Het verhaal van onze voorouders

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Het verhaal van onze voorouders
Oorspronkelijke titel The Ancestor's Tale
Auteur(s) Richard Dawkins
Vertaler Mark van Nieuwstadt
Land Nederland
Taal Nederlands
Onderwerp evolutiebiologie
Genre wetenschap
Uitgever Nieuw Amsterdam Uitgevers
Uitgegeven 2004 (vert. oktober 2007)
Pagina's 784
Voorloper Kapelaan van de duivel
Vervolg God als misvatting
Portaal  Portaalicoon   Literatuur

The Ancestor's Tale (A Pilgrimage to the Dawn of Life) is een populair-wetenschappelijk boek uit 2004 van de Britse evolutiebioloog Richard Dawkins, dat in 2007 naar het Nederlands werd vertaald onder de naam Het verhaal van onze voorouders (Een pelgrimstocht naar de oorsprong van het leven). Het was in 2005 één van de zes genomineerden voor de jaarlijks uitgereikte Aventis Prize for Science Books van de Royal Society. Het boek laat zich lezen als een natuurwetenschappelijke versie van Geoffrey Chaucer's boek The Canterbury Tales (waarnaar de schrijver geregeld verwijst), waarin ditmaal de mensheid in gedachte een reis terug in de tijd maakt en ondertussen medereizigers oppikt op punten waar twee soorten zich splitsten.

Aanpak[bewerken]

Aan het begin van het ruim 600 pagina's tellende boek kiest Dawkins de mensheid als uitgangspunt. Niet omdat hij deze soort als de belangrijkste beschouwt, maar enkel omdat zowel de schrijver als zijn lezers vanuit die invalshoek naar de wereld kijken. Van daaruit gaat hij theoretisch terug in de tijd om telkens te stoppen op punten waar twee soorten samenkomen in de vorm van één gemeenschappelijke voorouder, door Dawkins een concestor gedoopt. Na iedere stop - 40 in totaal - wordt het reisgezelschap groter, omdat alle soorten die afstammen van een voorouder meereizen naar het volgende punt, verder terug in de tijd, waarop ze allemaal samen splitsten van een volgende voorouder. Zo is de eerste stop het punt waarop de huidige mensheid een andere kant opging dan de chimpansees (concestor 1). Vervolgens gaan mens en chimpansee samen op weg naar het punt waarop de gorilla's zich van hen afsplitsten (concestor 2), enzovoort tot en met concestor 40.

Bij iedere stop vertelt Dawkins een toepasselijk populair-wetenschappelijk verhaal waarin globaal uitgelegd wordt wat de huidige wetenschap tot dusver ontdekt heeft over dit punt en wat specifiek kenmerkende eigenschappen zijn van de zich bij het reisgezelschap voegende soort. Naar mate het aantal concestors oploopt, komen steeds grotere aantallen organismen samen op het volgende afsplitspunt. Daardoor loopt de mate van onderscheid tussen twee samenkomende groepen gaandeweg op van het uiteengaan van ondersoorten tot aan soorten, geslachten, families, ordes, klassen, stammen tot aan rijken. Wanneer deze vormen van onderscheid allemaal aan de orde zijn geweest, gaat Dawkins verder terug in de tijd door de wereld van cellen en vervolgens moleculen te betreden.

Duiding per concestor[bewerken]

Dawkins staat bij elk van de veertig stappen stil om aan te geven wat de wetenschap op het moment van uitgave daarvan zeker weet, zo goed als zeker weet, zeer waarschijnlijk acht en nog niet weet. Naar mate hij verder terug gaat in de tijd, loopt de mate van onzekerheid op, waardoor hij gedwongen wordt tot een zekere mate van speculatie. Hij kiest hierbij telkens voor de weg waarnaar de tot dantoe gevonden feiten lijken te wijzen. Daarbij geeft Dawkins voor zover mogelijk aan waarom een bepaalde denkwijze waarschijnlijk wordt geacht en waarom een andere onwaarschijnlijker, moeilijk denkbaar tot uitgesloten is, met inachtneming van de al gevonden feiten en wetenschappelijke theorieën.

De concestors[bewerken]

Vanaf de mensheid gaat Dawkins naar de:

  1. chimpansees
  2. gorilla's
  3. orang-oetans
  4. gibbons
  5. apen van de Oude Wereld
  6. apen van de Nieuwe Wereld
  7. spookdiertjes
  8. lemuren & galago's
  9. vliegende katten en toepaja's
  10. knaagdieren & haasachtigen
  11. laurasiatheria
  12. xenarthra
  13. afrotheria
  14. buideldieren
  15. cloacadieren
  16. sauropsida
  17. amfibieën
  18. longvissen
  19. coelacanten
  20. straalvinnigen
  21. haaien & kraakbeenvissen
  22. prikken & slijmprikken
  23. schedellozen
  24. manteldieren
  25. ambulacraria
  26. protostomia
  27. acoelomorpha
  28. neteldieren
  29. ribkwallen
  30. placozoa
  31. sponsdieren
  32. choanoflagellata
  33. mesomycetozoea (D.R.I.P.)
  34. schimmels
  35. amoebozoa
  36. planten
  37. onzeker
  38. archaea
  39. bacteriën
  40. Het eerste leven