Geldermalsen (plaats)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Geldermalsen
Plaats in Nederland Vlag van Nederland
Geldermalsen (plaats)
Geldermalsen (plaats)
Situering
Provincie Vlag Gelderland Gelderland
Gemeente Vlag Geldermalsen Geldermalsen
Coördinaten 51° 53′ NB, 5° 17′ OL
Algemeen
Inwoners (2013) op 1 januari 2013 10.602
Overig
Postcode 4190-4191
Netnummer 0345
Belangrijke verkeersaders A2, A15, N327
Detailkaart
Locatie in de gemeente Geldermalsen
Locatie in de gemeente Geldermalsen
Portaal  Portaalicoon   Nederland

Geldermalsen (Geluidsfragment uitspraak (info / uitleg)) is een dorp in de gemeente Geldermalsen in de Nederlandse provincie Gelderland. Op 1 januari 2013 telde Geldermalsen in totaal 10.602 inwoners. (bron: Gemeente Geldermalsen)

Ligging[bewerken]

Geldermalsen is gesitueerd in de westelijke uithoek van de provincie Gelderland en bevindt zich centraal in het deel van de Betuwe dat de Tielerwaard genoemd wordt. De gehele noordzijde van Geldermalsen grenst aan de rivier de Linge; op de andere oever bevinden zich de kleinere dorpen Tricht en Buurmalsen. In het zuiden grenst Geldermalsen aan het dorp Meteren.

Belangrijke plaatsen binnen een straal van vijftien kilometer rondom Geldermalsen zijn Tiel, Buren, Culemborg, Leerdam en Zaltbommel.

Geschiedenis[bewerken]

Het bestaan van de huidige plaats Geldermalsen wordt voor het eerst gesuggereerd in een oorkonde van 12 augustus 850. Daarin wordt gesproken over Uberan Malsna (later Boven-Malsen/Malsen Superior genoemd), waarmee het tegenwoordige Buurmalsen wordt bedoeld. Dit veronderstelt echter tegelijkertijd de aanwezigheid van een Malsen Inferior of Nedermalsen (ten zuiden van de Linge). In de archieven komen we het ook wel tegen als Burchmalsen, 's-Hertogenmalsen, Gelremalsen, Geldermalssum, Geldermalssen en Geldermalsem. Het onderscheid tussen Buur- en Geldermalsen is in later tijden te verklaren doordat Buurmalsen kon worden gezien als Malsen bij Buren, behorende tot het graafschap Buren en Geldermalsen als het Malsen bij Gelre, behorende tot het grondgebied van de Hertog van Gelre.

Op 31 januari 1995 werden de inwoners van Geldermalsen gedurende 5 dagen verplicht geëvacueerd vanwege de gevaarlijk hoge waterstand van de Maas en de Waal.

Het kasteel te Geldermalsen[bewerken]

Uit archieven blijkt dat er reeds in het jaar 1096 sprake was van een burcht in Geldermalsen. Later zou zij de naam "Ravesteyn" (Rave(n)stein) krijgen. In 1741 werd het kasteel beschreven als een door grachten omringd adellijk huis met twee hoge trapgevels, een lage vierkante toren met een voormuur en een valbrug. In 1828 liet de toenmalige eigenaar en bewoner Edmond Willem van Dam van Isselt de oorspronkelijke behuizing ingrijpend vernieuwen. Later werd het huis "Groot Ravenstein" genoemd, in tegenstelling tot "Klein Ravenstein" in Buurmalsen. Op 4 april 1916 werd het publiek verkocht en kort daarna gesloopt. Het kasteel stond in het gebied wat nu wordt omschreven als Zwarte Kamp.

Wapen van Geldermalsen
1918-1978

Het wapen van Geldermalsen[bewerken]

Het huidige wapen van Geldermalsen werd in gebruik genomen op 24 december 1918. De officiële omschrijving luidt: in keel, 19 besanten van goud, geplaatst 4,4,4,4,3; het schild gedekt met een gouden kroon van drie bladeren en twee parels. Dit wapen is het oude wapen van Bentheim.

Bezienswaardigheden[bewerken]

De Linge bij Geldermalsen (2004)
Station Geldermalsen (2004)

In het centrum van het dorp bevindt zich een gotische kerk, die omstreeks het jaar 1450 gebouwd is. Zowel de kerkklok als het doopvont dateren uit de 15e eeuw. De kerk werd in 1968 gerestaureerd.

Verder bevindt zich in het dorp de korenmolen de Bouwing. Even buiten het dorp staat de poldermolen De Watermolen.

In het voorjaar oefenen de bloeiende fruitboomgaarden langs de kronkelende lingedijken een grote aantrekkingskracht uit op dagtoeristen.

De gereformeerde kerk is ontworpen door Egbert Reitsma.

De rooms-katholieke St. Suitbertuskerk is in 1949 gebouwd naar een ontwerp van architect C.H.B. Dionisius.

Economie en werk[bewerken]

Vanwege haar centrale ligging is Geldermalsen een aantrekkelijke locatie voor bedrijfshuisvesting. Onder meer het landelijke distributiecentrum voor houdbare producten van Albert Heijn en het distributiecentrum van Blokker zijn in Geldermalsen gevestigd.

Om behoud van het landschap te garanderen heeft het gemeentebestuur van Geldermalsen echter besloten dat grootschalige uitbreiding van bedrijventerreinen vermeden moet worden. Er zullen uitsluitend bedrijfsterreinen worden ontwikkeld om te voorzien in de behoefte van plaatselijk gevestigde bedrijven.

Bereikbaarheid[bewerken]

In Geldermalsen bevindt zich sinds 1868 een NS-station. Het station is gelegen aan de spoorlijn Utrecht - 's-Hertogenbosch en de lijn door de Betuwe, die van Elst naar Dordrecht loopt. Aan deze laatste lijn had Geldermalsen tot 1921 ten zuiden van de plaats eveneens een stopplaats, te weten stopplaats Utrechtsche Straatweg. In de toekomst zal het station worden aangesloten op het Randstadspoor.

Onder Geldermalsen loopt de snelweg A15.

Kerkelijk[bewerken]

Geldermalsen kent zeven kerken, waarvan 4 Gereformeerde kerken, 1 Rooms-katholieke Kerk en 2 Nederlandse Hervormde Kerken. Opvallend is vooral de grote kerk van de Gereformeerde Gemeente (Bethelkerk) en de zogenaamde kerkboerderij van de Oud Gereformeerde Gemeente.

Verkiezingen[bewerken]

Bij de laatste Tweede Kamerverkiezingen, in 2010, behaalde de SGP in Geldermalsen 11,9% van de stemmen. Dat is meer vergeleken met het gemiddelde van de gemeente van 8,7%. Ook Meteren en Tricht kwamen ruim boven het gemiddelde van de gemeente Geldermalsen uit. In Meteren behaalde de SGP 10,91% van de stemmen, in Tricht was dat 10,4%.

Verandering & werkzaamheden[bewerken]

In Geldermalsen komt er rotonde bovenin in het centrum, Kruispunt bij de Perenrotonde & een rotonde bij Meteren net boven het spoorweg overgang. Dit zou zorgen voor een beter doorstroming door Geldermalsen.

Wijken & buurten in Geldermalsen[bewerken]

  • Geldermalsen centrum
  • Geldermalsen West
  • Emmawijk
  • Geldermalsen Oost
  • Hoge Weide
  • Hondsgemet

Bekende (ex-)inwoners van Geldermalsen[bewerken]

Zie ook[bewerken]

Externe link[bewerken]

Beluister

(info)