Straalvinnigen

Straalvinnigen
	Haring (Clupea harengus)
	Taxonomische indeling
Rijk:	Animalia (Dieren)
Stam:	Chordata (Chordadieren)
Superklasse:	Osteichthyes (Beenvissen)
	Klasse
	Actinopterygii; Klein, 1885
	Onderklassen
	Chondrostei; Neopterygii;
	Afbeeldingen Straalvinnigen op Wikimedia Commons
	Straalvinnigen op Wikispecies
Portaal	Biologie

Straalvinnigen (Actinopterygii) vormen een klasse van dieren binnen de gewervelden (Chordata). Ze worden zo genoemd omdat de vissen stralen in hun vinnen bezitten. Dit zijn been- of hoornachtige structuren in de vinnen die de huid ondersteunen, in tegenstelling tot de vleesachtige vinnen die karakteristiek zijn voor vissen uit de orde Sarcopterygii. Met bijna 30.000 soorten zijn de straalvinnigen de dominante klasse gewervelden. Ze zijn vertegenwoordigd in zowel zoet als zout water, van diepzee tot de hoogstgelegen bergbeken.

Taxonomie [bewerken]

Traditioneel worden de straalvinnigen in drie groepen opgesplitst: De Chondrostei (Kraakbeenganoïden), Holostei (Beenganoïden) en de Teleostei (Beenvissen). Uit sommige morfologische onderzoeken blijkt dat de tweede groep parafyletisch is, en daarom een ongeldige onderverdeling. Uit recenter werk, op basis van DNA- en mitochondriaal genoomonderzoek, blijkt echter dat deze indeling wel weer kan worden gehandhaafd. Volgens ITIS worden de ordes Amiiformes (Moddersnoeken) en Lepisosteiformes (Beensnoeken) echter als losse ordes ingedeeld in de onderklasse Neopterygii.

De straalvinnigen worden onderverdeeld in de volgende ordes^[1]:

Onderklasse Chondrostei (Kraakbeenganoïden)
- Orde: Acipenseriformes (Steurachtigen)
- Orde Polypteriformes (Kwastsnoeken)
Onderklasse Neopterygii ('Nieuwvinnigen')
- Infraklasse Holostei (Beenganoïden)^[2]^[3]
  - Orde: Amiiformes (Moddersnoeken)
  - Orde: Semionotiformes (Beensnoekachtigen)
- Infraklasse Teleostei ([Beenvissen)
  - Superorde Osteoglossomorpha (Beentongvisachtigen)
    - Orde Hiodontiformes (Tandharingen)
    - Orde Osteoglossiformes (Beentongvissen)
  - Superorde Elopomorpha (Tarpon- en aalachtigen)
    - Orde Albuliformes (Gratenvisachtigen)
    - Orde Anguilliformes (Palingachtigen)
    - Orde Elopiformes (Tarponachtigen)
    - Orde Notacanthiformes (Stekelaalachtigen)^[4]
    - Orde Saccopharyngiformes (Alen)
  - Superorde Clupeomorpha (Haringachtige beenvissen)
    - Orde Clupeiformes (Haringachtigen)
  - Superorde Ostariophysi (Meervallen en karperachtigen)
    - orde Characiformes (Karperzalmachtigen)
    - Orde Cypriniformes (Karperachtigen)
    - Orde Gonorynchiformes (Zandvisachtigen)
    - Orde Gymnotiformes (Mesaalachtigen)
    - Orde Siluriformes (Meervalachtigen)
  - Superorde Protacanthopterygii (Zalmachtigen)
    - Orde Esociformes (Snoekachtigen)
    - Orde Osmeriformes (Spieringachtigen)
    - Orde Salmoniformes (Zalmen)
  - Superorde Stenopterygii (Diepzeevissen)
    - Orde Ateleopodiformes (Diepzeekwabben)
    - orde Stomiiformes (Draakvisachtigen)
  - Superorde Cyclosquamata (Rondschubbige vissen)
    - Orde Aulopiformes (Draadzeilvissen)
  - Superorde Scopelomorpha (Lantaarnvisachtige beenvissen)
    - Orde Myctophiformes (Lantaarnvisachtigen)
  - Superorde Lampridiomorpha (Lampridiomorpha|Koningsvisachtigen)
    - Orde Lampridiformes (Koningsvissen)
  - Superorde Polymixiomorpha (Baardvisachtigen)
    - Orde Polymixiiformes (Barbudo’s)
  - Superorde Paracanthopterygii (Kabeljauwachtige beenvissen)
    - Orde Batrachoidiformes (Padvisachtigen)
    - Orde Gadiformes (Kabeljauwachtigen)
    - Orde Lophiiformes (Vinarmigen)
    - Orde Ophidiiformes (Naaldvisachtigen)
    - Orde Percopsiformes (Baarszalmachtigen)
  - Superorde Acanthopterygii (Stekelvinnigen)
    - Orde Mugiliformes (Harders)
    - Orde Atheriniformes(Koornaarvisachtigen)
    - Orde Beloniformes (Geepachtigen)
    - Orde Cetomimiformes (Walviskopvissen)
    - Orde Cyprinodontiformes (Tandkarpers)
    - Orde Stephanoberyciformes (Doornvissen)
    - Orde Zeiformes (Zonnevisachtigen)
    - Orde Gobiesociformes (Schildvisachtigen)^[5]
    - Orde Gasterosteiformes (Stekelbaarsachtigen)
    - Orde Syngnathiformes (Zeenaaldachtigen)^[6]
    - Orde Synbranchiformes (Kieuwspleetalen)
    - Orde Tetraodontiformes (Kogelvisachtigen)
    - Orde Pleuronectiformes (Platvissen)
    - Orde Scorpaeniformes (Schorpioenvisachtigen)
    - Orde Perciformes (Baarsachtigen)

Bronnen, noten en/of referenties

↑ Actinopterygii volgens ITIS
↑ Holostei ongeldige infraklasse volgens ITIS
↑ Rick Leah. Holostei. University of Liverpool (http://www.liv.ac.uk) Infraklasse
↑ Volgens ITIS ongeldig, Onderorde van de Albuliformes
↑ In ITIS wordt Gobiesociformes (Schildvisachtigen) geplaatst als onderorde Gobiesocoidei van de orde Perciformes (Baarsachtigen).
↑ In ITIS wordt Syngnathiformes (Zeenaaldachtigen) geplaatst als Onderorde Syngnathoidei van de orde Gasterosteiformes (Stekelbaarsachtigen).]

[ITIS-1] Actinopterygii volgens ITIS

[ITISHOLOSTEI-2] Holostei ongeldige infraklasse volgens ITIS

[UOL-3] Rick Leah. Holostei. University of Liverpool (http://www.liv.ac.uk) Infraklasse

[4] Volgens ITIS ongeldig, Onderorde van de Albuliformes

[5] In ITIS wordt Gobiesociformes (Schildvisachtigen) geplaatst als onderorde Gobiesocoidei van de orde Perciformes (Baarsachtigen).

[6] In ITIS wordt Syngnathiformes (Zeenaaldachtigen) geplaatst als Onderorde Syngnathoidei van de orde Gasterosteiformes (Stekelbaarsachtigen).]

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

Straalvinnigen

Taxonomie [bewerken]

Navigatiemenu

Persoonlijke instellingen

Naamruimten

Varianten

Weergaven

Handelingen

Zoeken

Navigatie

Informatie

Hulpmiddelen

Afdrukken/exporteren

In andere talen