Heukelum

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Nuvola single chevron right.svg Zie ook Heukelom (doorverwijspagina)
Heukelum
Plaats in Nederland Vlag van Nederland
Wapen van Heukelum
Heukelum
Heukelum
Situering
Provincie Gelderland
Gemeente Lingewaal
Coördinaten 51° 52′ NB, 5° 5′ OL
Portaal  Portaalicoon   Nederland

Heukelum is een stad in de gemeente Lingewaal in de Nederlandse provincie Gelderland en een voormalige Zuid-Hollandse gemeente. Het is gelegen aan de zuidelijke oever van de rivier de Linge en telt 2.645 inwoners (2010), van wie 600 in de oude kern.

Heukelum is bekend vanwege een uit begin 16e eeuw daterend kasteel Merckenburg. Heukelum maakt met Asperen, Herwijnen, Spijk en Vuren deel uit van de gemeente Lingewaal en ligt in de Tielerwaard die het meest westelijke puntje van Gelderland vormt tussen de rivier de Linge en de rivier de Waal.

Geschiedenis[bewerken]

Uit een document uit 996 valt op te maken dat een zekere Fretzhold zijn rechten op de kerk te "Ukele", zoals Heukelum destijds werd genoemd, aan bisschop Ansfried van Utrecht schonk. Dankzij deze schenking is bekend dat Heukelum in dat jaar een kerk bezat. Hieruit wordt opgemaakt dat het dorp Heukelum (Ukele) reeds lang hiervoor bekend is geweest. Een legende verhaalt hoe heer Jan II van Arkel Heukelum opnieuw opbouwde na plundering door de Vikingen. Hij zou door achter een zwaan aan te varen naar de juiste plek zijn geleid. Het jaar 1230 wordt genoemd als jaar waarin de ommuring van Heukelum een feit werd.

Vele rampen teisterden de stad, waaronder overstromingen en in 1772 een stadsbrand, waardoor 36 van de ongeveer 100 houten huizen verloren gingen. In 1820 werd het grootste, maar dunbevolkte deel van Heukelum ten zuiden van de Nieuwe Zuiderlingedijk waaronder de buurtschap Leuven bij de Gelderse gemeente Vuren gevoegd. In 1855 ging de gemeente Spijk deel uitmaken van Heukelum. In 1986 ging Heukelum op in de gemeente Vuren die een jaar later werd hernoemd tot Lingewaal.

Bezienswaardigheden[bewerken]

Het kasteel Merckenburg staat op de plaats waar reeds in 1230 een sterk kasteel stond met dezelfde naam. Het huidige kasteel is gebouwd aan de middeleeuwse donjon die resteerde nadat de Fransen in 1672 tijdens de Hollandse Oorlog het kasteel opbliezen. Het huidige kasteel stamt uit het begin van de 18e eeuw en ligt aan de Heidensweg. Het kasteel is thans in gebruik als woonhuis en niet te bezichtigen.

Het huidige stadje doet door zijn hoge ligging en compacte bouwwijze nog denken aan vervlogen tijden. De oude stadsmuren liggen onder de met gras bedekte taluds rond de stad, omzoomd door een gracht. Er zijn vele 17e- en 18e-eeuwse boerderijen en andere bouwwerken te vinden, onder andere het voormalige stadhuis, Voorstraat 2, met een gevelsteen met wapen en in de oostelijke gevel acht sierankers. Een boerderij uit die periode is te vinden onder andere op de Groenewal in Heukelum. In het centrum herinnert het beeldje van de oude veerman aan het vroegere voetveer.

De Nederlands Hervormde kerk van Heukelum is in bezit van een Bätz-orgel uit 1778.

Geboren[bewerken]

  • Jaap Cramer (1899-1998), commissaris van de Koningin in Drenthe.

Bekende oud-inwoners[bewerken]

Foto's[bewerken]

Zie ook[bewerken]


Beluister

(info)