevna. Naast de Azerbeidzjaanse bevolking was er ook een Armeense gemeenschap in Gəncə. Onder de Armeniërs, is de stad bekend als Gandzak (Armeens: Գանձակ). In 1918 werd Azerbeidzjan Democratische Republiek onafhankelijk en werd de stad weer omgedoopt naar Gəncə. In 1920 werd het land veroverd door de Sovjet-Unie en de Azerbeidzjaanse Socialistische Sovjetrepubliek veranderde de naam van Gəncə, van 1935 tot 1989, naar Kirovabad (Russisch: Кировабад), naar de Sovjet-politicus Sergej Kirov.

Geschiedenis[bewerken]

Gəncə werd waarschijnlijk in de 5e eeuw na Christus gesticht. Van de 9e tot 12e eeuw stond het gebied, waarin Gəncə gelegen was, bekend als Arran.[4][5] In dezelfde periode was de stad een bloeiende handelsplaats aan de transkaukasische zijderoute naar Tbilisi.

Historisch gezien was Gəncə een belangrijke stad in de Kaukasus, de stad maakte deel uit van Sassanidische rijk, Groot-Seltsjoekse Rijk, Atabegs van Azerbeidzjan, Khwarezmid Empire, Il-Khans,[6] Timoeriden,[7] Jalayirids,[8] Qara Koyunlu,[9] Ak Koyunlu,[10][11] en in 1747 werd Gəncə de hoofdstad van een Gəncə kanaat. Vervolgens is Gəncə ook de geboorteplaats van de beroemde dichter Nizami Ganjavi.

In 1138 werd de stad door een aardbeving verwoest en werd het ingenomen door koning Demetrius I van Georgië. De poorten van Gəncə werden als trofeeën genomen. Vervolgens werd de stad verwoest na de Mongoolse invasie in 1231. Gəncə werd opnieuw het leven ingeblazen na de Azerbeidzjaanse Safawiden aan de macht kwam.[12] De stad werd ook beheerd door de Ottomanen tussen 1578-1603 en 1724-1735.

In 1988 vond in deze stad een massamoord plaats op Armeense inwoners. Circa 130 Armeniërs komen om het leven.

Geboren in Gəncə[bewerken]

Voetbal[bewerken]

Gəncə heeft een eigen voetbalclub: Kəpəz PFK. Kəpəz heeft veel succes gehad (onder andere drie keer landskampioen) maar is afgezakt naar het tweede niveau.

Bronnen, noten en/of referenties
  1. (en) AZSTAT, the State Statistical Committee of the Republic of Azerbaijan ('t.d. of Ganja town, kolom Territory, thsd km2)
  2. (az) AZSTAT, het Nationaal Statistisch Comité van de Republiek Azerbeidzjan. Bevolking op 01-01-2012 (Zie Gəncə şəhər ə/d)
  3. Encyclopedia Iranica, "Ganja", C. Edmund Bosworth, http://www.webcitation.org/619MoxW7e
  4. Ростислав Борисовч Рыбаков, Восток в средние века, 1995 ISBN 978-5-02-017711-6.
  5. Дьяконов, Игорь Михайлович. Книга воспоминаний. Издательство "Европейский дом", Санкт-Петербург, 1995., 1995. - ISBN 978-5-85733-042-5. cтр. 730-731 Igor Diakonov. The book of memoirs.
  6. Iran. (2007). In Encyclopædia Britannica. Retrieved March 17, 2007
  7. Timurid Dynasty. (2007). In Encyclopædia Britannica. Retrieved March 16, 2007
  8. Jalayirid. (2007). In Encyclopædia Britannica. Retrieved March 17, 2007
  9. Kara Koyunlu. (2007). In Encyclopædia Britannica. Retrieved March 15, 2007
  10. Ak Koyunlu. (2007). In Encyclopædia Britannica. Retrieved March 17, 2007
  11. Aznet.org: Ganja's History
  12. IRAN v. PEOPLES OF IRAN: The Azeri Turks are Shiʿites and were founders of the Safavid dynasty
  13. Искендеров Адиль Рза оглы. Great Soviet Encyclopedia
  14. "РАСИЗАДЕ Артур - БД "Лабиринт"", База данных "Лабиринт.
  15. Allahverdiyev Elbrus Haji oglu. milliqahraman.az
  16. Arazov Enver Talish oglu. milliqahraman.az
  17. Khanbudagov Eyyub Shirin. Minister of National Security Azerbaijan Republic
  18. Амиров Фикрет Мешади Джамиль оглы. Great Soviet Encyclopedia
  19. Makeyev Igor Vladimirovich. milliqahraman.az
  20. Халил Зейнал. Great Soviet Encyclopedia
  21. Guliyev Madat Gazanfar oglu. milliqahraman.az
  22. Шейхзаманов Мамедрза Иса оглу. kino-teatr.ru
  23. Вазех. Great Soviet Encyclopedia
  24. (ru) "АЛЕСКЕРОВ Муртуз - БД "Лабиринт"", База данных "Лабиринт.
  25. (ru) "Багиров Мусеиб Багирович", Heroes of the country.
  26. Samadov Parviz Abdulahad oglu. milliqahraman.az
  27. Asadov Rafael Avaz oglu. milliqahraman.az